Quyết định 717/QĐ-BXD 2026 về phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro

Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này Phương án ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Điều 2. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành và thay thế Quyết định số 644/QĐ-BXD ngày 22/5/2025 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.

Điều 3. Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng các Vụ, Cục trưởng các Cục, Viện trưởng các Viện, Tổng giám đốc các Tổng công ty, Giám đốc các Ban quản lý dự án trực thuộc Bộ; Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam; Giám đốc Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố và Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

PHƯƠNG ÁN ỨNG PHÓ THIÊN TAI THEO CÁC CẤP ĐỘ RỦI RO THIÊN TAI

(Ban hành kèm theo Quyết định số 717/QĐ-BXD ngày 14/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng)

I. CƠ SỞ PHÁP LÝ

- Căn cứ Luật Phòng, chống thiên tai 2013, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều; Luật Phòng thủ dân sự 2023.

- Căn cứ Nghị định số 66/2021/NĐ-CP ngày 06/7/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều; Nghị định số 53/2026/NĐ-CP ngày 05/02/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực đê điều và phòng, chống thiên tai.

- Căn cứ Quyết định số 18/2021/QĐ-TTg ngày 22/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai và cấp độ rủi ro thiên tai.

- Căn cứ Quyết định số 218/QĐ-BXD ngày 12/02/2026 của Bộ Xây dựng ban hành Kế hoạch Phòng thủ dân sự (PTDS) giai đoạn 2026-2030 và Kế hoạch PTDS năm 2026 của Bộ Xây dựng.

- Căn cứ Kế hoạch số 29-KH/ĐU ngày 04/02/2026 của Đảng ủy Bộ Xây dựng thực hiện Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

- Căn cứ vào các Thông tư của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) quy định về công tác phòng, chống thiên tai (PCTT) và các Thông tư quy định về quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng giao thông.

- Căn cứ Quyết định số 02/QĐ-TWPCTT ngày 18/02/2020 của Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTT ban hành Sổ tay hướng dẫn xây dựng phương án ứng phó thiên tai tương ứng với các cấp độ rủi ro thiên tai; và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

Để chủ động, phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó có hiệu quả trong công tác phòng, chống, giảm thiểu thiệt hại đến mức thấp nhất do thiên tai gây ra đối với kết cấu hạ tầng giao thông, công trình xây dựng, Bộ Xây dựng ban hành Phương án ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

II. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích

1.1. Chủ động, tích cực, triển khai hiệu quả công tác PCTT tại các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng; kịp thời ứng phó, khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.

1.2. Nâng cao năng lực xử lý, ứng phó tình huống, sự cố; chỉ huy, điều hành tại chỗ để công tác PCTT đạt hiệu quả, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra. Kịp thời di dời, sơ tán dân ở khu vực xung yếu, có nguy cơ cao bị ảnh hưởng bởi thiên tai đến nơi tạm cư kiên cố, chắc chắn. Bảo đảm giao thông luôn thông suốt trong mọi tình huống thiên tai. Bảo đảm an toàn cho người, phương tiện giao thông, nhà cửa, các công trình xây dựng.

1.3. Tăng cường thông tin, tuyên truyền, cảnh báo, hướng dẫn các biện pháp phòng, tránh ứng phó thiên tai kịp thời đến các cơ quan, đơn vị và người dân.

1.4. Thực hiện các nhiệm vụ được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao tại Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 18/6/2018 của Chính phủ về công tác PCTT; Quyết định số 379/QĐ-TTg ngày 17/3/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia PCTT đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 1651/QĐ-TTg ngày 30/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình tổng thể PCTT quốc gia; Quyết định số 535/QĐ-TTg ngày 20/5/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án nâng cao năng lực ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (TKCN) đến năm 2030, định hướng đến năm 2045; các Chỉ thị và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ có liên quan đến PCTT và biến đổi khí hậu.

2. Yêu cầu

2.1. Phối hợp, huy động mọi nguồn lực để nâng cao hiệu quả công tác PCTT của các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản, cơ sở hạ tầng, phương tiện vận tải do thiên tai có thể gây ra; góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội của đất nước.

2.2. Nâng cao năng lực, kiện toàn bộ máy Ban Chỉ huy PTDS, PCTT&TKCN các cấp (sau đây gọi tắt là Ban Chỉ huy) bảo đảm tập trung, thống nhất, đáp ứng nhiệm vụ, yêu cầu trong tình hình thiên tai diễn biến cực đoan, dị thường; nâng cao năng lực PCTT, thích ứng với biến đổi khí hậu để chủ động ứng phó, giảm thiệt hại do thiên tai gây ra.

2.3. Luôn quán triệt và thực hiện có hiệu quả phương châm ''4 tại chỗ'' gồm: chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; vật tư và phương tiện tại chỗ; hậu cần tại chỗ. Và các nguyên tắc: phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả. Ứng phó các tình huống thiên tai phải bảo đảm nguyên tắc chỉ huy thống nhất, phân công cụ thể, chủ động, kịp thời và phù hợp với diễn biến thực tế tình huống thiên tai.

2.4. PCTT thực hiện theo hướng quản lý rủi ro của từng tuyến đường, từng luồng lạch, từng công trình dân dụng, công nghiệp, phải đánh giá đầy đủ các tác động làm gia tăng rủi ro thiên tai. Khi thiên tai xảy ra các đơn vị phải có phương án, biện pháp bảo đảm không để xảy ra thiệt hại về người, giảm nhẹ thiệt hại về tài sản, cơ sở vật chất đến mức thấp nhất; việc khôi phục, tái thiết sau thiên tai phải bảo đảm tính bền vững và yêu cầu xây dựng lại tốt hơn.

2.5. Các cơ quan, đơn vị theo dõi chặt chẽ diễn biến của thiên tai, nghiêm chỉnh chấp hành các chỉ đạo, hướng dẫn, cảnh báo của chính quyền, cơ quan chức năng trong suốt thời gian từ trước, trong và sau khi xảy ra thiên tai; chủ động, nâng cao ý thức trách nhiệm khi tham gia cùng chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể ở địa phương trong công tác phòng chống, ứng phó và khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.

2.6. Các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thuộc Bộ Xây dựng phải coi công tác PCTT là trách nhiệm, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật và cũng là nhiệm vụ thường xuyên của đơn vị, với tinh thần chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong việc xây dựng phương án. Xây dựng phương án phải thật cụ thể, chặt chẽ, dự tính các tình huống thiên tai có thể xảy ra.

III. NỘI DUNG PHƯƠNG ÁN

1. Mục tiêu

1.1. Mục tiêu chung

- Xây dựng Phương án PCTT theo cấp độ rủi ro thiên tai chi tiết, cụ thể; phân công nhiệm vụ rõ ràng cho các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Xây dựng quản lý, nhằm chủ động trong công tác PCTT.

- Nâng cao năng lực, tính chủ động trong xử lý các tình huống, sự cố do thiên tai gây ra; thực hiện phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai một cách có hiệu quả nhằm giảm đến mức thấp nhất các thiệt hại do lụt, bão gây ra đối với kết cấu hạ tầng giao thông, cơ sở hạ tầng xây dựng; bảo đảm an toàn cho người, phương tiện khi tham gia giao thông và các công trình đang xây dựng, cơ sở hạ tầng, nhà cửa trong mọi tình huống thiên tai.

- Chủ động, sẵn sàng lực lượng, phương tiện và nguồn lực cho nhiệm vụ PCTT theo từng lĩnh vực. Đặc biệt là bảo đảm giao thông luôn thông suốt, an toàn cho người, phương tiện khi tham gia giao thông.

1.2. Mục tiêu cụ thể

Hướng dẫn các tổ chức, cá nhân có liên quan xây dựng phương án ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn giao thông, công trình xây dựng, nhà cửa thuộc phạm vi quản lý của ngành Xây dựng.

- Phương án ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn giao thông đường bộ, đường sắt

Trên nguyên tắc thực hiện theo phương châm 4 tại chỗ: các đơn vị quản lý bảo trì đường bộ, đường sắt chuẩn bị đầy đủ vật tư dự phòng, duy trì lực lượng, phương tiện sẵn sàng tham gia ứng cứu bảo đảm giao thông khi có tình huống thiên tai; trực tiếp nắm bắt hiện trường, chủ động chỉ đạo xử lý khắc phục sự cố bảo đảm giao thông trong thời gian nhanh nhất; phối hợp với các lực lượng có liên quan ở địa phương tổ chức phân làn, phân tuyến, điều tiết hướng dẫn giao thông; cử người canh gác, cắm phao tiêu, rào chắn, báo hiệu vào ban ngày, giăng dây đèn báo hiệu vào ban đêm ở những vị trí bị ngập nước, bị đứt đường, đoạn đường bị sạt lở nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn cho người, phương tiện tham gia giao thông.

- Phương án ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn giao thông hàng hải, đường thủy

Các Cảng vụ Hàng hải và Đường thủy nắm chắc số liệu tàu thuyền và các phương tiện thủy ra vào cảng, số lượng tàu thuyền đang hành trình hoặc neo đậu tại vùng nước cảng biển hoặc vùng thủy nội địa tại các khu vực dự kiến bị ảnh hưởng của thiên tai; phối hợp Ban Chỉ huy địa phương để điều động, hướng dẫn tàu, thuyền vào nơi neo đậu an toàn khi có bão hoặc áp thấp nhiệt đới (ATNĐ); các đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý, bảo trì tuyến, luồng đường thủy nội địa bố trí phương tiện, nhân lực để tổ chức điều tiết hướng dẫn bảo đảm giao thông, chống va trôi cho các cầu ở những vị trí trọng yếu trên các tuyến đường thủy nội địa quốc gia trong mùa lũ bão.

Phối hợp và hướng dẫn địa phương phân luồng, phân tuyến khi thi công trục vớt, thanh thải chướng ngại vật trên các tuyến luồng hàng hải, đường thủy.

- Phương án ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn hàng không

Tổ chức điều chỉnh kế hoạch bay, lịch bay phù hợp với tình hình thiên tai; trường hợp cần thiết, triển khai phương án đóng tạm thời cảng hàng không đối với các cảng hàng không, sân bay chịu ảnh hưởng trực tiếp của thiên tai nhằm bảo đảm an toàn.

- Phương án ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn trong thời gian thi công xây dựng công trình

Chỉ đạo, hướng dẫn lập và thực hiện biện pháp bảo đảm an toàn cho người, thiết bị, công trình và các công trình lân cận, đặc biệt bảo đảm an toàn đối với cần trục tháp, máy vận thăng và các thiết bị làm việc trên cao trong mùa mưa bão.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng cần xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (thay đổi lượng mưa, yếu tố nước biển dâng) trong việc tính toán cao độ công trình, khẩu độ cầu, cống, lập mô hình mô phỏng, tính toán thủy lực, thủy văn, đặc biệt cho các công trình nằm phía hạ lưu các hồ chứa lớn.

- Phương án ứng phó thiên tai, bảo đảm an toàn đối với kết cấu hạ tầng giao thông, công trình xây dựng, hạ tầng kỹ thuật đang khai thác, sử dụng

Các tuyến đường đang khai thác, trước khi bắt đầu vào mùa mưa lũ, đề nghị các cơ quan quản lý tuyến đường rà soát, xác định các vị trí tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sạt lở để bố trí kinh phí gia cố cũng như có phương án dự phòng nguồn lực (nhân lực, thiết bị, vật liệu) bảo đảm sẵn sàng huy động để điều tiết giao thông, xử lý khắc phục kịp thời các vị trí sạt trượt trong mùa mưa lũ hạn chế tối đa thời gian bị gián đoạn giao thông; các vị trí có nguy cơ trượt sâu, nghiên cứu phương án xử lý lâu dài (cải tuyến, bổ sung công trình cầu, cống tại các vị trí chưa bảo đảm khẩu độ thoát nước,…).

Các công trình xây dựng, nhà cửa yêu cầu người dân, chủ sở hữu thực hiện gia cố, giằng chống bảo đảm an toàn nhà ở trước mùa mưa bão; đối với các công trình sử dụng mái tôn, mái fibro xi măng, tràn nhựa, cửa kính, công trình gắn panô, biển quảng cáo, bồn chứa nước trên cao phải được kiểm tra, rà soát và có biện pháp sửa chữa, gia cường; các công trình xây dựng tại các khu vực có nguy cơ sạt lở đất như bờ sông, bờ suối, lũ ống, lũ quét phải có đánh giá, cảnh báo cho nhân dân.

Yêu cầu các chủ đầu tư, chủ quản lý sử dụng báo cáo chi tiết số lượng công trình đang quản lý, khai thác, sử dụng theo phân cấp công trình, thời gian đưa vào sử dụng và vị trí xây dựng, đặc biệt đối với các công trình đặt tại các vị trí xung yếu như: ven biển, hải đảo, khu vực thường xuyên chịu tác động của bão, lũ, xâm thực, khu vực đông dân cư,… thực hiện công tác kiểm định chất lượng công trình theo chu kỳ, bảo trì, sửa chữa khắc phục các tồn tại (nếu có); lập kế hoạch và khẩn trương tổ chức thực hiện công tác kiểm định chất lượng công trình sớm phát hiện các nguy cơ, hàng năm thực hiện tốt công tác bảo trì, kết quả báo cáo về Sở Xây dựng địa phương để theo dõi, kiểm tra việc thực hiện các công việc nêu trên.

Kiểm tra các biện pháp bảo đảm an toàn cho công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật, hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong đô thị; kiểm soát quy trình cắt tỉa cây xanh đô thị bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão; bảo đảm an toàn điện và cung cấp nước sạch cho các vùng bị úng ngập.

- Phương án bảo đảm tiêu thoát nước đô thị, chống ngập úng và ứng phó biến đổi khí hậu

Hướng dẫn địa phương rà soát, kiểm tra hệ thống tiêu thoát nước của khu vực đô thị nhằm bảo đảm việc chống ngập úng khi mưa, lũ; các giải pháp chống ngập úng đô thị do mưa lũ kết hợp triều cường tại miền Nam (TP.Hồ Chí Minh, Cần Thơ, đồng bằng sông Cửu Long), tập trung vào nâng cấp, bảo trì hệ thống tiêu thoát nước (triển khai Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 13/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021 - 2030).

2. Phương châm ứng phó với thiên tai

Thực hiện nghiêm túc phương châm “04 tại chỗ” gồm: chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; vật tư, phương tiện tại chỗ; hậu cần tại chỗ và “03 sẵn sàng” gồm: phòng ngừa chủ động; ứng phó kịp thời; khắc phục khẩn trương và hiệu quả. Thực hiện các biện pháp nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất những thiệt hại về người, cơ sở vật chất và tài sản của nhân dân, nhà nước do thiên tai gây ra trên cơ sở dựa vào nguồn lực tại chỗ.

3. Yêu cầu về công tác thông tin, truyền thông

Ngay sau khi bão hoặc ATNĐ hình thành và có hướng đổ bộ vào khu vực địa bàn hoạt động, Ban Chỉ huy các cấp thông qua hình thức trực tuyến tổ chức họp, lên kế hoạch triển khai theo dõi sát sao diễn biến đường đi của cơn bão hoặc ATNĐ, thông báo bằng văn bản trên hệ thống văn phòng điện tử và các hình thức thông tin liên lạc trực tiếp đến các đơn vị thành viên, các Cảng vụ, các Khu quản lý đường bộ, các đơn vị quản lý bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông, các nhà hạt, các khu gian, các trạm đèn, trạm luồng, phương tiện phục vụ sản xuất trên địa bàn quản lý. Theo dõi thường xuyên, cập nhật, nắm bắt diễn biến thiên tai để chủ động trong công tác PCTT trên phạm vi trách nhiệm và sẵn sàng chia sẻ, cung cấp thông tin cho các cơ quan truyền thông để thông tin cho người dân ở khu vực có thiên tai chủ động phòng, tránh.

4. Yêu cầu về bảo đảm thông tin liên lạc, báo cáo trong ứng phó thiên tai

- Thông tin liên lạc phục vụ công tác PCTT được thiết lập gồm 3 hệ thống độc lập là thông tin vô tuyến điện, thông tin hữu tuyến và thông tin di động, bảo đảm thông suốt trong quá trình chỉ đạo, điều hành ứng phó. Trong quá trình thiên tai diễn ra, mọi thông tin về tình hình, diễn biến của bão, ATNĐ hoặc mưa lũ phải được báo về Ban Chỉ huy các cấp trong 3 hệ thống thông tin liên lạc.

- Công tác báo cáo phải thực hiện theo các quy định tại các Thông tư của Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định về công tác PCTT và các Quy chế hoạt động của Ban Chỉ huy các cấp.

5. Công tác tổng kết, rút kinh nghiệm

- Sau khi hoàn thành công tác phòng chống và cơ bản khắc phục các hậu quả do thiên tai gây ra, Ban Chỉ huy các cấp tổ chức họp tổng kết công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra nhằm phân tích đánh giá các mặt tồn tại hạn chế, chỉ ra các điểm cần khắc phục, qua đó rút ra được bài học kinh nghiệm để trong công tác ứng phó thiên tai có thể xảy ra trong tương lai.

- Tổ chức khen thưởng, biểu dương kịp thời đối với các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; đồng thời xem xét, phê bình hoặc xử lý kỷ luật đối với những tập thể, cá nhân thiếu tinh thần trách nhiệm, lơ là trong công tác ứng phó, gây ảnh hưởng đến kết quả chung của công tác PCTT.

6. Phương án chung ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai

6.1. Đối với thiên tai cấp độ 1, 2

- Chỉ đạo các đơn vị theo dõi chặt chẽ, cảnh báo, dự báo sớm, sát diễn biến các hiện tượng khí tượng thủy văn nguy hiểm; chỉ đạo các đơn vị có liên quan thực hiện công tác dự báo, cảnh báo theo điều kiện địa phương; phối hợp, liên hệ chặt chẽ với Ban Chỉ huy các địa phương, các cơ quan có liên quan trên địa bàn để bảo đảm cung cấp đầy đủ, kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo thiên tai đến các địa chỉ theo quy định, phục vụ tốt công tác chỉ đạo ứng phó với các tình huống thiên tai.

- Các đơn vị căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao và tình huống thiên tai thực tế xây dựng phương án bảo đảm an toàn đối với kết cấu hạ tầng giao thông, xây dựng, nhà cửa và các công trình thuộc phạm vi quản lý.

- Hướng dẫn các địa phương lập phương án bảo đảm an toàn đối với kết cấu hạ tầng giao thông, công trình xây dựng, hạ tầng kỹ thuật và có giải pháp bảo vệ, phòng ngừa, khắc phục sự cố khi xảy ra thiên tai nếu nhận được đề nghị hỗ trợ.

- Tùy thuộc vào các tình huống thiên tai thực tế: chỉ đạo công tác bảo đảm an toàn đối với các công trình đang thi công xây dựng; công trình tháp (trụ) viễn thông, truyền hình; công trình hạ tầng kỹ thuật; công trình đang khai thác, sử dụng.

- Kiểm kê tổng hợp số lượng phương tiện, vật tư, thiết bị dự phòng phục vụ PCTT, nhất là những vật tư, thiết bị chuyên dùng như dầm cầu, rọ thép, phao, phà,… sắp xếp, điều chỉnh lại vị trí để dự phòng cho phù hợp, sửa chữa những hư hỏng, mua sắm, sản xuất bổ sung cho đủ số cần thiết.

- Rà soát, triển khai xử lý các vị trí xung yếu có nguy cơ sụt lở, lũ quét, ngập úng thường xảy ra nhiều năm gây ách tắc giao thông, xây dựng phương án bảo đảm giao thông của một số tuyến đường huyết mạch đặc biệt là tuyến đường sắt Bắc-Nam, các tuyến quốc lộ khu vực miền núi Tây Bắc, Tây Nguyên, Quốc lộ 1A và đường Hồ Chí Minh.

- Chủ trì, phối hợp địa phương rà soát quy hoạch, xây dựng kế hoạch nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước, chủ động triển khai các phương án, giải pháp khắc phục ngập úng khi mưa lớn, nhất là tại các đô thị.

- Phối hợp địa phương tổ chức, triển khai phương án huy động nhân lực, vật tư, phương tiện để xử lý các điểm ngập úng cục bộ, các điểm bị sạt trượt khi có mưa lớn gây ách tắc giao thông.

- Hỗ trợ các địa phương ứng phó với thiên tai theo nhiệm vụ, lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.

6.2. Đối với thiên tai cấp độ 3 trở lên, bão mạnh, lũ lớn (siêu bão và mưa lũ trên diện rộng, trầm trọng) xảy ra

Tiếp tục triển khai các công tác ở phương án ứng phó thiên tai cấp độ 1,2 và tập trung thực hiện thêm các công tác sau:

- Kích hoạt tình trạng báo động (trực 24/24 giờ) tới toàn bộ Ban Chỉ huy các đơn vị, lực lượng thường xuyên, lực lượng xung kích các đơn vị, các Công ty quản lý bảo trì đường bộ, đường sắt, hàng hải, các cảng hàng không nơi chịu tác động trực tiếp của cơn bão; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc theo chức năng nhiệm vụ và lĩnh vực quản lý để sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ; xác định rõ vai trò chỉ huy thích hợp theo từng tình huống cụ thể.

- Thành lập Ban Chỉ huy tiền phương qua nhóm cộng đồng giữa Ban Chỉ huy các cấp, Ban Chỉ huy các đơn vị quản lý bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông, các cảng vụ… qua mạng xã hội (Zalo, Telegram, Viber,..); qua hệ thống thông tin liên lạc nhằm chỉ đạo kịp thời tới các đơn vị chịu tác động trực tiếp của siêu bão trong việc xử lý kịp thời, nhanh chóng và hiệu quả các tình huống cấp bách, kịp thời gia cố các vị trí trọng yếu nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho con người, giảm nhẹ thiệt hại cho phương tiện và trang thiết bị của các cơ quan, đơn vị với phương châm 4 tại chỗ, 3 sẵn sàng (sẵn sàng phòng ngừa chủ động; sẵn sàng ứng phó kịp thời; sẵn sàng khắc phục khẩn trương, hiệu quả) nhằm ứng phó với thiên tai một cách hiệu quả nhất.

- Quyết định các biện pháp cấp bách, huy động theo thẩm quyền các nguồn lực để ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và TKCN trong phạm vi quản lý của cơ quan, đơn vị mình và hỗ trợ các địa phương. Trường hợp, các nguồn lực vượt quá thực tế của các cơ quan, đơn vị trực tiếp khắc phục thì đề nghị các địa phương hoặc các bộ, ngành khác hỗ trợ kịp thời để ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

- Thực hiện công tác di chuyển người lao động và phương tiện đến nơi tránh trú kiên cố, an toàn; phối hợp với các cơ quan chức năng ở địa phương sẵn sàng phong tỏa tạm thời các tuyến đường, tuyến luồng bị ảnh hưởng nghiêm trọng; huy động lực lượng, phương tiện tham gia công tác phối hợp với các lực lượng Bộ đội, Biên phòng và các lực lượng chức năng địa phương.

- Chỉ đạo các đơn vị theo dõi chặt chẽ, cảnh báo, dự báo sớm, chính xác, bám sát diễn biến thiên tai. Khi có sự cố lớn xảy ra gây ách tắc giao thông chỉ đạo các đơn vị thực hiện phân luồng giao thông ngay, phối hợp với Cảnh sát giao thông và chính quyền địa phương trong việc phân luồng, phân tuyến, bảo đảm trật tự, an ninh, an toàn giao thông; thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng để chủ phương tiện, người điều khiển phương tiện chủ động trong hành trình; triển khai kế hoạch bảo đảm vận tải, sẵn sàng tăng bo người và hàng hóa trên các tuyến giao thông bị ách tắc.

- Chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật và nhân sự để tổ chức họp đột xuất và tham gia họp trực tuyến với Trung tâm điều hành tại Văn phòng Chính phủ để triển khai các biện pháp ứng phó khi có tình huống thiên tai nghiêm trọng.

- Chỉ đạo các đơn vị trực thuộc theo dõi chặt chẽ diễn biến thiên tai, chuẩn bị báo cáo kịp thời theo quy định phối hợp ứng phó với tình huống sự cố, thiên tai để phục vụ lãnh đạo Bộ, lãnh đạo Ban Chỉ huy Bộ chỉ đạo công tác ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

- Tham mưu cho lãnh đạo Bộ đề xuất cấp có thẩm quyền quyết định ban bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp về thảm họa do thiên tai gây ra làm sập đổ công trình xây dựng quy mô lớn, tai nạn hàng không, hàng hải đặc biệt nghiêm trọng.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan đến công tác PCTT căn cứ nội dung Phương án này chỉ đạo rà soát xây dựng, cập nhật Phương án ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai thuộc trách nhiệm quản lý của cơ quan, đơn vị; chủ động, sẵn sàng lực lượng, phương tiện để triển khai các hoạt động PCTT; báo cáo kết quả tổ chức và thực hiện việc xây dựng phương án của cơ quan, đơn vị mình cho Ban Chỉ huy và gửi Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy (Vụ Vận tải và An toàn giao thông) để tổng hợp, theo dõi.

1. Vụ Vận tải và An toàn giao thông

Là cơ quan đầu mối, tham mưu giúp Ban Chỉ huy PTDS Bộ Xây dựng chỉ đạo, điều phối chung công tác phòng, chống, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai trong phạm vi quản lý của Bộ; tham mưu cho Trưởng ban Ban Chỉ huy đề nghị cấp có thẩm quyền quyết định ban bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp về thảm họa do sập đổ công trình xây dựng quy mô lớn, tai nạn hàng không, hàng hải đặc biệt nghiêm trọng (cấp độ 3); theo dõi sát tình hình thiên tai và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo PTDS quốc gia để kịp thời tham mưu Trưởng ban Ban Chỉ huy ban hành công điện, văn bản chỉ đạo, quyết định áp dụng các biện pháp cấp bách theo thẩm quyền. Tổ chức trực ban, tiếp nhận, tổng hợp, báo cáo định kỳ, đột xuất; đề xuất thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc; chủ trì rà soát, cập nhật, điều chỉnh Phương án ứng phó thiên tai theo các cấp độ rủi ro thiên tai của Bộ phù hợp thực tế.

- Thường xuyên kiểm tra, theo dõi, tổng hợp báo cáo cho Trưởng ban Ban Chỉ huy và lãnh đạo Bộ Xây dựng để chỉ đạo, giải quyết kịp thời công tác ứng phó sự cố, thiên tai và TKCN của Bộ.

2. Văn phòng Bộ

Chủ trì, phối hợp với Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy bảo đảm tiếp nhận, phát hành kịp thời các văn bản chỉ đạo của Bộ về PCTT&TKCN; bảo đảm điều kiện hậu cần, phương tiện, phòng họp, địa điểm làm việc và trang thiết bị phục vụ công tác chỉ đạo, kiểm tra của lãnh đạo Bộ; phối hợp cung cấp thông tin, nội dung đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ, Trang thông tin điện tử Ban Chỉ đạo PTDS quốc gia, các cơ quan truyền thông của trung ương và địa phương tại các khu vực có thiên tai xảy ra và theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền.

3. Trung tâm Công nghệ thông tin

Chủ trì bảo đảm hạ tầng công nghệ thông tin, nền tảng số, hệ thống thông tin liên lạc, dữ liệu số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, truyền thông về PCTT của Bộ; phối hợp với Văn phòng Bộ và các đơn vị liên quan vận hành các kênh cung cấp, chia sẻ thông tin chính thức của Bộ cho cơ quan truyền thông, bảo đảm việc truyền tải thông tin kịp thời, liên tục, an toàn, không gián đoạn trong quá trình ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, sự cố lớn.

4. Vụ Tổ chức cán bộ

Chủ trì tham mưu việc kiện toàn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các cơ quan, đơn vị được phân công công tác PTDS, PCTT&TKCN trên cơ sở đề xuất của các cơ quan, đơn vị theo thẩm quyền và theo quy định.

5. Vụ Kế hoạch - Tài chính

Chủ trì tham mưu bố trí, quản lý, sử dụng nguồn lực tài chính để thực hiện nhiệm vụ phòng, chống, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai thuộc phạm vi quản lý của Bộ theo quy định; rà soát, thống kê và báo cáo cấp có thẩm quyền về trang thiết bị phục vụ nhiệm vụ PTDS, PCTT&TKCN khi có yêu cầu.

6. Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng

Chủ trì nghiên cứu, đề xuất, ứng dụng khoa học, công nghệ, vật liệu và giải pháp kỹ thuật phục vụ phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; phối hợp xây dựng hướng dẫn, giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn đối với công trình xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, công trình đang khai thác, sử dụng khi có thiên tai; phối hợp cung cấp thông tin kỹ thuật, chuyên môn phục vụ công tác truyền thông khi có yêu cầu.

7. Vụ Quy hoạch - Kiến trúc

Chủ trì rà soát, hướng dẫn việc lồng ghép yêu cầu PCTT, thích ứng với biến đổi khí hậu trong công tác quy hoạch đô thị và nông thôn; phối hợp kiểm tra, đôn đốc các địa phương tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật về quy hoạch, xây dựng và PCTT.

8. Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng

- Chủ trì nghiên cứu, tham mưu đề xuất giải pháp nâng cao năng lực tiêu thoát nước, chống ngập úng đô thị và nâng cao khả năng chống chịu của hạ tầng kỹ thuật trước thiên tai; hướng dẫn địa phương xây dựng phương án bảo đảm an toàn, phòng ngừa, khắc phục sự cố công trình hạ tầng kỹ thuật khi xảy ra thiên tai.

- Chủ trì, phối hợp địa phương rà soát quy hoạch, xây dựng kế hoạch nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước, chủ động triển khai các phương án, giải pháp khắc phục ngập úng khi mưa lớn, nhất là tại các đô thị; xây dựng Chương trình quốc gia về chống ngập đô thị và thích ứng với biến đổi khí hậu giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn 2050. Tham mưu triển khai thực hiện Chương trình khi được phê duyệt.

9. Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng

Chủ trì hướng dẫn xử lý sự cố công trình xây dựng trong quá trình thi công và khai thác, sử dụng thuộc phạm vi quản lý của Bộ khi xảy ra thiên tai; phối hợp rà soát, đánh giá mức độ an toàn chịu lực, tham mưu biện pháp xử lý, khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật.

10. Cục Phát triển đô thị

- Chủ trì hướng dẫn và phối hợp với các địa phương khi xây dựng phương án ứng phó thiên tai theo yêu cầu tại Quyết định số 438/QĐ-TTg ngày 25/3/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với Biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030 và Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 13/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển các đô thị Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2021 - 2030.

- Phối hợp xây dựng các phương án bảo đảm an toàn đối với cơ sở hạ tầng, nhà cửa và các công trình thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

11. Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng

- Chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu thi công, các đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục hậu quả do thiên tai, xây dựng phương án thi công phù hợp, khôi phục hoạt động thi công kịp thời các dự án đang triển khai, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia; bảo đảm an toàn giao thông, an toàn lao động tại các công trường trong thời gian chịu ảnh hưởng của thiên tai.

- Chủ trì, phối hợp với các địa phương theo dõi, nắm bắt diễn biến thị trường, biến động giá vật liệu xây dựng để tham mưu cho các cấp có thẩm quyền khi có yêu cầu; trên cơ sở báo cáo của Chủ đầu tư, tham mưu giải pháp huy động kịp thời nguồn vật tư, vật liệu xây dựng phục vụ công tác xây dựng, sửa chữa, khắc phục hậu quả thiên tai (nếu cần).

- Phối hợp xây dựng các phương án bảo đảm an toàn đối với cơ sở hạ tầng, nhà cửa và các công trình thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

12. Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản

Chủ trì nghiên cứu, hướng dẫn các giải pháp bảo đảm an toàn nhà ở, công trình xây dựng đang khai thác, sử dụng trước tác động của thiên tai; phối hợp nghiên cứu, đề xuất các mẫu thiết kế nhà ở an toàn, thích ứng với thiên tai phù hợp điều kiện vùng miền.

13. Cục Đường bộ Việt Nam

- Chủ trì tổ chức thực hiện phương án bảo đảm an toàn giao thông đường quốc lộ, đường cao tốc thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Xây dựng khi có thiên tai, sự cố lớn về đứt đường, trôi cầu và thảm họa xảy ra.

- Hướng dẫn, phối hợp với các địa phương xây dựng phương án di dời nhân dân bằng phương tiện vận tải đường bộ khi có diễn biến, mức độ thiệt hại của sự cố, thảm họa vượt quá khả năng, điều kiện ứng phó, khắc phục hậu quả của chính quyền địa phương cấp tỉnh (PTDS cấp độ 3 trở lên).

- Phối hợp xây dựng phương án huy động nhân lực, vật tư, phương tiện để xử lý các điểm ngập úng cục bộ, điểm sạt trượt, trôi cầu, đứt đường gây ách tắc giao thông đường bộ, đường sắt trên địa bàn các địa phương.

14. Cục Đường sắt Việt Nam, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam

- Xây dựng phương án bảo đảm an toàn giao thông đường sắt khi có tình huống thiên tai, bảo đảm giao thông đường sắt luôn thông suốt.

- Tổ chức ứng phó, khắc phục sự cố, bảo đảm an toàn chạy tàu khi xảy ra thiên tai, thảm họa; xây dựng và tổ chức thực hiện phương án khôi phục hoạt động vận tải đường sắt.

- Xây dựng kế hoạch dự trữ vật tư dự phòng, máy móc, thiết bị và phương tiện để sẵn sàng sử dụng khi cần.

- Xây dựng phương án huy động nhân lực, vật tư, phương tiện để xử lý các điểm ách tắc giao thông đường bộ tại các địa phương có đường sắt đi qua khi có yêu cầu của cấp có thẩm quyền.

15. Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam

- Chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện phương án bảo đảm an toàn cho tàu thuyền vận tải neo đậu trong khu vực hoạt động hàng hải, đường thủy nội địa và khu vực quản lý được giao khi có bão, ATNĐ và thực hiện việc bảo đảm an toàn cho phương tiện vận tải thủy neo đậu trong khu vực có các công trình vượt sông khi có lũ lớn.

- Chủ trì tổ chức thực hiện và rà soát, điều chỉnh, bổ sung hàng năm Kế hoạch cấp quốc gia ứng phó tai nạn tàu thuyền trên biển đặc biệt nghiêm trọng; xây dựng và tổ chức thực hiện phương án ứng phó với tai nạn giao thông đường thủy đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên tuyến đường thủy thuộc địa bàn có hơn 2 tỉnh quản lý.

- Chỉ đạo Trung tâm Phối hợp TKCN hàng hải Việt Nam bố trí phương tiện tại các khu vực trọng điểm dự báo bão hoặc ATNĐ đổ bộ; sẵn sàng phối hợp với các cơ quan, đơn vị, lực lượng có liên quan triển khai nhanh nhất công tác ứng phó, TKCN khi có tình huống xảy ra trên biển.

16. Cục Hàng không Việt Nam

- Chủ trì tổ chức thực hiện phương án bảo đảm an toàn cho tàu bay dân dụng hoạt động hoặc neo đậu an toàn trong khu vực cảng hàng không, sân bay khi có thiên tai.

- Tăng cường công tác kiểm tra sân bay, nhà ga, hệ thống thông tin tín hiệu, công tác điều hành, chỉ huy để bảo đảm tuyệt đối an toàn (đặc biệt chú ý trong tình huống thời tiết xấu, mưa, bão,…) và công tác ứng trực để sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ TKCN khi có sự cố xảy ra.

- Chỉ đạo các Hãng hàng không, Công ty Bay dịch vụ hàng không theo dõi chặt chẽ tình hình diễn biến của bão để điều chỉnh hoặc thay đổi lịch bay cho phù hợp nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối hoạt động bay.

17. Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam

- Tăng cường công tác bảo đảm chất lượng thông tin khí tượng; liên tục theo dõi tình hình thời tiết trong khu vực trách nhiệm, cập nhật các bản tin dự báo, cảnh báo; cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin quan trắc, dự báo cho các cơ quan, đơn vị liên quan.

- Tăng cường công tác kiểm tra hệ thống thông tin tín hiệu, công tác điều hành chỉ huy để bảo đảm hệ thống thông tin liên lạc thông suốt, trang thiết bị kỹ thuật ổn định, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu khai thác phục vụ công tác PCTT; tổ chức gia cố, bảo vệ hệ thống đài, trạm và các trang thiết bị bảo đảm hoạt động bay khi có thiên tai.

18. Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Việt Nam

Tổ chức kiểm tra, rà soát, duy tu, khắc phục hư hỏng hệ thống báo hiệu hàng hải, luồng hàng hải và công trình bảo đảm an toàn hàng hải thuộc phạm vi quản lý; chủ động bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư để ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm an toàn hàng hải và phòng ngừa ô nhiễm môi trường.

19. Công ty TNHH MTV Thông tin điện tử hàng hải Việt Nam

Tổ chức bảo đảm thông tin liên lạc hàng hải, tăng cường phát sóng cảnh báo, hướng dẫn tàu thuyền phòng tránh, trú tránh an toàn; theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết xấu trên biển và thông tin kịp thời cho các phương tiện hoạt động trên biển.

20. Trách nhiệm của các Tổng công ty, Công ty trực thuộc Bộ

Chủ động chuẩn bị nhân lực, phương tiện, thiết bị, vật tư để tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, TKCN khi có yêu cầu của Bộ Xây dựng hoặc cơ quan có thẩm quyền; phối hợp huy động nguồn lực hỗ trợ xử lý sự cố, ngập úng, hư hỏng công trình theo khả năng của đơn vị.

21. Các Viện trực thuộc Bộ

Các Viện trực thuộc Bộ theo chức năng, nhiệm vụ được giao có trách nhiệm nghiên cứu, xây dựng tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn chuyên môn, tham gia tư vấn, phản biện, đề xuất giải pháp phục vụ công tác phòng, chống, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai trong lĩnh vực xây dựng.

22. Các Ban quản lý dự án trực thuộc Bộ

Chịu trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện phương án phòng, chống, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai đối với công trình, dự án được giao quản lý; chủ động huy động nhân lực, thiết bị, vật tư, bảo đảm an toàn cho người, tài sản và công trình trong quá trình thi công; thực hiện chế độ thông tin, báo cáo theo quy định.

23. Sở Xây dựng các địa phương

- Chủ động phối hợp với lực lượng chức năng của các bộ, ngành ở trung ương và địa phương trong việc khắc phục sự cố do bão, mưa, lũ gây ra, tiến hành phân luồng, bảo đảm giao thông thông suốt; trong đó, tập trung kiểm tra, rà soát ngay các khu vực có nguy cơ sạt lở, sụt lún đất trên các tuyến đường được giao quản lý, sẵn sàng ứng phó kịp thời khi xảy ra sự cố nhằm bảo đảm an toàn cho người và phương tiện; có phương án bố trí phương tiện, thiết bị để kịp thời hỗ trợ người dân đi qua các khu vực bị ngập lụt, bị ách tắc giao thông.

- Kiểm tra, rà soát các vị trí có nguy cơ ngập úng, gây ách tắc giao thông để có phương án thoát nước nhanh, hạn chế ách tắc giao thông. Bố trí nhân lực, phương tiện, trang thiết bị máy móc ứng trực bảo đảm tiêu thoát nước sớm, chống ngập úng tại các điểm ngập úng trong đô thị.

- Chủ động triển khai phương án phòng, chống thiên tai của địa phương. Chỉ đạo các đơn vị quản lý cây xanh trong khu vực đô thị thực hiện kiểm tra và có phương án cắt, tỉa đối với các cây xanh có nguy cơ gãy, đổ gây mất an toàn giao thông và an toàn công trình xây dựng trong đô thị. Chuẩn bị nhân lực, máy móc, trang thiết bị sẵn sàng thu dọn, xử lý đối với cây gãy, đổ để bảo đảm giao thông thông suốt trong thời gian nhanh nhất./.