Quyết định 4393/QĐ-UBND TP Hồ Chí Minh 2026 Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu

I. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu tổng quát

a) Tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu đối với các rủi ro liên quan đến khí hậu của Thành phố Hồ Chí Minh (hạn hán, nắng nóng, mưa lớn, nước biển dâng), phòng chống rủi ro thiên tai, bảo tồn đa dạng sinh học, an ninh lương thực, an sinh xã hội, cộng đồng lành mạnh và phát triển bền vững;

b) Mục tiêu giảm phát thải, tiến tới nền kinh tế các-bon thấp, phát triển bền vững;

c) Lồng ghép các hành động ưu tiên thích ứng và giảm thiểu vào quy hoạch ngành và Thành phố, tích cực thực hiện cam kết của Việt Nam cùng cộng đồng quốc tế ứng phó với biến đổi khí hậu, hợp tác quốc tế.

2. Mục tiêu cụ thể

a) Tiếp tục triển khai hoàn tất các nhiệm vụ, chương trình, dự án về ứng phó biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2025 còn tồn đọng;

b) Tiếp tục tập trung hoàn thiện cơ chế chính sách về ứng phó với biến đổi khí hậu; kế thừa và triển khai thực hiện các giải pháp, nhiệm vụ, dự án ưu tiên nhằm nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm thiểu thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra;

c) Nâng cao hiệu quả thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua việc tăng cường công tác quản lý nhà nước về biến đổi khí hậu, thúc đẩy lồng ghép thích ứng biến đổi khí hậu vào quy hoạch, kế hoạch của Thành phố;

d) Tăng cường khả năng chống chịu và nâng cao năng lực thích ứng của cộng đồng, nâng cao nhận thức để sẵn sàng điều chỉnh trước những thay đổi của khí hậu;

đ) Triển khai các hoạt động giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tận dụng các cơ hội của biến đổi khí hậu để phát triển nền kinh tế theo hướng các-bon thấp;

e) Nâng cao năng lực chống chịu của hệ thống cơ sở hạ tầng, khả năng thích ứng của hệ sinh thái tự nhiên và đa dạng sinh học; tăng cường khả năng phục hồi của hệ sinh thái tự nhiên và bảo vệ, bảo tồn đa dạng sinh học trước tác động của biến đổi khí hậu;

g) Thúc đẩy các hành động thích ứng mang lại đồng lợi ích trong giảm nhẹ các rủi ro do biến đổi khí hậu và hiệu quả về các mặt kinh tế, xã hội và môi trường.

II. NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM

1. Ngành nông nghiệp và môi trường

a) Nâng cao nhận thức, năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu cho các cán bộ, công chức, viên chức người lao động của ngành nông nghiệp, phát triển nông thôn để cùng chung sức trong công tác ứng phó với biến đổi khí hậu của Thành phố;

b) Đánh giá tổng thể tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng đến ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn. Từ đó định hướng, đề xuất các giải pháp ứng phó phù hợp;

c) Triển khai các chương trình, dự án ưu tiên ứng phó với biến đổi khí hậu mang tính cấp bách trên cơ sở phân tích chi phí lợi ích phù hợp với nguồn lực đem lại hiệu quả;

d) Quản lý rừng bền vững, ngăn chặn mất rừng và suy thoái rừng. Trồng, bảo vệ, phục hồi rừng;

đ) Quản lý dự trữ, khai thác và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên;

e) Nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo về nguy cơ biến đổi khí hậu, rủi ro thiên tai;

g) Ứng dụng các công nghệ trong thu gom, xử lý nước thải, chất thải theo hướng giảm phát thải khí nhà kính;

h) Quản lý khí nhà kính và các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính từ chất thải trên địa bàn Thành phố.

2. Ngành công nghiệp và năng lượng

a) Tuyên truyền và nâng cao nhận thức ứng phó với biến đổi khí hậu cho các doanh nghiệp;

b) Quản lý khí nhà kính và triển khai các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính đối với các hoạt động công nghiệp trên địa bàn Thành phố;

c) Chuyển đổi công nghệ sạch và công nghệ mới trong sản xuất công nghiệp nhằm giảm phát thải khí nhà kính;

d) Đảm bảo an ninh năng lượng, nâng cấp cơ sở vật chất ngành điện;

đ) Lồng ghép các yếu tố ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần bảo vệ môi trường vào việc xây dựng và triển khai thực hiện các chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trên địa bàn Thành phố;

e) Tuyên truyền nâng cao nhận thức về tiết kiệm điện và sử dụng năng lượng hiệu quả: khuyến khích sử dụng nguồn năng lượng có nguồn gốc tự nhiên (mặt trời, gió) hoặc các thiết bị tiết kiệm điện; nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, ít phát thải khí nhà kính trong sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp.

3. Ngành xây dựng và quy hoạch đô thị

a) Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến các khu quy hoạch xây dựng mới, xây dựng mô hình đô thị thông minh ứng phó biến đổi khí hậu, chống ngập và nâng cấp hệ thống thoát nước;

b) Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đối với việc cung cấp nước sạch và điều chỉnh quy hoạch tổng thể cấp nước có xem xét đến khả năng ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu;

c) Đảm bảo an ninh nguồn nước, an toàn cấp nước;

d) Quản lý khí nhà kính và triển khai các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính đối với các hoạt động sản xuất vật liệu xây dựng, phát triển công trình xây dựng, đô thị, hạ tầng kỹ thuật đô thị phù hợp;

đ) Hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách nhằm hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, các công trình xây dựng đầu tư cải tiến công nghệ, tăng cường năng lực quản lý sản xuất, xây dựng công trình nhằm giảm phát thải khí nhà kính.

4. Ngành giao thông vận tải

a) Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông vận tải theo hướng nâng cao tính chống chịu biến đổi khí hậu;

b) Phát triển hạ tầng giao thông linh hoạt, thích ứng với biến đổi khí hậu. Nâng cấp, cải tạo giao thông ở các vùng thường bị đe dọa bởi ngập lụt và nước biển dâng;

c) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thân thiện môi trường; khuyến khích sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng sạch trong giao thông vận tải;

d) Quản lý khí nhà kính và triển khai các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính đối với các hoạt động giao thông, vận tải;

đ) Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các tổ chức, cá nhân về biến đổi khí hậu, tăng trưởng xanh trong giao thông vận tải.

5. Ngành văn hóa và du lịch

a) Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu, nâng cao tính chống chịu biến đổi khí hậu, duy tu các công trình di tích văn hoá, lịch sử, thể thao, bảo tồn đa dạng sinh học;

b) Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, lối sống xanh, thân thiện với môi trường;

c) Thúc đẩy du lịch xanh, du lịch sinh thái.

6. Ngành y tế

a) Nâng cao nhận thức và năng lực của cán bộ y tế và cộng đồng trong việc bảo vệ sức khoẻ và ứng phó với biến đổi khí hậu;

b) Tăng cường khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu của hệ thống y tế, ưu tiên hệ thống y tế cơ sở;

c) Sử dụng thiết bị y tế tiết kiệm năng lượng, sử dụng hiệu quả nguyên liệu và phân loại rác thải y tế tại nguồn. (Các chương trình, dự án cụ thể được nêu tại Phụ lục kèm theo Kế hoạch này)

III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1. Giải pháp về tăng cường năng lực và thể chế chính sách

a) Tăng cường công tác cán bộ, sắp xếp cán bộ có đủ năng lực, chuyên môn và khả năng quản lý, điều hành các chương trình, dự án nhằm tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực;

b) Thường xuyên cập nhật thông tin, nâng cao nhận thức và năng lực, trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ, quản lý nhà nước tích hợp các yếu tố biến đổi khí hậu vào quản lý đô thị;

c) Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách về ứng phó với biến đổi khí hậu trong các lĩnh vực có liên quan ở cấp Thành phố;

d) Tăng cường quản lý tổng hợp để giải quyết hài hòa giữa phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua việc lồng ghép các yếu tố và mục tiêu ứng phó với biến đổi khí hậu vào các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố;

đ) Nâng cao vai trò điều phối giữa các bên liên quan của bộ máy quản lý chuyên trách về biến đổi khí hậu thông qua việc thành lập các diễn đàn về chia sẻ thông tin và duy trì các cuộc thảo luận chủ động giữa các bên liên quan; xây dựng quy chế phối hợp giữa các bên liên quan; quy định về thống kê và chia sẻ dữ liệu liên quan đến biến đổi khí hậu; xây dựng quy trình thực hiện và báo cáo các nhiệm vụ thống nhất cho các ngành đảm bảo nhất quán;

e) Nghiên cứu giải pháp liên kết vùng và các lĩnh vực trong triển khai các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu; nghiên cứu cơ chế, chính sách thúc đẩy nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn trong bối cảnh biến đổi khí hậu; nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của các giải pháp ứng phó (thích ứng và giảm thiểu) biến đổi khí hậu các lĩnh vực tại Thành phố;

g) Nghiên cứu giải pháp nâng cao năng lực chống chịu cho cộng đồng đối với việc ứng phó với các rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu. Nghiên cứu cơ chế chính sách hỗ trợ cho các ngành sản xuất công nghiệp và dịch vụ tại Thành phố áp dụng các giải pháp thích ứng và giảm phát thải khí nhà kính. Nghiên cứu các giải pháp phát triển kinh tế bền vững trong điều kiện biến đổi khí hậu;

h) Lồng ghép ứng phó với biến đổi khí hậu vào chương trình, quy hoạch, kế hoạch của các ngành, lĩnh vực và địa phương, chương trình giáo dục và đào tạo;

i) Xây dựng khung, quy chế kiểm tra, giám sát và đánh giá các nhiệm vụ ứng phó với biến đổi khí hậu.

2. Giải pháp khoa học và công nghệ

a) Xây dựng và cập nhật thường xuyên cơ sở dữ liệu về khí hậu, thủy văn, tài nguyên, môi trường phục vụ việc giám sát, dự báo, cảnh báo, đề xuất giải pháp

ứng phó với biến đổi khí hậu; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý cơ sở dữ liệu;

b) Tăng cường bố trí nguồn vốn sự nghiệp khoa học, công nghệ cho công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ vào ứng phó với biến đổi khí hậu.

3. Giải pháp huy động nguồn lực tài chính

a) Cân đối ngân sách, kết hợp đa dạng hóa các nguồn đầu tư trong và ngoài nước, nhất là các nguồn vốn ưu đãi cho các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu. Bố trí đủ kinh phí để thực hiện có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia và

Kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu;

b) Xây dựng, hoàn thiện các chính sách khuyến khích, ưu đãi khi đầu tư vào các dự án ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường các hình thức xã hội hóa, hợp tác công - tư (PPP); khuyến khích doanh nghiệp và người dân tham gia vào các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu; tăng cường các cơ chế hỗ trợ những khu vực và cộng đồng dễ bị tổn thương bởi ảnh hưởng của biến đổi khí hậu ở Thành phố.

4. Giải pháp về hợp tác quốc tế

a) Chủ động thúc đẩy các cơ chế hợp tác quốc tế để đẩy mạnh các hoạt động trao đổi kinh nghiệm, hợp tác đầu tư và triển khai các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu;

b) Hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo khung pháp lý thuận lợi để tiếp nhận các nguồn hỗ trợ quốc tế, khai thác các dự án liên vùng, liên quốc gia. Tích cực huy động nguồn lực cho các dự án giảm phát thải khí nhà kính, thu hồi khí thải và các dự án hỗ trợ tăng cường năng lực thích nghi với tác động của biến đổi khí hậu cho các khu vực và cộng đồng dễ bị tổn thương ở Thành phố;

c) Tham gia đóng góp tích cực vào việc thực hiện các thỏa thuận và mạng lưới quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu mà Thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam đã ký kết.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Trách nhiệm thực hiện

a) Sở Nông nghiệp và Môi trường:

- Chủ trì, hướng dẫn, đôn đốc, giám sát việc thực hiện các nhiệm vụ được giao trong Kế hoạch, định kỳ báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố;

- Tham gia góp ý; thực hiện kiểm tra, giám sát phương án triển khai các nhiệm vụ, chương trình, dự án thuộc Kế hoạch hành động;

- Xây dựng khung báo cáo giám sát, đánh giá kết quả (định kỳ, đột xuất) kết quả triển khai thực hiện Kế hoạch hành động theo quy định.

b) Các Sở, ban, ngành; Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu và các đơn vị có liên quan:

- Chủ động triển khai các nhiệm vụ trọng tâm được phân công theo ngành, lĩnh vực được nêu tại Mục III của Kế hoạch này, đảm bảo chất lượng và tiến độ theo yêu cầu;

- Vận động, thu hút sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng hỗ trợ kế hoạch;

- Thực hiện tốt chế độ thông tin báo cáo thường xuyên và đột xuất theo yêu cầu.

2. Nguồn lực tài chính

a) Đối với chương trình thuộc nguồn chi sự nghiệp của Thành phố:

- Đối với chương trình thuộc nguồn chi sự nghiệp khoa học:

+ Giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và các đơn vị liên quan thẩm định, phê duyệt, giám sát triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học, các định hướng công nghệ liên quan đến ứng phó với biến đổi khí hậu;

+ Giao các Sở, ban, ngành chủ trì các chương trình, nhiệm vụ phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ để đăng ký thực hiện theo quy định.

- Đối với chương trình thuộc nguồn chi sự nghiệp khác: Các sở, ngành, đơn vị; Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu căn cứ nhiệm vụ được phân công, hàng năm lập dự toán kinh phí thực hiện và tổng hợp chung vào dự toán chi ngân sách nhà nước của các cơ quan, đơn vị, địa phương gửi Sở Tài chính tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố trình Hội đồng nhân dân Thành phố bố trí dự toán kinh phí theo phân cấp ngân sách nhà nước để triển khai thực hiện Kế hoạch này theo quy định.

b) Đối với chương trình, nhiệm vụ và dự án thuộc nguồn chi đầu tư phát triển của Thành phố: Đối với các dự án đầu tư công sử dụng nguồn ngân sách Thành phố: trên cơ sở đề xuất của các đơn vị, căn cứ vào khả năng cân đối ngân sách cho kế hoạch đầu tư công của Thành phố, Sở Tài chính tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố trình Hội đồng nhân dân Thành phố danh mục các dự án đầu tư công sử dụng nguồn ngân sách Thành phố trong đó có các dự án thuộc lĩnh vực môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu theo quy định của Luật Đầu tư công và các quy định khác có liên quan.

c) Đối với chương trình, nhiệm vụ và dự án thuộc nguồn chi khác (không thuộc nguồn chi của Thành phố): Đơn vị chủ trì thực hiện chương trình, dự án được phê duyệt, chủ động tìm kiếm nguồn tài trợ hợp pháp nhằm huy động sự đóng góp của cộng đồng quốc tế và trong nước, trình Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt theo quy định.

3. Nguồn nhân lực

a) Huy động tối đa nguồn nhân lực của Thành phố cùng xây dựng và triển khai Kế hoạch hành động có hiệu quả;

b) Kêu gọi các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp, các đoàn thể quần chúng, các tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng tham gia vào các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu;

c) Mời gọi các chuyên gia trong và ngoài nước hỗ trợ về chuyên môn, kinh nghiệm các mô hình ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.

4. Chế độ báo cáo Các cơ quan, đơn vị theo từng lĩnh vực, địa bàn phụ trách triển khai thực hiện các nội dung của Kế hoạch này (bao gồm các nhiệm vụ, dự án được phân công tại các phụ lục đính kèm); báo cáo kết quả thực hiện về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp và báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố, cụ thể như sau:

- Báo cáo định kỳ: thực hiện trước ngày 15 tháng 12 hàng năm;

- Báo cáo tổng kết: thực hiện trước ngày 15 tháng 12 năm 2030;

- Báo cáo đột xuất công tác ứng phó biến đổi khí hậu khi có yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân Thành phố. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, các sở, ngành; Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu; các đơn vị, cá nhân có liên quan cần phản ánh kịp thời về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, đề xuất báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, chỉ đạo./.