Quyết định 3930/QĐ-UBND Cần Thơ 2026 phê duyệt Kế hoạch quan trắc cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản

QUYẾT ĐỊNH

Về việc phê duyệt Kế hoạch quan trắc, cảnh báo môi trường trong nuôi trồng

thủy sản trên địa bàn thành phố Cần Thơ giai đoạn 2026 - 2030

Căn cứ Luật Thủy sản, Luật Thú y, Luật Bảo vệ môi trường; Căn cứ Nghị định số 35/2025/NĐ-CP ngày 25/02/2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Căn cứ Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 09/01/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện nghị quyết số 57-NQ/TW; Căn cứ Quyết định số 339/QĐ-TTg ngày 11/3/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược phát triển thuỷ sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 1664/QĐ-TTg ngày 04/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển nuôi trồng thuỷ sản trên biển đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045; Căn cứ Quyết định số 434/QĐ-TTg ngày 24/3/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt "Kế hoạch quốc gia phòng, chống một số dịch bệnh nguy hiểm trên thủy sản nuôi, giai đoạn 2021 - 2030”; Căn cứ Quyết định số 985/QĐ-TTg ngày 16/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình Quốc gia phát triển nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2021 - 2030; Căn cứ Quyết định 911/QĐ-TTg, ngày 29/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án bảo vệ môi trường trong hoạt động thủy sản giai đoan 2021 - 2030; Căn cứ Văn bản hợp nhất số 30/VBHN-BNNPTNT ngày 18/11/2024 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật thủy sản; Căn cứ Quyết định số 4255/QĐ-BNN-KHCN ngày 04/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) về việc phê duyệt Chương trình quan trắc môi trường phục vụ quản lý ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đến năm 2040;

Căn cứ Quyết định số 966/QĐ-BNNMT ngày 23/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc phê duyệt Kế hoạch quan trắc, cảnh báo môi trường trong nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2026 - 2030; Theo đề nghị của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ.

QUYẾT ĐỊNH:

KẾ HOẠCH

Quan trắc, cảnh báo môi trường trong nuôi trồng thủy sản trên địa bàn thành phố Cần Thơ giai đoạn 2026 - 2030 (Kèm theo Quyết định số /QĐ-UBND ngày tháng 8 năm 2026

của Ủy ban nhân dân thành phố)

I. HIỆN TRẠNG CÔNG TÁC QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG NUÔI TRỒNG THỦY SẢN TẠI CẦN THƠ Trong những năm qua, ngành nuôi trồng thủy sản thành phố Cần Thơ tiếp tục phát triển theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và bền vững, góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước cũng như xuất khẩu. Giai đoạn 2021 - 2025, diện tích và sản lượng nuôi trồng thủy sản của thành phố duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, hoàn thành và vượt các chỉ tiêu kế hoạch được giao, đóng góp tích cực vào tăng trưởng của ngành nông nghiệp. Bảng 1: Tổng sản lượng và diện tích nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2021-2025 Song song với việc phát triển sản xuất, công tác áp dụng các tiêu c huẩn thực hành nuôi tốt như VietGAP, GlobalGAP, ASC, BAP tiếp tục được triển khai tại các vùng nuôi trọng điểm. Đến năm 2025, tổng diện tích nuôi đạt các chứng nhận khoảng 2.369 ha, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc v à đáp ứng các yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, diện tích được chứng nhận vẫn còn chiếm tỷ lệ thấp so với tổng diện tích nuôi của thành phố. Nguyên nhân chủ yếu là do chi phí chứng nhận còn cao, yêu cầu kỹ thuật khắt khe, quy mô sản xuất nhỏ lẻ và năng lực của nhiều hộ nuôi còn hạn chế. Do đó, việc mở rộng diện tích áp dụng các tiêu chuẩn nuôi bền vững, đặc biệt đối với các đối tượng nuôi chủ lực như cá tra, tôm sú và tôm thẻ chân trắng là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và tăng sức cạnh tranh của ngành. Trong thời gian qua, công tác quan trắc, cảnh báo môi trường nuôi trồng thủy sản được triển khai thường xuyên, qua đó kịp thời cung cấp thông tin về diễn biến chất lượng môi trường, cảnh báo các yếu tố bất lợi, hỗ trợ người nuôi chủ động phòng ngừa dịch bệnh, giảm thiểu rủi ro trong sản xuất và hỗ trợ công tác

đáp ứng các tiêu chuẩn khắc khe của thị trường xuất khẩu.

II. TÍNH CẤP THIẾT CỦA VIỆC THỰC HIỆN KẾ HOẠCH Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, đô thị hóa, phát triển công nghiệp và gia tăng nguồn thải đã làm chất lượng môi trường nước tại nhiều vùng nuôi trồng thủy sản biến động phức tạp, làm tăng nguy cơ ô nhiễm, dịch bệnh và ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Việc duy trì và mở rộng mạng lưới quan trắc, cảnh báo môi trường nước là cần thiết nhằm theo dõi, phát hiện sớm rủi ro và kịp thời đề xuất giải pháp ứng phó, góp phần phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững. Thông qua hoạt động quan trắc định kỳ tại các vùng nuôi thủy sản trọng điểm, cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở khoa học để đánh giá diễn biến chất lượng môi trường, dự báo và cảnh báo các yếu tố bất lợi, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành sản xuất; đồng thời, cung cấp kịp thời thông tin và các khuyến cáo kỹ thuật về lấy nước, xử lý nước, lịch thời vụ thả giống, quản lý ao nuôi và phòng, chống dịch bệnh, giúp người nuôi chủ động tổ chức sản xuất, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Kế hoạch quan trắc, cảnh báo môi trường nước phục vụ nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2026 - 2030 còn là cơ sở để triển khai thực hiện các quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về công tác quan trắc môi trường, giám sát và phòng, chống dịch bệnh thủy sản; từng bước chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống quan trắc môi trường nuôi trồng thủy sản quốc gia, đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới. Từ những yêu cầu nêu trên, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Kế hoạch "Quan trắc, cảnh báo môi trường trong nuôi trồng thủy sản trên địa bàn thành phố Cần Thơ giai đoạn 2026 - 2030" nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả công tác quan trắc, cảnh báo môi trường nước phục vụ nuôi trồng thủy sản, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ môi trường và phát triển ngành nuôi trồng thủy sản theo hướng an toàn, bền vững.

b) Tần suất quan trắc

- Đối với các thông số môi trường thông thường (pH, nhiệt độ, độ mặn, oxy hòa tan-DO): Thực hiện đo đạc trực tiếp tại hiện trường 04 lần/tháng tại các điểm quan trắc.

- Đối với các chỉ tiêu thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng: Thực hiện thu và phân tích 55 mẫu/năm, theo kế hoạch và yêu cầu giám sát chuyên biệt.

- Đối với các chỉ tiêu dinh dưỡng và vi sinh: Thực hiện thu mẫu và gửi phân tích tại đơn vị chuyên môn, với tổng số mẫu như sau:

+ Năm 2026: 824 mẫu/năm.

+ Giai đoạn 2027 - 2030: 624 mẫu/năm. * Cụ thể:

- Vùng nuôi tôm nước lợ: Thu mẫu 02 đợt/tháng tại 20 điểm quan trắc (bao gồm nguồn nước và ao nuôi đại diện), tổng số 424 mẫu/năm.

- Vùng nuôi cá tra nước ngọt:

+ Năm 2026: Thu mẫu 04 đợt/tháng tại 10 điểm (05 điểm nước cấp và 05 ao nuôi đại diện), tổng số 400 mẫu/năm.

+ Giai đoạn 2027 - 2030: Thu mẫu 02 đợt/tháng tại 10 điểm, tổng số 200 mẫu/năm. Bảng 3: Bảng tổng hợp số lượng mẫu

c) Thời gian thu mẫu

- Thu mẫu hàng tuần, những ngày có con nước lớn của kỳ nước cường trong tháng.

- Phương pháp thu mẫu này phù hợp với đặc điểm sinh học của thủy sinh vật.

d) Phương pháp thu mẫu

- Dụng cụ thu mẫu: Can nhựa 1 lít hoặc 2 lít và bảo quản mẫu trong thùng lạnh.

- Phương pháp thu mẫu cụ thể như sau: theo quy định tại Bảng 4 của QCVN 08:2023/BTNMT.

+ Điểm thu mẫu khu vực nước cấp, vùng nước mở trong nuôi trồng thủy sản cần cách bờ từ 1/3 chiều rộng sông/kênh (đối với sông/kênh lớn); 1/2 chiều rộng sông/kênh (đối với sông/kênh nhỏ) và cách mặt nước khoảng 30 - 50cm đối với tầng nước mặt. Thực hiện thu 03 điểm đầu kênh, giữa kênh và cuối kênh gần khu vực nuôi thủy sản, sau đó trộn thành 01 mẫu chung.

+ Đối với thu mẫu nước trong ao: Thu 03 điểm theo đường chéo ao, sau đó trộn thành 01 mẫu.

e) Phương pháp phân tích mẫu

- Các chỉ tiêu nhiệt độ, oxy, pH đo bằng thiết bị quan trắc tự động và máy đo cầm tay tại điểm quan trắc do Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thực hiện.

+

2-

3-

- Các chỉ tiêu N-NH

, N-NO , N-NO

, S

, P-PO

, TSS, COD, kiềm 4

2

3

4 (HCO ), N tổng số, P tổng số, vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus, Vi khuẩn 3 Vibrio tổng số, Coliform, Aeromonas spp. được gửi đến các phòng thí nghiệm phân tích môi trường phải đáp ứng điều kiện năng lực theo quy định và được đo bằng phương pháp quang phổ, chuẩn độ, sấy, đếm khuẩn lạc theo quy định tại Thông tư số 32/2014/TT-BNNPTNT ngày 10/9/2014 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT ngày 30/6/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường; QCVN 08:2023/BTNMT và Tiêu chuẩn TCVN 14335:2025

- Các chỉ tiêu thuốc bảo vệ thực vật (nhóm cúc và carbamate, nhóm Clor hữu cơ), dư lượng kim loại nặng (As, Fe, Cu, Zn, Cd, Pd, Hg) được gửi đến các trung tâm hoặc các đơn vị được chỉ định để phân tích.

2. Công tác đi khảo sát lựa chọn ao, thu mẫu

- Khảo sát, lựa chọn các điểm quan trắc tại nguồn nước cấp (sông, kênh, rạch) và các cơ sở nuôi đại diện thuộc các vùng nuôi trồng thủy sản trọng điểm trên địa bàn thành phố.

- Xác định vị trí, đối tượng, thời gian và tần suất quan trắc phù hợp với từng vùng nuôi, bảo đảm tính đại diện và đáp ứng yêu cầu theo dõi diễn biến chất lượng môi trường nước.

3. Công tác mua sắm dụng cụ, thiết bị đo môi trường và thu mẫu

- Thực hiện mua sắm các thiết bị đo môi trường cầm tay như: khúc xạ kế (đo độ mặn); máy đo oxy hòa tan; máy đo pH, nhiệt độ; độ kiềm và các thiết bị cần thiết khác cho đội ngũ chuyên môn phụ trách nhiệm vụ quan trắc môi trường. Các yêu cầu việc sử dụng trang thiết bị quan trắc hiện trường phải đáp ứng các quy định hiện hành về kiểm định, hiệu chuẩn, quy trình thao tác, an toàn lao động và các điều kiện kỹ thuật khác theo quy định của pháp luật.

- Trang bị đầy đủ dụng cụ, vật tư phục vụ công tác lấy mẫu, bảo quản và vận chuyển mẫu như chai (can nhựa) lấy mẫu, thùng bảo quản mẫu, túi đựng mẫu, vật tư tiêu hao và các dụng cụ chuyên dùng khác theo quy định.

4. Công tác thông tin truyền thông

4.1. Tập huấn cho cơ sở nuôi trồng thủy sản kỹ năng kiểm soát các yếu tố môi trường và quản lý chất lượng nước trong nuôi trồng thủy sản

- Nội dung tập huấn tập trung vào kỹ năng theo dõi, kiểm soát các yếu tố môi trường, quản lý chất lượng nước, phòng ngừa dịch bệnh, xử lý môi trường ao nuôi và ứng dụng kết quả quan trắc trong tổ chức sản xuất.

- Tổ chức 25 lớp tập huấn (50 học viên/lớp) tại các xã, phường có diện tích nuôi thủy sản trọng điểm.

4.2. Liên kết với Đài khí tượng thủy văn để cung cấp các bản tin dự báo thời tiết

- Liên kết với Đài khí tượng thủy văn để cung cấp các bản tin dự báo thời tiết, khí tượng, thủy văn phục vụ cho nuôi thuỷ sản theo tháng, quý để cung cấp các thông tin dự báo như về nhiệt độ, độ mặn, thủy triều, tình hình mưa, bão..., từ đó đơn vị sẽ kết hợp với các bản tin quan trắ c môi trường để nhận định, dự báo và thông báo đến người dân được biết và đưa ra các khuyến cáo nuôi thủy sản thích hợp cho từng thời điểm nhằm tăng hiệu quả sản xuất, giảm rủi ro.

- Số lượng: 14 bản tin dự báo, bao gồm: 10 bản tin hàng tháng, 3 bản tin hàng quý, 1 bản tin của năm

4.3. Tổ chức hội thảo tổng kết công tác Quan trắc môi trường

- Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị chuyên môn tổ chức hội nghị tổng kết, thực hiện báo cáo chuyên đề hội thảo chuyên đề tổng kết công tác Quan trắc môi trường hằng năm nhằm đánh giá kết quả thực hiện, đánh giá diễn biến của các yếu tố môi trường qua một năm thực hiện; lắng nghe các ý kiến đóng góp của các địa phương, người nuôi tôm/cá, HTX,… Đ ồng thời, đúc kết kinh nghiệm, đề xuất các phương án quan trắc phù hợp cho xây dựng

kế hoạch trong năm kế tiếp.

- Số lượng các cuộc hội thảo: 05 cuộc (100 người/cuộc).

- Tổ chức 02 cuộc hội thảo tổng kết giữa giai đoạn và tổng kết giai đoạn: 02 cuộc/05 năm.

- Địa điểm: Thành phố Cần Thơ.

4.4. Chế độ báo cáo

- Thực hiện báo cáo kết quả quan trắc môi trường định kỳ, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thực hiện báo cáo kết quả 04 lần/tháng gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ và các đơn vị liên quan.

- Báo cáo gửi về Cục Thủy sản và Kiểm ngư về kết quả quan trắc môi trường phục vụ nuôi trồng thủy sản.

- Báo cáo tổng kết kết quả quan trắc môi trường đạt được trong năm hàng năm và giai đoạn 2026 - 2030.

4.5. Công tác truyền thông khác

- Tổng hợp, phân tích và đánh giá kết quả quan trắc; xây dựng các bản tin cảnh báo, dự báo và khuyến cáo kỹ thuật phù hợp với diễn biến môi trường nước.

- Cung cấp kết quả quan trắc đến Ủy ban nhân dân các xã, phường, các cơ quan chuyên môn và cơ sở nuôi trồng thủy sản để phục vụ công tác chỉ đạo sản xuất và tổ chức thực hiện các biện pháp ứng phó.

- Công bố kết quả quan trắc trên Cổng thông tin điện tử của Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan chuyên môn trực thuộc và các hệ thống thông tin theo quy định.

- Thực hiện cập nhật, liên thông dữ liệu quan trắc vào cơ sở dữ liệu qu ốc gia về quan trắc môi trường nuôi trồng thủy sản.

- Phát hành bản tin quan trắc định kỳ đến địa phương, hệ thống truyền thanh cơ sở và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

- Gửi thông tin cảnh báo và khuyến cáo đến người nuôi thông qua tin nhắn SMS hoặc các nền tảng số phù hợp nhằm bảo đảm thông tin được truyền tải nhanh chóng, kịp thời.

- Từng bước ứng dụng công nghệ số và nền tảng trực tuyến trong quản lý, theo dõi và cảnh báo chất lượng nước; hỗ trợ giám sát các thông số môi trường theo thời gian thực và cảnh báo khi các chỉ tiêu vượt ngưỡng quy định.

5. Công tác tham dự tập huấn nghiệp vụ, đào tạo, nâng cao năng lực, hội nghị, hội thảo chuyên đề về quan trắc môi trường

- Phân công cán bộ chuyên môn tham dự các lớp tập huấn nghiệp vụ, hội thảo, hội nghị chuyên đề về quan trắc môi trường do Cục Thủy sản và Kiểm ngư hoặc cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Viện nghiên cứu, Trường Đại học,... tổ chức.

- Đào tạo, tập huấn cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật về các phương pháp thu mẫu, phương pháp phân tích chất lượng nước phục vụ nuôi trồng thủy sản và phương pháp tổng hợp đánh giá các chỉ tiêu quan trắc môi trường. Các kỹ năng về vận hành, bảo dưỡng, hiệu chuẩn thiết bị quan trắc tự động.

- Đào tạo cán bộ nhằm nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng kiểm soát môi trường để phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững.

6. Quản lý kế hoạch và kiểm tra, giám sát thực hiện Kế hoạch

- Công tác kiểm tra của Ban lãnh đạo: về việc vận hành, khảo sát địa điểm, chuyển giao công cụ, thiết bị, giám sát việc triển khai.

- Địa điểm: các xã/phường thuộc thành phố Cần Thơ.

- Định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra, giám sát ngẫu nhiên các nội dung thực hiện theo Kế hoạch đã được duyệt.