Quyết định 3102/QĐ-UBND Hải Phòng 2026 Từ điển dữ liệu dùng chung cơ quan, đơn vị, địa phương

I. MỤC TIÊU VÀ PHẠM VI

1. Mục tiêu Thiết lập “ngôn ngữ chung” thống nhất về dữ liệu, phục vụ chuẩn hoá, liên thông, đồng bộ và quản trị dữ liệu trong cơ quan, đơn vị , địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố; đảm bảo các thuật ngữ, danh mục dữ liệu của các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố được tham chiếu ánh xạ với Bộ Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia; Từ điển dữ liệu chuyên ngành dùng chung của các bộ, ngành trung ương; ưu tiên sử dụng các thuật ngữ chuẩn quốc gia đã được phê duyệt, hạn chế tối đa việc tự định nghĩa lại.

2. Phạm vi Áp dụng thống nhất tại các trong cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố trong các hoạt động trực tiếp hoặc có liên quan đến các nội dung thiết kế, xây dựng, nâng cấp cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin. Từ điển dữ liệu dùng chung là một cấu phần của hệ thống quản trị dữ liệu của các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố, được xây dựng và vận hành đồng bộ với Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu thành phố.

II. NGUYÊN TẮC CỐT LÕI

1. Nguyên tắc tổng quan Chuẩn hoá: Sử dụng thuật ngữ, định nghĩa và cấu trúc thống nhất, phù hợp với pháp luật và tiêu chuẩn quốc gia, hạn chế tối đa việc tạo thuật ngữ trùng lặp. Nhất quán, xuyên suốt: Áp dụng nhất quán trong tất cả các hoạt động kết nối, chia sẻ giữa các cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin. Tương thích và liên thông: Hỗ trợ trao đổi, liên thông và tích hợp dữ liệu giữa các hệ thống, nền tảng dữ liệu của các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố, các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội của thành phố và các hệ thống, nền tảng dữ liệu quốc gia.

2

Đồng bộ và ưu tiên Bộ từ vựng cốt lõi quốc gia: Các thuật ngữ, danh mục dữ liệu của cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố phải được rà soát, đồng bộ với Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia, Từ điển dữ liệu chuyên ngành dùng chung của các Bộ, ngành Trung ương. Trường hợp đã có thuật ngữ chuẩn quốc gia, phải tham chiếu, sử dụng thay vì tự định nghĩa mới.

2. Nguyên tắc cụ thể

a) Nguyên tắc quản trị và tổ chức Một nguồn tin cậy duy nhất: Mọi khái niệm nghiệp vụ, yếu tố dữ li ệu và danh mục dùng chung phải được định nghĩa và quản lý tại một nguồn duy nhất, có thẩm quyền. Dữ liệu “sống” và quản trị linh động: Từ điển dữ liệu dùng chung phải được cập nhật, bổ sung và hoàn thiện liên tục thông qua các quy trình quản trị vòng đời rõ ràng. Tuân thủ là bắt buộc: Việc tham chiếu và tuân thủ các định nghĩa, cấu trúc đã được ban hành là yêu cầu bắt buộc đối với tất cả các dự án xây dựng, nâng cấp hệ thống thông tin.

b) Nguyên tắc kỹ thuật và cấu trúc siêu dữ liệu (Metadata) Mỗi trường dữ liệu khi được số hóa, chuẩn hóa và đưa vào Từ điển dữ liệu dùng chung của cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố phải tuân thủ cấu trúc mô tả bao gồm 04 nhóm thuộc tính bắt buộc: Nhóm thuộc tính định danh, mô tả nghiệp vụ: Tên nghiệp vụ, Tên kỹ thuật, Mã định danh trường dữ liệu, Định nghĩa, Chủ thể/đối tượng dữ liệu. Nhóm thuộc tính kỹ thuật: Kiểu dữ liệu, Độ dài dữ liệu, Định dạng dữ liệu, Đơn vị tính, Quy tắc ràng buộc, Tần suất cập nhật, Quan hệ dữ liệu. Nhóm thuộc tính quản trị, an toàn và bảo vệ dữ liệu: Phân loại dữ liệu, Dữ liệu cá nhân, Mức độ bảo vệ dữ liệu, Quyền truy cập và phạm vi chia sẻ, Cơ quan chủ quản dữ liệu, Yêu cầu ghi nhật ký, giám sát, truy vết. Nhóm thuộc tính nguồn gốc, tham chiếu và kết nối chia sẻ: Nguồn hình thành dữ liệu, Nguồn khai thác/chia sẻ dữ liệu, Mã danh mục tham chiếu, Ánh xạ với Từ điển dữ liệu dùng chung, Phương thức chia sẻ dữ liệu, Định dạng trao đổi dữ liệu, Trạng thái hiệu lực.

c) Cơ chế Bộ từ vựng cốt lõi và Ánh xạ thuật ngữ Phương án A (Định nghĩa mới đặc thù): Áp dụng đối với thuật ngữ đặc thù chưa có trong Bộ Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia, Bộ Từ điển dữ liệu dùng chung của các Bộ, ngành Trung ương.

3

Phương án B (Tham chiếu trực tiếp): Áp dụng đối với các thuật ngữ chung đã có mã định danh trong Bộ Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia, Bộ Từ điển dữ liệu dùng chung của các Bộ, ngành Trung ương. Các cơ quan, đơn vị thuộc Ủy ban nhân dân thành phố sử dụng nguyên cấu trúc kỹ thuật của chuẩn quốc gia và các Bộ, ngành Trung ương.

III. HỆ THỐNG QUẢN LÝ VÀ PHÂN CÔNG TRÁCH NHIỆM

1. Các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố sử dụng Nền tảng Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia do Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, Bộ Công an xây dựng và vận hành để quản lý từ vựng chuyên ngành theo cơ chế phân tầng (Từ vựng cốt lõi + Từ vựng chuyên ngành). Sở Khoa học và Công nghệ là đầu mối chủ trì, cùng Công an thành phố quản lý, cập nhật từ vựng dùng chung của thành phố trên Nền tảng này theo hướng dẫn của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, Bộ Công an.

2. Cơ quan chủ quản dữ liệu: chịu trách nhiệm cuối cùng về tính chính xác và việc tham mưu trình phê duyệt ban hành các thuật ngữ nghiệp vụ thuộc lĩnh vực phụ trách.

3. Người dùng dữ liệu: là người dùng được phân cấp, phân quyền tại các cơ quan, đơn vị thuộc Ủy ban nhân dân thành phố, có trách nhiệm khai thác, sử dụng, bảo toàn và góp ý thuộc lĩnh vực công tác.

4. Cơ chế phản hồi, báo cáo: Các cơ quan, đơn vị, địa phương trực tiếp ứng dụng công nghệ thông tin thực hiện phản hồi, báo cáo định kỳ hoặc đột xu ất về các vướng mắc kỹ thuật hoặc nhu cầu phát sinh thuật ngữ mới trong thực tiễn tác nghiệp.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ LỘ TRÌNH

1. Lộ trình triển khai Từ điển dữ liệu dùng chung

a) Giai đoạn 1 (đến hết 2026): Tổ chức rà soát, hoàn thiện, phê duyệt và gửi hồ sơ Từ điển dữ liệu dùng chung các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố về Trung tâm dữ liệu quốc gia (Bộ Công an). Đề nghị Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, Bộ Công an cấp phát tài khoản Hệ thống quản lý Từ điển quốc gia dùng chung để quản lý, cập nhật các thuật ngữ tại Phụ lục Chi tiết từ điển dữ liệu dùng chung (Phiên bản 1.0); thực hiện đề xuất phiên bản mới (nếu có) trên môi trường điện tử. Đảm bảo lộ trình triển khai của các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố phù hợp, đồng bộ với mốc thời gian công bố Bộ Từ điển dữ liệu quốc gia phiên bản 1.0.

b) Giai đoạn 2 (từ năm 2027):

4

Thực hiện chuẩn hóa, ánh xạ dữ liệu hiện có sang chuẩn Từ điển dữ liệu dùng chung; ưu tiên thực hiện đối với các cơ sở dữ liệu phục vụ d ịch vụ công trực tuyến, thủ tục hành chính, công tác chỉ đạo điều hành, an sinh xã hội, dân cư, doanh nghiệp, đất đai, bảo hiểm, tài chính, y tế, giao thông, tư pháp, tài nguyên và môi trường. Thường xuyên vận hành, khai thác Hệ thống quản lý Từ điển dữ liệu dùng chung, rà soát cập nhật phiên bản; kiểm tra, đánh giá mức độ tuân thủ đối với các cơ sở dữ liệu/hệ thống thông tin của thành phố tham gia kết nối, chia sẻ dữ liệu; phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan cập nhật hoàn thiện quy trình, biểu mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn nghiệp vụ và cơ chế giám sát việc tuân thủ Từ điển dữ liệu dùng chung.

2. Tuân thủ bắt buộc Kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực, tất cả dự án xây dựng mới hoặc nâng cấp cơ sở dữ liệu/hệ thống thông tin bắt buộc phải tham chiếu, sử dụng các định nghĩa, cấu trúc từ Hệ thống quản lý Từ điển dữ liệu dùng chung. Trường hợp các chương trình, đề án, dự án đầu tư về dữ liệu sử dụng các định nghĩa, cấu trúc nằm ngoài Hệ thống quản lý Từ điển dữ liệu dùng chung, cơ quan chủ quản đề xuất có trách nhiệm trình (qua Sở Khoa học và Công nghệ tổng hợp), báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố xem xét, quyết định việc điều chỉnh, cập nhật Từ điển dữ liệu dùng chung và phải được sự chấp thuận của Ủy ban nhân dân thành phố trước khi tổ chức triển khai thực hiện dự án theo quy định.

V. CHI TIẾT TỪ ĐIỂN DỮ LIỆU DÙNG CHUNG (PHIÊN BẢN 1.0)

(Phụ lục kèm theo)