Quyết định 23/2001/QĐ-BGD&ĐT Của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Quy chế quản lý công dân Việt Nam đang được đào tạo ở nước ngoài

1. Lưu học sinh được cấp học bổng

Lưu học sinh được cấp học bổng là công dân Việt Nam đang được đào tạo ở nước ngoài được cấp học bổng từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước; học bổng từ Hiệp định hợp tác, thoả thuận giữa Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (hoặc cơ quan được Chính phủ Việt Nam uỷ nhiệm) với Chính phủ nước ngoài (hoặc cơ quan được Chính phủ nước ngoài uỷ nhiệm) hoặc với các tổ chức quốc tế; học bổng do Chính phủ nước ngoài, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi Chính phủ, hoặc cá nhân tài trợ thông qua Chính phủ Việt Nam; học bổng từ nguồn vốn địa phương, doanh nghiệp Nhà nước.

2. Lưu học sinh tự túc

Lưu học sinh tự túc là công dân Việt Nam đang được đào tạo ở nước ngoài bằng kinh phí tự túc (toàn phần hoặc một phần); kinh phí của cá nhân, tổ chức nước ngoài hoặc doanh nghiệp ngoài quốc doanh tài trợ trực tiếp cho người học hoặc bằng nguồn kinh phí khác không qua Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc không thuộc kinh phí quy định tại khoản 1 Điều này.

1. Tổ chức, chỉ đạo thống nhất công tác lưu học sinh ở nước ngoài; phối hợp với các Bộ, Ngành liên quan xây dựng và ban hành các chế độ, chính sách; xây dựng trình cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạm pháp luật về công tác lưu học sinh.

2. Phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan có liên quan hoàn thiện mô hình tổ chức quản lý lưu học sinh Việt Nam đang được đào tạo ở nước ngoài; cử cán bộ phụ trách công tác lưu học sinh ở nước ngoài; chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện công tác lưu học sinh thuộc Cơ quan đại diện Việt Nam.

3. Giải quyết những vấn đề về chế độ chính sách và những việc liên quan đến công tác lưu học sinh khi đang học tập ở nước ngoài và sau khi về nước.

1. Nghiên cứu tình hình đào tạo tại nước sở tại để tư vấn cho Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc gửi lưu học sinh đào tạo ở những ngành nghề, lĩnh vực và bậc học phù hợp với khả năng đào tạo của nước sở tại và đáp ứng yêu cầu của nước ta.

2. Quan hệ với các cơ quan có trách nhiệm và cơ sở đào tạo của nước sở tại trong việc triển khai thực hiện hiệp định, thoả thuận đã được ký kết; phát triển và mở rộng quan hệ hợp tác đào tạo; giải quyết kịp thời những vấn đề  phát sinh và bảo đảm quyền lợi chính đáng của lưu học sinh.

3. Tiếp nhận và quản lý (trực tiếp hoặc thông qua đơn vị lưu học sinh) lưu học sinh Việt Nam đang học tập, nghiên cứu và thực tập tại nước sở tại.

4. Tiến hành công tác giáo dục chính trị tư tưởng, công tác Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Hội thanh niên-sinh viên trong lưu học sinh; phổ biến, hướng dẫn và kiểm tra lưu học sinh thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, quy chế, quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Đại sứ quán Việt Nam đối với lưu học sinh.

5. Giúp đỡ, động viên lưu học sinh học tập, nghiên cứu, thực tập và rèn luyện đạo đức, phẩm chất chính trị, gắn bó với quê hương đất nước, làm tốt công tác quan hệ hữu nghị ở nước sở tại.

6. Thường xuyên phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo giải quyết kịp thời những vấn đề về công tác lưu học sinh. Nhận xét, giới thiệu và giải quyết những việc liên quan khi lưu học sinh tốt nghiệp hoặc chưa tốt nghiệp về nước.

7. Căn cứ vào đặc điểm công tác của từng địa bàn và hướng dẫn cụ thể của các bộ phận chuyên trách thuộc Đại sứ quán Việt Nam, hàng năm lập dự toán kinh phí hoạt động thực hiện nhiệm vụ được giao và báo cáo Đại sứ xem xét đưa vào dự trù kinh phí chung của Đại sứ quán. Tiếp nhận kinh phí (nếu được giao) và cấp phát kịp thời, đúng chế độ quy định, đúng đối tượng lưu học sinh thuộc diện được Nhà nước đài thọ từ nguồn vốn Ngân sách Nhà nước.

8. Báo cáo định kỳ (6 tháng và hàng năm) về tình hình và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao với Đại sứ quán và Bộ Giáo dục và Đ'edi Bộ Giáo dục và Đào tạo xin ý kiến chỉ đạo để có sự thống nhất chung trong công tác quản lý trước khi trình Đại sứ  quyết định.

 1. Đơn vị lưu học sinh là tổ chức tự quản của lưu học sinh tại cơ sở đào tạo do Đại sứ quán Việt Nam thành lập, chỉ đạo và quản lý.

 2. Ban đại diện đơn vị lưu học sinh (đơn vị cơ sở, đơn vị thành phố hoặc đơn vị vùng) do tập thể đơn vị lưu học sinh bầu ra, Đại sứ quán Việt Nam xem xét và ra quyết định công nhận với nhiệm kỳ hoạt động là một năm. Tuỳ theo số lượng lưu học sinh, Ban đại diện đơn vị có từ 1 đến 3 (hoặc 5) người gồm đơn vị trưởng, 1 hoặc 2 đơn vị  phó và các uỷ viên.

ở những đơn vị lưu học sinh mới được thành lập chưa có điều kiện tổ chức bầu cử thì Ban đại diện đơn vị do Đại sứ quán Việt Nam tạm thời chỉ định. Trong thời gian từ 3 đến 6 tháng kể từ khi có quyết định thành lập, đơn vị phải tổ chức bầu cử Ban đại diện đơn vị lưu học sinh chính thức.

3.  Nhiệm vụ và quyền hạn của Ban đại diện đơn vị lưu học sinh:

1. Nghĩa vụ công dân

2. Nghĩa vụ học tập, nghiên cứu, thực tập

3. Nghĩa vụ tham gia sinh hoạt tập thể

Lưu học sinh cần tham gia sinh hoạt tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội thanh niên-sinh viên Việt Nam do Đại sứ quán Việt Nam tổ chức; có ý thức trách nhiệm xây dựng, gắn bó với tập thể và chịu sự quản lý trực tiếp của đơn vị lưu học sinh.

4. Nghĩa vụ bồi hoàn kinh phí đào tạo

Lưu học sinh được cấp học bổng phải bồi hoàn toàn bộ hoặc một phần kinh phí đào tạo cho Nhà nước Việt Nam theo quy định hiện hành về bồi hoàn kinh phí đào tạo đối với lưu học sinh. Nếu lưu học sinh là cán bộ, công chức được cơ quan cử đi đào tạo thì nghĩa vụ bồi hoàn kinh phí đào tạo thực hiện theo quy định tại Nghị định số 96/1998/NĐ-CP ngày 17-11-1998 của Chính phủ về "Chế độ thôi việc đối với cán bộ, công chức" và Thông tư số 28/1999/TT-BTCCBCP ngày 31-7-1999 của Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ về hướng dẫn thực hiện Nghị định nói trên.

1. Quyền bình đẳng trong lưu học sinh

Lưu học sinh được bình đẳng về quyền và nghĩa vụ; được Đại sứ quán Việt Nam bảo vệ quyền lợi chính đáng trong thời gian lưu trú học tập ở nước ngoài; được Nhà nước sử dụng tài năng và được hưởng chế độ đãi ngộ theo những quy định hiện hành sau khi tốt nghiệp về nước công tác.

2. Quyền học tập, hoạt động khoa học

Lưu học sinh được Nhà nước khuyến khích tham gia các hoạt động khoa học do cơ sở đào tạo tổ chức (tham gia nghiên cứu khoa học, thi học sinh giỏi, dự hội nghị, hội thảo và báo cáo khoa học ở nước sở tại, trong nước và các nước khác) để phát huy năng lực học tập, nghiên cứu, hoàn thành khóa học với chất lượng cao. Những lưu học sinh thật sự có tài năng được cơ sở đào tạo nước ngoài xác nhận sẽ được ưu tiên trong việc xét chọn và tạo điều kiện cho việc học tiếp ở bậc cao hơn (nếu cá nhân có nguyện vọng).

3. Quyền được chuyển tiếp sinh

Lưu học sinh hoàn thành xuất sắc chương trình đào tạo, có đủ các điều kiện và tiêu chuẩn quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chuyển tiếp sinh, được phía nhận đào tạo đề nghị bằng văn bản và cơ quan chủ quản đồng ý (nếu là cán bộ, công chức), được quyền gửi hồ sơ đến Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại xem xét quyết định sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Hồ sơ chuyển tiếp sinh được qui định tại  Phụ lục 1 Quy chế này.

4. Quyền được bảo vệ luận án của thực tập sinh

Thực tập sinh khoa học hoàn thành tốt nhiệm vụ và có khả năng bảo vệ luận án để lấy bằng (tiến sĩ hoặc tiến sĩ khoa học) theo quy định của nước sở tại, có đủ các điều kiện quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, được phía nhận đào tạo đồng ý bằng văn bản, nộp hồ sơ cho Đại sứ quán Việt Nam xem xét quyết định sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo và của cơ quan chủ quản (nếu là cán bộ, công chức).

5. Quyền được chuyển tiếp sinh tự túc, làm cộng tác viên

Lưu học sinh được cấp học bổng đã tốt nghiệp, được cơ quan chủ quản đồng ý bằng văn bản (nếu là cán bộ, công chức), có thể ở lại nước ngoài để học tập, nghiên cứu theo chế độ tự túc, làm cộng tác viên khoa học hoặc hợp đồng sản xuất trong thời gian từ một đến ba năm. Lưu học sinh gửi hồ sơ báo cáo với Đại sứ quán Việt Nam xem xét quyết định sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Lưu học sinh phải tự túc mọi khoản chi phí, tự mua vé về nước và mua các loại bảo hiểm. Lưu học sinh làm cộng tác viên khoa học và hợp đồng sản xuất tại các cơ sở nước ngoài phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo quy định hiện hành của Nhà nước Việt Nam.

6. Quyền được về nước thực tập, thu thập tài liệu

Các hoạt động khoa học phục vụ chương trình đào tạo được thực hiện chủ yếu ở nước sở tại. Trường hợp phải thực hiện ở trong nước như: khảo sát, thực tập, thu thập tài liệu, mẫu vật làm thí nghiệm, lưu học sinh báo cáo với Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại xem xét giải quyết. Lưu học sinh phải chấp hành đúng nguyên tắc thủ tục về việc đem tài liệu, vật phẩm ra nước ngoài theo quy định chung của Nhà nước.

7. Quyền được nghỉ phép

Trong thời gian nghỉ phép lưu học sinh được về nước, đi thăm thân nhân ở nước khác (nước thứ ba), mời thân nhân đến thăm nếu được cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại đồng ý. Trước khi về nước nghỉ phép hoặc đi nước thứ ba, lưu học sinh phải báo cáo với Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại biết.

8. Quyền được bảo hộ về lãnh sự

9. Quyền được hưởng chế độ tài chính

10. Quyền khiếu nại, tố cáo

Lưu học sinh có quyền khiếu nại, tố cáo những quyết định và hành vi sai trái của cơ quan hoặc cá nhân có thẩm quyền trong công tác lưu học sinh. Việc khiếu nại, tố cáo phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam.

1. Được quản lý, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi về các mặt như đối với lưu học sinh được cấp học bổng, được hưởng quyền của lưu học sinh quy định tại Điều 7 Quy chế này.

2. Khi tốt nghiệp, nếu lưu học sinh có đủ điều kiện và tiêu chuẩn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về học chuyển tiếp lên trình độ cao hơn sẽ được quyền đề đạt nguyện vọng và gửi hồ sơ đến Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại xem xét làm chuyển tiếp sinh diện được cấp học bổng theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

3. Lưu học sinh tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc, có đạo đức, phẩm chất chính trị tốt, khi về nước sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo ưu tiên giới thiệu với các cơ quan sử dụng.

1. Về nước đúng thời gian quy định

Lưu học sinh được cấp học bổng kết thúc khoá đào tạo (tốt nghiệp hoặc chưa tốt nghiệp) phải thực hiện đúng thời gian về nước theo quy định của Đại sứ quán Việt Nam hoặc cơ quan có thẩm quyền nước sở tại. Trường hợp không thực hiện đúng, không được Đại sứ quán hoặc cơ quan có thẩm quyền nước sở tại chấp nhận lý do thì lưu học sinh phải tự giải quyết mọi thủ tục liên quan bằng chi phí tự túc (mua vé về, gia hạn thị thực, nơi ăn, ở).

2. Xuất trình hồ sơ sau khi về nước

Sau khi về nước trong thời hạn một tháng, lưu học sinh được cấp học bổng có trách nhiệm đến Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Hà Nội hoặc Văn phòng II Bộ Giáo dục và Đào tạo tại thành phố Hồ Chí Minh để xuất trình hồ sơ và giải quyết những việc liên quan đến lưu học sinh sau khi về nước.

Lưu học sinh được cấp học bổng từ nguồn vốn địa phương, doanh nghiệp Nhà nước sau khi về nước nộp hồ sơ tại cơ sở gửi đi đào tạo.

Hồ sơ lưu học sinh (tốt nghiệp và chưa tốt nghiệp) về nước được quy định tại Phụ lục 2 Quy chế này.

1. Lưu học sinh tốt nghiệp về nước

2. Lưu học sinh chưa tốt nghiệp về nước

3. Lưu học sinh tự túc

Lưu học sinh tự túc tốt nghiệp và chưa tốt nghiệp về nước nếu xuất trình đầy đủ hồ sơ (quy định tại Phụ lục 2 Quy chế này) tại Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo giúp đỡ tạo điều kiện liên hệ tìm nơi làm việc (nếu đã tốt nghiệp), giới thiệu về lại cơ sở đào tạo, cơ quan, đơn vị, địa phương trước khi đi học tự túc (nếu chưa tốt nghiệp).

Trường hợp lưu học sinh đã dự kỳ thi tuyển sinh (có chứng nhận của cơ quan có thẩm quyền nước sở tại) trúng tuyển vào học bậc trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học tại cơ sở đào tạo ở nước ngoài, được nước sở tại cấp học bổng, chưa tốt nghiệp về nước vì những lý do thông thường (sức khoẻ, hoàn cảnh gia đình và nguyện vọng cá nhân) có nhận xét, đề nghị của Đại sứ quán Việt Nam, nếu có nơi tiếp nhận sẽ được Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét giới thiệu đi học tiếp ở trong nước theo ngành học tương ứng với ngành lưu học sinh đã học ở nước ngoài.

1.  Biểu dương,

2.  Tặng giấy khen,

3. Đề nghị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc cơ quan chức năng khen thưởng theo quy định chung của Nhà nước.

1. Tập thể, cá nhân lưu học sinh vi phạm pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, pháp luật nước sở tại, Quy chế Quản lý công dân Việt Nam đang được đào tạo ở nước ngoài, các quy định của Đại sứ quán Việt Nam và cơ sở đào tạo nước sở tại về học tập, sinh hoạt, tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị Đại sứ quán Việt Nam xử lý theo các hình thức:

2. Lưu học sinh là cán bộ, công chức vi phạm, ngoài các hình thức bị xử lý quy định tại khoản 1 Điều này còn bị xử lý theo quy định của Pháp lệnh cán bộ, công chức.

Phụ lục 1. Hồ sơ xin chuyển tiếp sinh gồm:

1) Đơn xin chuyển tiếp sinh gửi Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại.

2) Bản sao chụp văn bằng tốt nghiệp và kết quả học tập, các văn bằng chứng chỉ khác có liên quan đến thành tích học tập và hoạt động khoa học ở nước ngoài.

3) Văn bản nhận xét, đề nghị và đồng ý nhận đào tạo tiếp của cơ sở đào tạo nước sở tại, trong đó ghi rõ vấn đề kinh phí đào tạo tiếp.

4) Văn bản của cơ quan chủ quản đồng ý cho chuyển tiếp sinh.

5) Đề tài và đề cương nghiên cứu đối với chuyển tiếp sinh tiến sĩ.

Phụ lục 2. Hồ sơ lưu học sinh tốt nghiệp và chưa tốt nghiệp về nước.

1. Hồ sơ của lưu học sinh tốt nghiệp về nước gồm:

a) Báo cáo kết quả học tập trong toàn khóa học.

b) Văn bằng, chứng chỉ và các tài liệu liên quan đến khóa học do cơ sở đào tạo của nước sở tại cấp.

c) Bản nhận xét, giấy giới thiệu về nước do Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại cấp.

d) Các giấy tờ khác có liên quan.

2. Hồ sơ của lưu học sinh chưa tốt nghiệp về nước gồm:

a) Bản nhận xét, giới thiệu hoặc Quyết định về nước do Đại sứ quán Việt Nam ở nước sở tại cấp.

b) Học bạ (bảng điểm) những năm học ở nước ngoài do cơ sở đào tạo của nước sở tại cấp.

c) Các văn bản có liên quan đến việc lưu học sinh chưa tốt nghiệp về nước do cơ sở đào tạo hoặc cơ quan quản lý của nước sở tại cấp.

d) Bản tường trình của lưu học sinh về lý do chưa tốt nghiệp về nước.