Quyết định 1885/QĐ-BNNMT 2026 kế hoạch kiểm tra chống khai thác hải sản IUU

I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích

- Đánh giá toàn diện, thực chất việc triển khai các quy định về chống khai thác IUU tại các địa phương.

- Kiểm tra, chấn chỉnh việc thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác tại doanh nghiệp, bảo đảm minh bạch, hợp pháp theo quy định của Việt Nam và quốc tế.

- Phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý kịp thời các hành vi vi phạm; làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan.

- Làm cơ sở phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và chuẩn bị nội dung làm việc với Đoàn thanh tra của EC.

2. Yêu cầu

- Kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các nhiệm vụ chống khai thác IUU, khắc phục khuyến nghị cảnh báo thẻ vàng của EC theo chỉ đạo của Ban chỉ đạo quốc gia về IUU.

- Kết hợp kiểm tra hồ sơ với kiểm tra thực địa, đối chiếu dữ liệu trên các hệ thống cơ sở dữ liệu: VMS, eCDT, VNFishbase, xử phạt vi phạm hành chính, kiểm soát nguyên liệu nhập khẩu và các cơ sở dữ liệu liên quan khác.

- Đảm bảo khách quan, minh bạch, đúng quy định pháp luật; không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của địa phương và của các tổ chức, cá nhân.

- Kết quả đánh giá phải rõ ràng, lượng hóa được, gắn với trách nhiệm cụ thể của người đứng đầu các đơn vị được kiểm tra.

II. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI KIỂM TRA

1. Đối tượng kiểm tra

- Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân của 22 tỉnh, thành phố ven biển, có tàu cá;

- Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Thủy sản/Quản lý thủy sản; Ban quản lý cảng cá) của 22 tỉnh, thành phố ven biển, có tàu cá;

- Các lực lượng kiểm soát tại cảng và các lực lượng khác có liên quan đến chống khai thác IUU.

- Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động khai thác và cung ứng dịch vụ cho tàu cá;

- Doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản khai thác.

2. Phạm vi kiểm tra

Trên toàn quốc, ưu tiên thực hiện kiểm tra các địa phương và tổ chức cá nhân liên quan có rủi ro cao vi phạm khai thác IUU và các địa phương có kết quả chống khai thác IUU yếu kém.

III. NỘI DUNG KIỂM TRA

1. Kiểm tra công tác chống khai thác IUU tại địa phương

a) Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện

- Việc ban hành kế hoạch, văn bản chỉ đạo, bố trí nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, các Bộ, ngành giao;

- Phân công nhiệm vụ, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cá nhân trong triển khai nhiệm vụ chống khai thác IUU được giao.

- Công tác kiểm tra, giám sát, xử lý trách nhiệm của các địa phương trong triển khai nhiệm vụ chống khai thác IUU.

b) Quản lý đội tàu cá

- Tình hình đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản; Việc kẻ vẽ số đăng ký, đánh dấu tàu cá theo quy định.

- Quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, tàu “3 không”;

- Rà soát, cập nhật dữ liệu trên hệ thống VNFishbase.

c) Theo dõi, giám sát hoạt động tàu cá (VMS)

- Tình hình lắp đặt, vận hành thiết bị VMS;

- Việc theo dõi, phát hiện và xử lý tàu mất kết nối, vượt ranh giới;

- Hồ sơ xử lý vi phạm liên quan đến VMS.

d) Kiểm soát tàu cá ra vào cảng

- Thực hiện kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến;

- Việc phối hợp giữa cảng cá và lực lượng biên phòng;

- Tình trạng tàu không cập cảng theo quy định.

- Tình hình thực hiện Hệ thống eCDT tại các địa phương

đ) Giám sát sản lượng thủy sản qua cảng

- Tỷ lệ sản lượng được kiểm soát;

- Việc thực hiện ghi, nộp nhật ký khai thác thủy sản; Báo cáo khai thác thủy sản theo quy định của Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT.

- Đối chiếu số liệu giữa thực tế và báo cáo của địa phương.

e) Thực hiện truy xuất nguồn gốc tại cảng

- Việc cấp giấy xác nhận, chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác (SC, CC) của các địa phương.

- Kiểm tra tính hợp pháp, đầy đủ của hồ sơ;

- Việc ứng dụng hệ thống truy xuất điện tử (eCDT) thực tế tại địa phương.

g) Thực thi pháp luật và xử lý vi phạm

- Kết quả xử lý các hành vi vi phạm IUU;

- Tiến độ xử lý các vụ việc tồn đọng trong triển khai nhiệm vụ chống khai thác IUU.

- Việc cập nhật dữ liệu xử phạt theo quy định của địa phương.

2. Kiểm tra chuyên đề truy xuất nguồn gốc tại doanh nghiệp

a) Hồ sơ nguyên liệu đầu vào

- Hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp (SC, CC);

- Nhật ký khai thác, Nhật ký thu mua chuyển tải, báo cáo khai thác thủy sản, dữ liệu liên quan đến truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác;

- Tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ truy xuất nguồn gốc;

b) Đối chiếu, kiểm soát nguyên liệu

- Đối chiếu giữa hồ sơ lưu và thực tế sản xuất;

- Kiểm tra sự phù hợp về sản lượng, chủng loại nguyên liệu thủy sản khai thác tại các doanh nghiệp;

Truy xuất ngược đến tàu cá và cảng cá đã bán, thu mua nguyên liệu thủy sản khai thác.

c) Nguyên liệu nhập khẩu

- Việc thực hiện quy định của Hiệp định PSMA;

- Hồ sơ nhập khẩu bằng container;

- Kiểm soát rủi ro IUU.

d) Hệ thống quản lý truy xuất của doanh nghiệp

- Quy trình nội bộ về truy xuất nguồn gốc;

- Hệ thống lưu trữ dữ liệu về nguyên liệu thủy sản khai thác;

- Biện pháp kiểm soát, phòng ngừa vi phạm.

đ) Phát hiện dấu hiệu vi phạm

- Hợp thức hóa hồ sơ truy xuất;

- Không chứng minh được nguồn gốc;

- Sai lệch sản lượng giữa hồ sơ và thực tế.

IV. PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA

- Kiểm tra hồ sơ, tài liệu của địa phương trong thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU.

- Kiểm tra thực tế tại cảng cá, doanh nghiệp việc thực hiện các quy trình nghiệp vụ, số liệu, tài liệu liên quan đến việc chống khai thác IUU.

- Kiểm tra đối chiếu dữ liệu trên các hệ thống VMS, eCDT, VNFishbase, phần mềm xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản,....

- Quy trình kiểm tra theo đúng quy định của pháp luật, tương tự cách làm của EC, đảm bảo khoa học, chặt chẽ, thực chất. Trong đó, đảm bảo lấy mẫu đủ lớn, đủ đại diện, có tiêu chí cụ thể; số liệu và phương pháp đánh giá khoa học, minh bạch.

- Kết quả kiểm tra, đánh giá phải rõ ràng, lượng hóa được số địa phương/đơn vị phải phê bình, kiểm điểm; số vụ việc/địa bàn cần chuyển cơ quan có thẩm quyền xem xét trách nhiệm; xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, cá nhân phụ trách, không dừng ở báo cáo hình thức.

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Thành lập Đoàn kiểm tra

- Bộ Nông nghiệp và Môi trường căn cứ phạm vi, kết quả đánh giá việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác thủy sản IUU của các địa phương, doanh nghiệp để ưu tiên Thành lập Đoàn kiểm tra, Trưởng đoàn do Lãnh đạo Bộ/Cục làm trưởng đoàn.

- Thành phần đoàn gồm thành viên Tổ Công tác liên ngành là đại diện các Bộ, ngành: Nông nghiệp và Môi trường; Quốc phòng; Công an; Tư pháp; Công thương; Khoa học và Công nghệ; Tài chính; Công thương; Xây dựng, ... tùy theo nhiệm vụ cụ thể của từng Đoàn.

2. Thời gian thực hiện

- Thời gian kiểm tra: từ tháng 5 đến tháng 12 năm 2026;

- Thời gian kiểm tra tại mỗi địa phương: 1- 3 ngày làm việc.

3. Trách nhiệm thực hiện

- Cục Thủy sản và Kiểm ngư đầu mối chủ trì, tổ chức thực hiện.

- Các đơn vị liên quan thuộc các Bộ, ngành (Nông nghiệp và Môi trường; Quốc phòng; Công an; Tư pháp; Công thương; Khoa học và Công nghệ; Tài chính; Công thương; Xây dựng, ...) phối hợp thực hiện.

- Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển chuẩn bị nội dung, bố trí làm việc để làm việc với Đoàn kiểm tra.

VI. KINH PHÍ THỰC HIỆN

- Kinh phí hoạt động của Đoàn Kiểm tra do ngân sách nhà nước đảm bảo và được bố trí trong dự toán chi hoạt động hàng năm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Cục Thủy sản và Kiểm ngư) theo quy định của

VII. CHẾ ĐỘ BÁO CÁO

- Đoàn kiểm tra lập biên bản kiểm tra tại mỗi đơn vị được kiểm tra theo quy định.

- Sau khi kết thúc kiểm tra tại địa phương; Đoàn kiểm tra có trách nhiệm tổng hợp Báo cáo kết quả kiểm tra cho cấp có thẩm quyền theo quy định và thông báo kết luận kiểm tra đối với từng địa phương, đơn vị được kiểm tra.

VIII. TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ HIỆU LỰC

Kế hoạch này là căn cứ để các Đoàn kiểm tra triển khai thực hiện; các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan có trách nhiệm phối hợp, thực hiện nghiêm túc kế hoạch này./.

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG