Quyết định 1632/QĐ-BYT 2026 kế hoạch thực hiện chương trình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em

I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích

Tổ chức triển khai thực hiện đầy đủ, kịp thời, đồng bộ, hiệu quả và đạt các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021-2030 theo Quyết định số 1248/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Phát huy vai trò của Bộ Y tế là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước và chủ trì thực hiện công tác phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em trên phạm vi toàn quốc: Hướng dẫn, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện Chương trình; rà soát tăng cường thực hiện cơ chế phối hợp liên ngành về phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em, đặc biệt là phòng, chống đuối nước trẻ em. Điều phối công tác phòng, chống đuối nước trẻ em.

Kiểm soát, giảm thiểu tình trạng tai nạn, thương tích và tử vong do tai nạn, thương tích trẻ em, đặc biệt là tai nạn đuối nước và tai nạn giao thông; nâng cao năng lực hệ thống y tế trong phòng ngừa, sơ cấp cứu, cấp cứu, điều trị và phục hồi chức năng cho trẻ em bị tai nạn, thương tích.

2. Yêu cầu

Việc triển khai thực hiện Kế hoạch phải bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị thuộc Bộ Y tế và các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức liên quan.

Các nhiệm vụ, hoạt động được triển khai phải bám sát nội dung của Chương trình; xác định rõ trách nhiệm, tiến độ thực hiện và kết quả đầu ra của từng đơn vị.

Tăng cường lồng ghép với các chương trình, đề án, kế hoạch có liên quan; huy động sự tham gia của cộng đồng, tổ chức quốc tế và toàn xã hội trong công tác phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em.

II. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP

1. Tăng cường công tác truyền thông, giáo dục, vận động xã hội

Nghiên cứu, xây dựng, phát triển các tài liệu, sản phẩm truyền thông, đa dạng hóa các hình thức truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng, vùng miền, dân tộc nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức, kỹ năng phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em cho các cấp, các ngành và toàn xã hội.

Tổ chức triển khai các chiến dịch truyền thông thường xuyên tại cộng đồng, trường học, cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở nuôi dưỡng trẻ em và trên môi trường mạng về phòng chống tai nạn, thương tích trẻ em.

Tăng cường truyền thông về phòng, chống đuối nước trẻ em, an toàn giao thông, phòng chống cháy, bỏng, ngã, điện giật, động vật cắn, ngộ độc, tự tử ở trẻ em và kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu.

2. Hướng dẫn, tư vấn, giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em

Nghiên cứu xây dựng các tài liệu hướng dẫn, cẩm nang về kỹ năng phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em.

Tổ chức các hoạt động hướng dẫn, tư vấn, giáo dục kỹ năng an toàn cho trẻ em tại trường học, cộng đồng, cơ sở nuôi dưỡng trẻ em và cơ sở trợ giúp xã hội.

Tăng cường giáo dục kỹ năng an toàn trong môi trường nước, kỹ năng bơi an toàn, kỹ năng an toàn giao thông, kỹ năng phòng chống cháy, bỏng, điện giật, ngộ độc và kỹ năng thoát hiểm cho trẻ em.

Thí điểm và nhân rộng các mô hình giáo dục kỹ năng phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em tại cộng đồng và trường học.

3. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em

Nghiên cứu, xây dựng tài liệu tập huấn, tài liệu chuyên môn thống nhất phục vụ triển khai Chương trình trên toàn quốc.

Tổ chức đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế, cán bộ làm công tác trẻ em, cộng tác viên trẻ em, nhân viên y tế trường học và các lực lượng liên quan về:

- Phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em;

- Kỹ năng truyền thông, tư vấn;

- Sơ cấp cứu, cấp cứu, điều trị và phục hồi chức năng;

- Phòng, chống đuối nước trẻ em;

- Kỹ năng để phòng ngừa tự tử ở trẻ em và chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em.

4. Rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật

Rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách liên quan đến phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em.

Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và hướng dẫn triển khai các tiêu chí Ngôi nhà an toàn; Trường học an toàn; Cộng đồng an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em.

Xây dựng hướng dẫn chuyên môn về phòng ngừa, sơ cấp cứu và xử trí tai nạn, thương tích trẻ em.

5. Xây dựng môi trường an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em

Hướng dẫn thực hiện và nhân rộng mô hình Ngôi nhà an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Rà soát, hoàn thiện, hướng dẫn thực hiện, theo dõi, kiểm tra, đánh giá các tiêu chí cộng đồng an toàn phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em.

Huy động sự tham gia của các cấp, các ngành, đoàn thể và cộng đồng trong việc phát hiện, giám sát, cảnh báo, gia cố và cải tạo các khu vực có nguy cơ gây tai nạn, thương tích cho trẻ em.

6. Triển khai các can thiệp phòng ngừa và giảm thiểu tai nạn, thương tích trẻ em

6.1. Phòng, chống đuối nước trẻ em

Tăng cường truyền thông, giáo dục kiến thức, kỹ năng an toàn trong môi trường nước cho trẻ em, cha mẹ và người chăm sóc trẻ em.

Hướng dẫn giám sát, trông giữ trẻ an toàn; triển khai các biện pháp loại bỏ nguy cơ gây đuối nước tại cộng đồng.

Phối hợp triển khai phòng, chống đuối nước trong thiên tai, bão lũ; hưởng ứng Ngày thế giới phòng, chống đuối nước.

Phối hợp triển khai các mô hình dạy bơi an toàn, kỹ năng an toàn trong môi trường nước và nhân rộng các mô hình phòng, chống đuối nước trẻ em, đặc biệt tại các địa phương có nguy cơ cao.

6.2. Phòng, chống tai nạn giao thông trẻ em

Tăng cường truyền thông, vận động sử dụng các thiết bị an toàn cho trẻ em khi tham gia giao thông như mũ bảo hiểm, dây đai an toàn, ghế ngồi an toàn, áo phao.

Phối hợp triển khai mô hình “Cổng trường an toàn”, mô hình bảo đảm an toàn giao thông tại khu vực tập trung đông trẻ em.

6.3. Phòng, chống ngã, cháy, bỏng, điện giật, động vật cắn

Phối hợp rà soát và thực hiện các tiêu chuẩn, tiêu chí an toàn phòng, chống ngã, cháy, bỏng, điện giật và động vật cắn đối với trẻ em tại gia đình, trường học và cộng đồng.

Tăng cường hướng dẫn cha mẹ, người chăm sóc trẻ em và trẻ em các kiến thức, kỹ năng phòng tránh và sơ cấp cứu ban đầu.

6.4. Phòng ngừa tự tử ở trẻ em

Nghiên cứu các yếu tố nguy cơ và nguyên nhân tự tử ở trẻ em; tăng cường chăm sóc sức khỏe tâm thần và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em.

Hướng dẫn phát hiện sớm, hỗ trợ và theo dõi các trường hợp trẻ em có nguy cơ tự tử.

7. Tăng cường phối hợp liên ngành

Tăng cường thực hiện cơ chế phối hợp liên ngành trong công tác phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em, đặc biệt là phòng, chống đuối nước trẻ em.

Chủ trì điều phối các hoạt động liên ngành; tổ chức triển khai các kế hoạch phối hợp trong phòng, chống đuối nước trẻ em.

8. Huy động nguồn lực và hợp tác quốc tế

Tăng cường hợp tác với các tổ chức trong nước, quốc tế, tổ chức phi chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng trong triển khai Chương trình.

Huy động nguồn lực xã hội hóa, nguồn viện trợ và hỗ trợ kỹ thuật phục vụ công tác phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em.

9. Tăng cường kiểm tra, giám sát, theo dõi và đánh giá

Tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện Chương trình, đặc biệt là phòng chống đuối nước trẻ em.

Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu theo dõi, đánh giá; lồng ghép cơ sở dữ liệu về tai nạn, thương tích trẻ em trong hệ thống dữ liệu ngành y tế và hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em.

Tổ chức nghiên cứu, khảo sát, đánh giá thực trạng tai nạn, thương tích trẻ em; đánh giá hiệu quả các mô hình, can thiệp và tiêu chí an toàn phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách.

III. KINH PHÍ THỰC HIỆN

1. Kinh phí thực hiện Kế hoạch được bố trí trong dự toán chi ngân sách nhà nước hằng năm theo quy định hiện hành.

2. Lồng ghép từ nguồn kinh phí thực hiện các chương trình, đề án, dự án có liên quan đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

3. Huy động nguồn tài trợ, viện trợ, hỗ trợ kỹ thuật và các nguồn hợp pháp khác.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Cục Bà mẹ và Trẻ em

Là đơn vị đầu mối tham mưu Bộ Y tế tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện trên phạm vi toàn quốc.

Chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng tài liệu truyền thông, tài liệu chuyên môn; tổ chức tập huấn, truyền thông, kiểm tra, giám sát và tổng hợp báo cáo kết quả thực hiện Chương trình.

2. Các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Y tế

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai các nhiệm vụ liên quan đến phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em; lồng ghép với các chương trình chuyên môn của đơn vị.

3. Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Tham mưu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng và tổ chức triển khai kế hoạch của địa phương; phối hợp với các sở, ngành liên quan triển khai thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình.

Tăng cường kiểm tra, giám sát, thu thập số liệu và định kỳ báo cáo Bộ Y tế theo quy định.

4. Đề nghị các Bộ, ngành, tổ chức liên quan

Phối hợp triển khai các hoạt động phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tăng cường truyền thông, giáo dục và xây dựng môi trường an toàn cho trẻ em.

V. CHẾ ĐỘ THÔNG TIN, BÁO CÁO

Các đơn vị thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương định kỳ hằng năm hoặc đột xuất báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Y tế (qua Cục Bà mẹ và Trẻ em) để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

Tổ chức sơ kết giữa kỳ vào năm 2028 và tổng kết thực hiện Chương trình vào năm 2030.