Nghị quyết 50-HĐBT ban hành ngày 17/05/1983

1. Cần soát lại quy hoạch tổng thể và quy hoạch từng ngành của huyện để bổ sung và hoàn chỉnh thêm, trên cơ sở nhận thức đầy đủ hơn về đường lối phát triển kinh tế trong bước đi ban đầu của thời kỳ quá độ và những hiểu biết sâu sắc hơn về tiềm lực kinh tế và thế mạnh của huyện. Quy hoạch tổng thể của huyện phải mang tính chất một quy hoạch kinh tế - xã hội toàn diện, phù hợp với quy hoạch của tỉnh và trung ương, đồng thời thể hiện đúng đắn sự phân bố sản xuất chuyên môn hoá của từng ngành trên lãnh thổ. Phải kết hợp nông nghiệp (và lâm nghiệp, ngư nghiệp) với công nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải...; kết hợp sản xuất với phân phối lưu thông, xây dựng các khu dân cư, phát triển sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hoá, tổ chức đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân; kết hợp phát triển kinh tế, văn hoá với củng cố quốc phòng và an ninh.

Các cơ quan quản lý ngành ở tỉnh và trung ương phải hướng dẫn quy hoạch phát triển ngành mình trên địa bàn huyện, phù hợp với từng loại hình huyện và theo phương châm trung ương và địa phương cùng làm, Nhà nước và nhân dân cùng làm.

Tỉnh phải chỉ đạo huyện thực hiện việc xây dựng hoặc bổ sung, hoàn chỉnh quy hoạch của xã, thị trấn, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất khác của huyện.

Các tỉnh phải dựa theo cơ cấu kinh tế và trình độ phát triển mà phân loại hình huyện nhằm mục đích xác định đúng phương hướng đầu tư và đối tượng đầu tư thích hợp, sớm tạo nên thế phát triển đồng đều giữa các huyện, song cần tập trung trước hết vào những vùng trọng điểm có tiềm lực về kinh tế hàng hoá, đặc biệt là những huyện trọng điểm về lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp, về sản phẩm xuất khẩu.

2. Công tác xây dựng kế hoạch ở huyện và cơ sở phải được đổi mới ngay từ năm 1983 theo tinh thần dân chủ hoá kế hoạch, phát huy đầy đủ quyền tự chịu trách nhiệm và tính chủ động của huyện và cơ sở. Kế hoạch của mỗi huyện phải xây dựng và tổng hợp từ cơ sở lên (từ xã, hợp tác xã hoặc tập đoàn sản xuất, trạm, trại, xí nghiệp...), dưới sự chỉ đạo trực tiếp của huyện uỷ và Uỷ ban nhân dân huyện. Kế hoạch của huyện phải cố gắng tự giải quyết được các mặt cân đối trong sản xuất và đời sống từ 4 nguồn khả năng sau đây:

3. Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật trên địa bàn huyện.

Trước hết cần sử dụng có hiệu quả những cơ sở vật chất kỹ thuật hiện có, tính toán kỹ hiệu quả kinh tế khi xây dựng các cơ sở mới, ưu tiên tập trung vào những công trình trực tiếp phục vụ cho sản xuất như hệ thống thuỷ nông; các trạm, trại giống cây trồng và con nuôi, thú y, bảo vệ thực vật; cơ sở chế biến nông, lâm thuỷ sản, chế biến thức ăn gia súc; trạm máy kéo, cơ sở sửa chữa và sản xuất các loại công cụ cho nông, lâm, ngư nghiệp; mạng lưới giao thông vận thải thuỷ, bộ; cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng; các kho tàng và cửa hàng thương nghiệp xã hội chủ nghĩa (bao gồm cửa hàng cung ứng vật tư, thương nghiệp quốc doanh, hợp tác xã mua bán). Đặc biệt coi trọng xây dựng những cơ sở chế biến và sản xuất những mặt hàng tiểu, thủ công nghiệp phục vụ cho sản xuất, đời sống ngay trên địa bàn huyện và phục vụ xuất khẩu. Phải trên cơ sở quy hoạch đã có, quán triệt phương châm trung ương và địa phương cùng làm, Nhà nước và nhân dân cùng làm; khắc phục tư tưởng ỷ lại trông chờ ở cấp trên. Đi đôi với coi trọng việc củng cố xây dựng cơ sở quốc doanh, phải hết sức chú ý xây dựng cơ sở kinh tế tập thể. Về trang bị, chú ý kết hợp thủ công với cơ giới.

4. Phải tổ chức, sắp xếp lại lực lượng sản xuất của huyện và cơ sở theo hướng gắn nông nghiệp với công nghiệp, gắn sản xuất với phân phối lưu thông, thực hiện sự liên kết giữa các thành phần kinh tế (quốc doanh, hợp tác xã, kinh tế gia đình), giữa các huyện trong tỉnh, giữa huyện với tỉnh hoặc ngành ở trung ương. Mục đích cuối cùng phải đạt được trong việc tổ chức lại sản xuất là nâng cao hơn trước mức sản xuất cả về số lượng và chất lượng, tăng năng suất lao động, tăng thu nhập quốc dân, nâng cao chất lượng quản lý kinh doanh, phục vụ tốt hơn cho sản xuất và đời sống.

Trong khi sắp xếp, phát triển các cơ sở vật chất kỹ thuật của huyện, phải chú trọng xây dựng các cụm kinh tế - kỹ thuật ở các vùng trên địa bàn huyện, với các cơ sở vật chất kỹ thuật (trạm máy kéo, xưởng sửa chữa cơ khí, trạm thú y và bảo vệ thực vật, cơ sở chế biến thức ăn gia súc, v.v..., các cửa hàng vật tư, cửa hàng thương nghiệp, trạm thu mua, các xí nghiệp chế biến nông sản, sản xuất vật liệu xây dựng, các cơ sở giáo dục, văn hoá, y tế, thể dục thể thao...) nhằm gắn liền huyện với xã, kết hợp công nghiệp với nông nghiệp, sản xuất với phân phối lưu thông, kinh tế quốc doanh với kinh tế tập thể, liên kết kinh tế giữa các hợp tác xã để cùng phát triển.

Phải có kế hoạch củng cố, sắp xếp lại các cơ sở kinh tế quốc doanh và tập thể để quản lý tốt hơn và đạt hiệu quả kinh tế cao.

Trong năm 1983, các tỉnh phải làm xong việc phân cấp cho huyện quản lý các cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ trên địa bàn huyện; nơi chưa đủ điều kiện thì phải chuẩn bị và phân cấp từng bước.

Cùng với sự phát triển lực lượng kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể, phát triển mạnh kinh tế gia đình (bao gồm cả chăn nuôi, trồng trọt, nghề rừng, nghề cá, tiểu, thủ công nghiệp, vận tải...) đưa kinh tế gia đình trở thành một bộ phận hỗ trợ của kinh tế hợp tác xã, có sự giúp đỡ hướng dẫn của hợp tác xã và gắn với kinh tế quốc doanh trên những mặt hàng cần thiết.

5. Về phân bố lao động huyện có trách nhiệm nắm chắc lao động trên địa bàn huyện và chủ động xây dựng kế hoạch phân bố lại lao động trong huyện cho phù hợp với yêu cầu từng bước xây dựng cơ cấu kinh tế huyện. Ngoài các chỉ tiêu pháp lệnh về phân bố lao động do cấp trên giao như tuyển quân, tuyển lao động đi ra ngoài huyện, chỉ tiêu về biên chế hành chính sự nghiệp, chỉ tiêu phân phối cán bộ và điều lao động đến, v.v... huyện được quyết định điều hành lao động trong huyện, tuyển lao động vào các cơ sở sản xuất, kinh doanh của huyện để mở rộng sản xuất, kinh doanh tạo nên cơ cấu lao động mới của huyện. Về mặt quản lý biên chế thuộc khu vực sản xuất, các cơ quan kế hoạch, lao động và quản lý ngành ở tỉnh chỉ quản lý các định mức về lao động và tiền lương trên đơn vị sản phẩm hoặc khối lượng hàng hoá kinh doanh.

Giữa các huyện miền núi, trung du và các huyện miền xuôi, có thể hợp tác lao động nhằm đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp, xây dựng các cơ sở vật chất kỹ thuật của địa phương.

6. Công tác phân phối lưu thông ở huyện cần được tổ chức lại theo tinh thần chủ động gắn với sản xuất và nhằm thúc đẩy sản xuất, phục vụ tốt đời sống nhân dân.

Huyện có trách nhiệm thống nhất tổ chức việc thu mua các hàng hoá nông, lâm, thuỷ sản (trừ các vùng nông nghiệp chuyên canh tập trung, vùng trọng điểm nghề cá đã giao cho các xí nghiệp chế biến trực tiếp thu mua) và chấp hành nghiêm chỉnh các chỉ tiêu kế hoạch giao nộp các sản phẩm nói trên. Các cơ quan ở cấp trên có yêu cầu thu mua nông, lâm, thuỷ sản ở huyện, phải thông qua ký hợp đồng kinh tế cụ thể với cơ quan thu mua của huyện và giúp đỡ huyện thực hiện chỉ tiêu kế hoạch thu mua đã giao cho huyện. Đối với hàng bán ra, huyện được quyền chủ động bố trí kế hoạch bán theo đúng chính sách chế độ của Nhà nước quy định và chịu trách nhiệm về hiệu quả trao đổi thu mua sản phẩm hàng hoá thông qua hợp đồng kinh tế hai chiều.

Huyện có quỹ lương thực và được chủ động sử dụng quỹ lương thực của huyện để phân công lại lao động, tổ chức lại sản xuất, phát triển kinh tế... (Hội đồng Bộ trưởng sẽ có quy định cụ thể về nội dung của quỹ này).

Huyện có trách nhiệm đối với việc xây dựng thị trường xã hội chủ nghĩa của huyện trên cơ sở các quy định của Nhà nước.

Trong năm 1983, các ngành ở trung ương và tỉnh có trách nhiệm giúp các huyện xây dựng và củng cố các công ty:

- Công ty lương thực (thu mua, cung cấp, chế biến, bảo quản).

- Công ty thương nghiệp tổng hợp (cả mua và bán).

- Công ty cung ứng và thu mua vật tư, làm cả nhiệm vụ cung ứng và đại lý thu mua vật tư cho cấp trên.

Huyện nào có điều kiện có thể thành lập công ty vận tải thô sơ và cơ giới (kể cả vận tải đường bộ, đường thuỷ,...). Tuỳ theo thế mạnh và nhu cầu của sản xuất  và kinh doanh, huyện có thể lập công ty chuyên làm việc thu mua hàng xuất khẩu.

Các công ty trên do Uỷ ban nhân huyện cùng các sở chủ quản quản lý, hoạt động theo chế độ hạch toán kinh tế, có tư cách pháp nhân.

Trong việc phân cấp, cho huyện quản lý công tác phân phối lưu thông, các ngành ở trung ương và tỉnh phải tạo điều kiện cho huyện chủ động nắm được quỹ hàng hoá, sử dụng có hiệu quả cho sản xuất và đời sống. Cần giảm bớt cấp kinh doanh trung gian từ công ty cấp I xuống huyện. Các cơ quan thương nghiệp, vật tư ở huyện sau khi làm xong nhiệm vụ thu mua, giao nộp sản phẩm lên cấp trên, được phép lưu thông số hàng hoá, vật tư vượt kế hoạch ở thị trường huyện và trao đổi với các huyện khác trong tỉnh để có thêm tư liệu sản xuất (kể cả trâu, bò) và hàng tiêu dùng. Trong trường hợp cần bán những hàng thu mua của huyện vượt kế hoạch ra ngoài tỉnh, phải được sự chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân tỉnh, và phải đưa vào kế hoạch sản xuất, phân phối lưu thông của huyện và thể hiện vào ngân sách huyện. Việc tiêu thụ hàng ra ngoài huyện đều phải chấp hành đúng chính sách, nhằm phục vụ cho kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể hoặc người sản xuất hàng hoá cho Nhà nước, không được để lọt vào tay kẻ đầu cơ trục lợi.

Các cơ quan quản lý vật tư, thương nghiệp cấp trên cần quy định tỷ lệ triết khấu hợp lý cho công ty cấp huyện, bảo đảm cho công ty cấp huyện bù đắp đủ chi phí lưu thông hợp lý và có lãi thích đáng để mở rộng kinh doanh. Tổ chức kinh doanh thương nghiệp và vật tư ở huyện phải hoạt động theo đúng các chế độ quản lý của Nhà nước, nhất là các quy định về quản lý thị trường, giá cả và phải nhằm mục đích phục vụ sản xuất, phục vụ đời sống nhân dân, tạo nguồn tích luỹ cho địa phương, hỗ trợ cho tỉnh và trung ương, chống xu hướng chạy theo cơ chế thị trường.

Về mặt tài chính, phải bảo đảm cho ngân sách huyện thật sự là kế hoạch tài chính cơ bản của chính quyền Nhà nước ở cấp huyện, là công cụ để xây dựng huyện vững mạnh. Kế hoạch tài chính đó phải trông vào nguồn lao động và tài nguyên do huyện quản lý và khai thác bằng mọi biện pháp được pháp luật cho phép. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho các công trình do huyện quản lý từ nay phải cân đối vào ngân sách huyện. Các tỷ lệ điều tiết các nguồn thu tài chính trên địa bàn huyện được giữ ổn định trong ba năm tới (1983-1985) và cứ mỗi kế hoạch 5 năm mới quy định tỷ lệ điều tiết một lần để khuyến khích huyện tăng nguồn thu ngân sách. Cần quy định chế độ trích để lại cho huyện một tỷ lệ thích đáng lợi nhuận của các xí nghiệp tỉnh hoặc trung ương nằm trên địa bàn huyện, các khoản thưởng về thu mua tính tỷ lệ theo giá trị hàng thu mua được để lại cho huyện để huyện kịp thời khen thưởng các đơn vị, cá nhân có thành tích và tăng cường trang bị mở rộng kinh doanh.

Để khuyên khích các huyện đẩy mạnh sản xuất hàng xuất khẩu, tạo điều kiện cho các huyện dựa vào nguồn xuất khẩu mà nhập khẩu tư liệu cần thiết, các tỉnh phải dành cho các huyện được tỉnh giao chỉ tiêu hàng xuất khẩu một tỷ lệ thích đáng trong số tiền thưởng xuất khẩu mà tỉnh được hưởng về những mặt hàng đã giao.

Mọi khoản thu, chi phải được phản ánh đẩy đủ vào ngân sách và phải chịu sự kiểm soát của ngành tài chính cấp trên.

Trong công tác đầu tư qua tín dụng ngân hàng, huyện có trách nhiệm vạch rõ phương hướng đầu tư và chỉ đạo thực hiện kế hoạch đầu tư. Kế hoạch tín dụng của ngân hàng ở huyện phải được Uỷ ban nhân dân huyện thông qua.

7. Về xây dựng quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, các huyện miền Bắc và miền Trung phải tiếp tục hoàn thiện quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa ở nông thôn; củng cố và nâng cao trình độ quản lý của hợp tác xã nông, lâm, ngư nghiệp trên cơ sở phát huy quyền làm chủ tập thể của xã viên, tăng cường quản lý kinh tế kỹ thuật, quản lý đất đai và tài sản xã hội chủ nghĩa, hoàn chỉnh chế độ khoán sản phẩm đến nhóm và người lao động, bảo đảm làm tốt nghĩa vụ đối với Nhà nước, tăng cường phúc lợi tập thể và bảo đảm quý tích luỹ ngày càng phát triển. Các huyện Nam - bộ cũ phải coi việc cải tạo quan hệ sản xuất trong nông nghiệp là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, đồng thời không xem nhẹ cải tạo công thương nghiệp, nghề cá trong việc xây dựng huyện, gắn việc điều chỉnh ruộng đất với xây dựng tổ đoàn kết, tập đoàn và hợp tác xã sản xuất, gắn việc cải tạo quan hệ sản xuất với tổ chức lại sản xuất, phân phối lại lao động, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, phát triển mạnh sản xuất, xây dựng nông thôn mới và thực hiện các nhiệm vụ khác.

ở tất cả các huyện phải mở rộng hoạt động của các hợp tác xã mua bán, hợp tác xã tín dụng ở nông thôn để hỗ trợ cho thương nghiệp quốc doanh trong việc mua và bán, phục vụ sản xuất, đời sống của xã viên, đấu tranh chống bóc lột, đầu cơ tích trữ.

1. Huyện phải có kế hoạch từng bước nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân trên cơ sở phát triển sản xuất. Phải có kế hoạch sử dụng có hiệu quả ngày càng cao mọi nguồn nguyên liệu, phế liệu và sức lao động trong từng hợp tác xã, từng xã, ấp, kể cả lao động phụ và thời gian nông nhàn để có thêm công ăn việc làm, tăng năng suất lao động, phát triển nghề phụ và kinh tế gia đình. Hết sức chăm lo đời sống cho đồng bào dân tộc ít người, vùng cao, biên giới, hải đảo, đời sống của gia đình bộ đội, thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng, đời sống của trẻ em mồ côi và những người già yếu, neo đơn, tàn tật.

2. Có kế hoạc phát triển sự nghiệp giáo dục, văn hoá, thông tin, y tế, thể dục thể thao trong huyện và từng xã, ấp; xây dựng các trường học, bệnh viện, bệnh xá, các công tình như nhà văn hoá, rạp chiếu bóng, thư viện, đài truyền thanh, sân vận động v.v... ở huyện lỵ và các xã trọng diểm, tạo điều kiện để phát triển nền văn hoá mới, bài trừ mê tín dị đoan, bài trừ nếp sống lạc hậu và văn hoá đồi truỵ. Việc xây dựng và duy trì hoạt động của các cơ sở giáo dục, y tế, văn hoá, thông tin, thể dục thể thao ở huyện và xã một phần do ngân sách huyện, phần khác phải huy động sự đóng góp công sức của hợp tác xã và nhân dân. Huyện và xã phải rất quan tâm đến giáo viên, thầy thuốc ở nông thôn, tuỳ điều kiện cụ thể mỗi nơi mà có chế độ đãi ngộ, giúp đỡ thiết thực để anh chị em ổn định đời sống và phục vụ tốt nhân dân.

3. Để đảm bảo mức tăng dân số hợp lý của cả nước, mỗi huyện nhất là các vùng đồng bằng và trung du, phải thực hiện tốt việc sinh đẻ có kế hoạch, giao chỉ tiêu cho từng xã (trừ những dân tộc có số người quá ít) và giúp đỡ, hướng dẫn thực hiện.

4. Các huyện phải tuỳ theo đặc điểm của mình mà có kế hoạch từng bước xây dựng các khu dân cư, xây dựng nông thôn mới. Việc này phải thực hiện theo quy hoạch, phù hợp với điều kiện thiên nhiên, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và tập quán sinh hoạt ở địa phương.

1. Cần tăng cường bộ máy cấp huyện theo nghị quyết của Trung ương Đảng và quyết định của Chính phủ đã đề ra, bảo đảm các phòng, ban của huyện vừa là bộ máy chuyên môn của Uỷ ban nhân dân huyện do Uỷ ban nhân dân huyện trực tiếp lãnh đạo và chỉ đạo mọi mặt, vừa là tổ chức chịu sự chỉ đạo của tổ chức ngành dọc cấp trên về nghiệp vụ kinh tế - kỹ thuật... Về bộ máy Nhà nước, dựa vào sự hướng dẫn của Uỷ ban nhân tỉnh , thành, quy mô địa lý, tính chất và cơ cấu kinh tế, năng lực đội ngũ cán bộ, Uỷ ban nhân dân huyện có thể sắp xếp hoặc điều chỉnh cho hợp lý với điều kiện không vượt quá mức biên chế hành chính đã qui định và bảo đảm tiêu chuẩn hoá cán bộ, sử dụng đúng cán bộ với tinh thần coi trọng chất lượng hơn số lượng, tránh tổ chức cồng kềnh, xa rời sản xuất, xa rời cơ sở.

2. Cùng với việc tăng cường cấp huyện, phải tăng cường tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã. Nhà nước cần quy định rõ nội dung hoạt động và chế độ hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân xã để phát huy đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn của các tổ chức đó.

3. Để đáp ứng yêu cầu xây dựng huyện, và tăng cường cấp huyện, các ngành ở tỉnh và trung ương cần có quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho huyện và xã, kiên quyết điều những cán bộ quản lý kinh tế, kỹ thuật, nghiệp vụ có trình độ khá, có kinh nghiệp thực tiễn từ các ngành trung ương và tỉnh về cho huyện và các đơn vị cơ sở nhất là bảo đảm các công ty kinh doanh, các trạm, trại kỹ thuật thuộc huyện quản lý có cán bộ phụ trách có năng lực. Cần củng cố hệ thống trường hành chính ở trung ương và tỉnh để tăng cường đào tạo bồi dưỡng cán bộ chính quyền huyện, xã. Để có thêm cán bộ, các huyện và xã được lựa chọn những cán bộ, đảng viên, thanh niên ưu tú tại địa phương có đủ điều kiện gửi đi các trường dạy nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học của tỉnh hoặc trung ương để đào tạo các loại cán bộ, nhân viên kỹ thuật cho huyện và đơn vị cơ sở, nhanh chóng đưa khoa học kỹ thuật về nông thôn. Cần tạo mọi điều kiện (về giáo trình, giảng viên, kinh phí) để các huyện ở các tỉnh Nam-bộ cũ nhanh chóng chủ động đào tạo được đội ngũ cán bộ tổ trưởng tổ đoàn kết, tập đoàn sản xuất, bảo đảm nhiệm vụ cơ bản hoàn thành cải tạo xã hội chủ nghĩa ở nông thôn vào năm 1985 như nghị quyết Đại hội 5 của Đảng đã quy định.

Trong khi nghiên cứu cải tiến hệ thống tiền lương nói chung, cần cải tiến thang lương cán bộ huyện.