Nghị định 50-HĐBT Về việc ban hành Điều lệ xí nghiệp công nghiệp quốc doanh
NGHÞ ®ÞNH
CñA HéI ®åNG Bé TRëNG Sè 50-H§BT NGµY 22-3-1988
VÒ VIÖC BAN HµNH §IÒU LÖ XÝ NGHIÖP
C«NG NGHIÖP QUèC DOANH
HéI ®åNG Bé TRëNG
C¨n cø LuËt tæ chøc Héi ®ång Bé trëng ngµy 4-7-1981;
C¨n cø NghÞ quyÕt sè 3-NQ/HNTW cña Héi nghÞ Ban chÊp hµnh Trung ¬ng §¶ng lÇn thø 3 kho¸ 6;
C¨n cø QuyÕt ®Þnh cña Héi ®ång Bé trëng trong phiªn häp ngµy 1 th¸ng 3 n¨m 1988;
§Ó thùc hiÖn mét bíc ®æi míi qu¶n lý c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh;
Theo ®Ò nghÞ cña TiÓu ban dù th¶o §iÒu lÖ xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh,
NGHÞ ®ÞNH:
§iÒu 1.- Nay ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh nµy b¶n §iÒu lÖ xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh.
§iÒu 2.- B·i bá NghÞ ®Þnh cña Héi ®ång ChÝnh phñ sè 93-CP ngµy 8-4-1977 vÒ viÖc ban hµnh §iÒu lÖ xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh.
§iÒu 3.- C¸c Bé, Uû ban Nhµ níc, c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång Bé trëng vµ Uû ban Nh©n d©n c¸c tØnh, thµnh phè, ®Æc khu trùc thuéc Trung ¬ng cã tr¸ch nhiÖm:
- Tæ chøc thi hµnh §iÒu lÖ nµy trong ph¹m vi tr¸ch nhiÖm cña m×nh.
- ChØ ®¹o viÖc x©y dùng vµ thùc hiÖn hÖ thèng néi quy ë c¸c xÝ nghiÖp thuéc quyÒn qu¶n lý, b¶o ®¶m thùc hiÖn tèt §iÒu lÖ xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh.
- Trong ph¹m vi nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña m×nh, söa ®æi, bæ sung, ban hµnh míi (hoÆc ®Ò nghÞ Héi ®ång Bé trëng ban hµnh) nh÷ng chÕ ®é, thÓ lÖ qu¶n lý míi cho phï hîp víi nh÷ng nguyªn t¾c cña b¶n §iÒu lÖ nµy.
§iÒu 4.- §iÒu lÖ nµy ®îc thi hµnh kÓ tõ ngµy ký; nh÷ng ®iÒu quy ®Þnh tríc ®©y tr¸i víi §iÒu lÖ nµy ®Òu b·i bá.
§iÒu 5.- Bé trëng c¸c Bé, Chñ nhiÖm Uû ban Nhµ níc, thñ trëng c¸c c¬ quan kh¸c thuéc Héi ®ång Bé trëng vµ Chñ tÞch Uû ban Nh©n d©n c¸c tØnh, thµnh phè, ®Æc khu trùc thuéc Trung ¬ng chÞu tr¸ch nhiÖm thi hµnh NghÞ ®Þnh nµy.
§IÒU LÖ
XÝ NGHIÖP C«NG NGHIÖP QUèC DOANH
(Ban hµnh kÌm theo NghÞ ®Þnh sè 50-H§BT ngµy 22-3-1988
cña Héi ®ång Bé trëng).
CH¬NG
I
VÞ TRÝ, NGUYªN T¾C HO¹T ®éNG Vµ NHIÖM Vô CñA XÝ
NGHIÖP
§iÒu 1.- XÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh (xÝ nghiÖp ®éc lËp, xÝ nghiÖp liªn hîp, sau ®©y gäi chung lµ xÝ nghiÖp) lµ ®¬n vÞ kinh tÕ c¬ së, kh©u c¬ b¶n cña nÒn kinh tÕ quèc d©n x· héi chñ nghÜa; lµ ®¬n vÞ s¶n xuÊt hµng ho¸ cã kÕ ho¹ch nh»m ®¸p øng nhu cÇu ngµy cµng t¨ng cña x· héi; cã t c¸ch ph¸p nh©n vµ h¹ch to¸n kinh tÕ ®éc lËp.
XÝ nghiÖp lµ n¬i tËp thÓ lao ®éng thùc hiÖn quyÒn lµm chñ cña m×nh trong qu¶n lý xÝ nghiÖp, thùc hiÖn vµ kiÓm tra thùc hiÖn c¸c chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch kinh tÕ - x· héi cña §¶ng vµ Nhµ níc, n¬i tæ chøc ®êi sèng vµ ho¹t ®éng x· héi, lµ trêng häc qu¶n lý x· héi chñ nghÜa, rÌn luyÖn con ngêi míi x· héi chñ nghÜa.
§iÒu 2.- XÝ nghiÖp ho¹t ®éng theo nh÷ng nguyªn t¾c chñ yÕu sau ®©y:
1. XÝ nghiÖp ho¹t ®éng díi sù l·nh ®¹p cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, sù qu¶n lý thèng nhÊt cña Nhµ níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam, thùc hiÖn chÕ ®é tù chñ s¶n xuÊt, kinh doanh trong ph¹m vi ph¸p luËt quy ®Þnh.
2. XÝ nghiÖp ®îc qu¶n lý theo chÕ ®é mét thñ trëng trªn c¬ së thùc hiÖn quyÒn lµm chñ tËp thÓ nh÷ng ngêi lao ®éng.
3. XÝ nghiÖp ho¹t ®éng theo ph¬ng thøc h¹ch to¸n kinh doanh x· héi chñ nghÜa, gi¶i quyÕt ®óng ®¾n mèi quan hÖ gi÷a lîi Ých toµn x· héi, lîi tÝch tËp thÓ vµ lîi Ých ngêi lao ®éng, trong ®ã lîi Ých cña ngêi lao ®éng lµ ®éng lùc trùc tiÕp.
Nh÷ng xÝ nghiÖp ho¹t ®éng kh«ng cã hiÖu qu¶ ®· qua cñng cè mµ kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó duy tr× h×nh thøc quèc doanh th× gi¶i thÓ hoÆc chuyÓn sang h×nh thøc së h÷u kh¸c.
§iÒu 3.- XÝ nghiÖp cã nh÷ng nhiÖm vô c¬ b¶n:
1. X©y dùng vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch, kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶ vµ më réng s¶n xuÊt, kinh doanh, ®¸p øng ngµy cµng nhiÒu hµng ho¸ vµ dÞch vô cho x· héi; tù bï ®¾p chi phÝ, tù trang tr¶i vèn vµ lµm trßn nghÜa vô víi ng©n s¸ch Nhµ níc, víi ®Þa ph¬ng së t¹i trªn c¬ së tËn dông n¨ng lùc s¶n xuÊt, øng dông tiÕn bé khoa häc, kü thuËt.
2. Thùc hiÖn ph©n phèi theo lao ®éng vµ c«ng b»ng x· héi; tæ chøc tèt ®êi sèng vµ ho¹t ®éng x· héi, kh«ng ngõng n©ng cao tr×nh ®é v¨n ho¸ vµ nghÒ nghiÖp cña c«ng nh©n, viªn chøc.
3. Më réng liªn kÕt kinh tÕ víi c¸c c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, t¨ng cêng hîp t¸c kinh tÕ víi níc ngoµi; ph¸t huy vai trß chñ ®¹o cña kinh tÕ quèc doanh, gãp phÇn tÝch cùc vµo viÖc tæ chøc nÒn s¶n xuÊt x· héi vµ c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa.
4. B¶o vÖ xÝ nghiÖp, b¶o vÖ s¶n xuÊt, b¶o vÖ m«i trêng, gi÷ g×n an ninh trËt tù x· héi, lµm trßn nghÜa vô quèc phßng; tu©n thñ ph¸p luËt, h¹ch to¸n vµ b¸o c¸o trung thùc theo chÕ ®é Nhµ níc quy ®Þnh.
§Ó thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô nªu trªn, xÝ nghiÖp cã nh÷ng quyÒn h¹n ®îc quy ®Þnh trong c¸c ®iÒu kho¶n cña §iÒu lÖ nµy.
CH¬NG II
TµI S¶N CñA XÝ NGHIÖP
§iÒu 4.- Tµi s¶n cña xÝ nghiÖp thuéc së h÷u toµn d©n, ®îc Nhµ níc giao cho tËp thÓ lao ®éng, ®øng ®Çu lµ Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp, trùc tiÕp qu¶n lý, sö dông ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt, kinh doanh. XÝ nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm duy tr× vµ kh«ng ngõng bæ sung, ®æi míi tµi s¶n theo yªu cÇu s¶n xuÊt b»ng vèn tù cã, vèn tÝn dông vµ vèn huy ®éng tõ c¸c nguån kh¸c.
Tµi s¶n cña xÝ nghiÖp ph¶i ®îc sö dông theo môc tiªu, nhiÖm vô thiÕt kÕ vµ kh«ng ngõng më réng kinh doanh cña xÝ nghiÖp ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ - x· héi cao nhÊt.
Toµn bé tµi s¶n cña xÝ nghiÖp ph¶i ®îc h¹ch to¸n ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c trong b¶ng tæng kÕt tµi s¶n cña xÝ nghiÖp. Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp lµ ngêi chÞu tr¸ch nhiÖm chÝnh cïng víi tËp thÓ lao ®éng sö dông hîp lý vµ b¶o vÖ tµi s¶n cña Nhµ níc.
§iÒu 5.- XÝ nghiÖp cã quyÒn nhîng b¸n, thuª hoÆc cho thuª nh÷ng tµi s¶n kh«ng dïng ®Õn hoÆc cha dïng hÕt c«ng suÊt. ViÖc b¸n tµi s¶n cè ®Þnh thuéc vèn ng©n s¸ch cÊp, xÝ nghiÖp ph¶i b¸o c¸o cÊp trªn. NÕu qu¸ thêi gian quy ®Þnh kÓ tõ khi nhËn ®îc b¸o c¸o, cÊp trªn kh«ng cã ý kiÕn, th× xÝ nghiÖp ®îc b¸n tµi s¶n ®ã. Nghiªm cÊm viÖc mua b¸n tr¸i phÐp tµi s¶n cña xÝ nghiÖp.
XÝ nghiÖp ®îc quyÒn hoµn thiÖn c¬ cÊu tµi s¶n cè ®Þnh theo yªu cÇu ®æi míi c«ng nghÖ, ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm. ViÖc thay ®æi c¬ cÊu tµi s¶n cè ®Þnh dÉn ®Õn thay ®æi nhiÖm vô thiÕt kÕ ph¶i ®îc phÐp cña cÊp trªn trùc tiÕp hoÆc c¬ quan chñ qu¶n cÊp trªn.
CH¬NG III
Tæ CHøC S¶N XUÊT Vµ Tæ CHøC QU¶N Lý XÝ NGHIÖP
I. Tæ chøc s¶n xuÊt
§iÒu 6.- C¨n cø vµo ph¬ng híng, môc tiªu kÕ ho¹ch Nhµ níc, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch cña ngµnh, cña ®Þa ph¬ng, nhiÖm vô thiÕt kÕ vµ nhu cÇu cña thÞ trêng, xÝ nghiÖp chñ ®éng x¸c ®Þnh ph¬ng ¸n s¶n phÈm, mÆt hµng, lùa chän thiÕt bÞ, c«ng nghÖ vµ c¬ cÊu tæ chøc s¶n xuÊt trªn c¬ së øng dông tiÕn bé khoa häc - kü thuËt, phï hîp víi yªu cÇu chuyªn m«n ho¸, hîp t¸c hãa s¶n xuÊt vµ kinh doanh tæng hîp.
§iÒu 7.- XÝ nghiÖp cã quyÒn chñ ®éng tæ chøc (thµnh lËp, gi¶i thÓ) c¸c bé phËn s¶n xuÊt chÝnh, s¶n xuÊt phô, phï trî, dÞch vô, c¸c bé phËn qu¶n lý, tæ chøc ®êi sèng - x· héi ®Ó thùc hiÖn ph¬ng ¸n s¶n xuÊt, kinh doanh cã hiÖu qu¶ nhÊt.
II. QuyÒn lµm chñ cña tËp thÓ lao ®éng ë xÝ nghiÖp
§iÒu 8.- QuyÒn lµm chñ cña tËp thÓ lao ®éng ®îc thùc hiÖn chñ yÕu th«ng qua ho¹t ®éng cña §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc, Héi ®ång xÝ nghiÖp vµ Ban thanh tra c«ng nh©n.
Mçi c«ng nh©n, viªn chøc ph¶i lµm trßn nghÜa vô cña ngêi lµm chñ xÝ nghiÖp, ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh kû luËt lao ®éng, hoµn thµnh tèt nhiÖm vô ®îc giao vµ ®îc hëng quyÒn lîi phï hîp víi n¨ng suÊt vµ chÊt lîng lao ®éng cña m×nh.
§iÒu 9.- §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc xÝ nghiÖp (hoÆc §¹i héi ®¹i biÓu c«ng nh©n, viªn chøc, sau ®©y gäi chung lµ §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc) cã quyÒn cao nhÊt, quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò ph¬ng híng ph¸t triÓn, kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, kinh doanh cña xÝ nghiÖp trªn nguyªn t¾c b¶o ®¶m hoµn thµnh nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc vµ hîp ®ång ®· ký kÕt, chñ tr¬ng vµ biÖn ph¸p b¶o vÖ tµi s¶n, n©ng cao n¨ng lùc vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt, kinh doanh; néi quy xÝ nghiÖp; nh÷ng nguyªn t¾c ph©n phèi thu nhËp cña tËp thÓ lao ®éng theo chÝnh s¸ch cña Nhµ níc; c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lao ®éng, ®êi sèng vµ phóc lîi x· héi cña c«ng nh©n, viªn chøc; bÇu Héi ®ång xÝ nghiÖp, Ban thanh tra c«ng nh©n vµ quyÕt ®Þnh c¸c vÊn ®Ò quan träng kh¸c thuéc quyÒn lµm chñ cña tËp thÓ lao ®éng ë xÝ nghiÖp.
§¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc ë c¸c ph©n xëng, tæ, ®éi s¶n xuÊt chñ yÕu th¶o luËn c¸c biÖn ph¸p n©ng cao n¨ng suÊt vµ chÊt lîng s¶n phÈm, thùc hµnh tiÕt kiÖm, tæ chøc lao ®éng khoa häc, thùc hiÖn néi quy lao ®éng vµ ph©n phèi thu nhËp theo lao ®éng.
§iÒu 10.- Héi ®ång xÝ nghiÖp lµ c¬ quan thêng trùc cña ®¹i héi c«ng nh©n viªn chøc gåm nh÷ng c¸n bé vµ c«ng nh©n cã tÝn nhiÖm, cã n¨ng lùc l·nh ®¹o vµ qu¶n lý xÝ nghiÖp. Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp lµ thµnh viªn ®¬ng nhiªn cña Héi ®ång xÝ nghiÖp. Héi ®ång xÝ nghiÖp cã nhiÖm vô gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn NghÞ quyÕt ®¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc kiÕn nghÞ vÒ chñ tr¬ng, biÖn ph¸p cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn nghÞ quyÕt cña §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc; phèi hîp víi c«ng ®oµn chØ ®¹o ho¹t ®éng cña Ban thanh tra c«ng nh©n; tham gia ý kiÕn víi Gi¸m ®èc trong viÖc ®µo t¹o, bè trÝ, sö dông, khen thëng, kû luËt c¸n bé qu¶n lý trong xÝ nghiÖp; gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh thuéc thÈm quyÒn cña §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc trong nhiÖm kú; quyÕt ®Þnh triÖu tËp ®¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc khi cÇn thiÕt.
§iÒu 11.- Ban thanh tra c«ng nh©n thùc hiÖn quyÒn kiÓm tra cña tËp thÓ lao ®éng vÒ c¸c mÆt s¶n xuÊt, kinh doanh, ph©n phèi, vÒ thùc hiÖn néi quy xÝ nghiÖp, vÒ chÊp hµnh c¸c chÝnh s¸ch, chÕ ®é, ph¸p luËt cña Nhµ níc, vÒ ®Êu tranh chèng tiªu cùc vµ c¸c tÖ n¹n x· héi kh¸c trong xÝ nghiÖp. Ban thanh tra c«ng nh©n ho¹t ®éng theo yªu cÇu cña Héi ®ång xÝ nghiÖp, cña Ban ChÊp hµnh C«ng ®oµn hoÆc theo quyÕt nghÞ cña ®a sè thµnh viªn trong Ban.
III. Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp
§iÒu 12.- Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp võa ®¹i diÖn cho Nhµ níc, võa ®¹i diÖn cho c«ng nh©n, viªn chøc, qu¶n lý xÝ nghiÖp theo chÕ ®é mét thñ trëng, cã quyÒn quyÕt ®Þnh viÖc ®iÒu hµnh ho¹t ®éng cña xÝ nghiÖp theo ®óng kÕ ho¹ch, chÝnh s¸ch, ph¸p luËt cña Nhµ níc vµ NghÞ quyÕt cña §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc; chÞu tr¸ch nhiÖm tríc Nhµ níc vµ tËp thÓ lao ®éng vÒ kÕt qu¶ s¶n xuÊt, kinh doanh cña xÝ nghiÖp.
§iÒu 13.- Gi¸m ®èc do cÊp trªn bæ nhiÖm sau khi tham kh¶o ý kiÕn cña §¶ng uû vµ phiÕu tÝn nhiÖm cña c«ng nh©n, viªn chøc trong xÝ nghiÖp. Gi¸m ®èc lµ ®¹i diÖn toµn quyÒn cña xÝ nghiÖp trong mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh. Trêng hîp v¾ng mÆt, Gi¸m ®èc ®îc uû quyÒn ngêi thay mÆt lµ Phã Gi¸m ®èc thø nhÊt hoÆc Phã Gi¸m ®èc (nÕu xÝ nghiÖp chØ cã mét Phã Gi¸m ®èc).
§iÒu 14.- Gi¸m ®èc cã quyÒn quyÕt ®Þnh tæ chøc bé m¸y qu¶n lý trong xÝ nghiÖp, b¶o ®¶m tinh gi¶n, cã hiÖu lùc.
Gi¸m ®èc cã mét hoÆc mét sè Phã Gi¸m ®èc vµ kÕ to¸n trëng gióp viÖc.
IV. C«ng t¸c c¸n bé trong xÝ nghiÖp
§iÒu 15.- Trªn c¬ së x¸c ®Þnh yªu cÇu nhiÖm vô cña xÝ nghiÖp vµ tiªu chuÈn c¸n bé qu¶n lý theo chøc danh vµ cÊp bËc, Gi¸m ®èc tiÕn hµnh viÖc quy ho¹ch, lùa chän, bè trÝ vµ sö dông c¸n bé ë xÝ nghiÖp.
Phã Gi¸m ®èc vµ kÕ to¸n trëng do Gi¸m ®èc ®Ò nghÞ vµ cÊp trªn bæ nhiÖm. C¸n bé qu¶n lý kh¸c trong xÝ nghiÖp do Gi¸m ®èc bæ nhiÖm.
§iÒu 16.- Gi¸m ®èc tæ chøc viÖc thi tuyÓn chuyªn m«n, nghiÖp vô vµ thùc hiÖn cã nÒn nÕp chÕ ®é nhËn xÐt c¸n bé trong xÝ nghiÖp theo ®Þnh kú. Tríc khi ®Ò nghÞ lªn cÊp trªn hoÆc tù m×nh bæ nhiÖm hay b·i miÔn c¸n bé. Gi¸m ®èc cÇn lÊy ý kiÕn §¶ng uû vµ tham kh¶o tÝn nhiÖm cña c«ng nh©n viªn chøc. C«ng nh©n, viªn chøc bá phiÕu tÝn nhiÖm c¸n bé theo nguyªn t¾c d©n chñ.
V. Quan hÖ l·nh ®¹o, qu¶n lý trong n«i bé xÝ nghiÖp
§iÒu 17.- Trong ho¹t ®éng cña m×nh, Gi¸m ®èc vµ Héi ®ång xÝ nghiÖp ph¶i t«n träng sù l·nh ®¹o cña tæ chøc §¶ng t¹i xÝ nghiÖp theo §iÒu lÖ §¶ng; t«n träng vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho C«ng ®oµn, §oµn thanh niªn Céng s¶n Hå ChÝ Minh còng nh c¸c tæ chøc quÇn chóng kh¸c t¹i c¬ së ho¹t ®éng theo ®óng LuËt C«ng ®oµn vµ §iÒu lÖ ®îc ph¸p luËt thõa nhËn cña c¸c tæ chøc ®ã.
§¶ng uû l·nh ®¹o xÝ nghiÖp, Ban ChÊp hµnh C«ng ®oµn vµ Ban ChÊp hµnh c¸c tæ chøc quÇn chóng kh¸c tham gia qu¶n lý xÝ nghiÖp, song kh«ng trùc tiÕp quyÕt ®Þnh c¸c c«ng viÖc thuéc thÈm quyÒn cña §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc, Héi ®ång xÝ nghiÖp vµ cña Gi¸m ®èc.
§iÒu 18.- Gi¸m ®èc ph¶i ®Þnh kú b¸o c¸o t×nh h×nh ho¹t ®éng cña xÝ nghiÖp víi §¶ng uû vµ Héi ®ång xÝ nghiÖp. §¶ng uû vµ Ban ChÊp hµnh c¸c ®oµn thÓ quÇn chóng cã quyÒn kiÕn nghÞ víi Gi¸m ®èc nh÷ng biÖn ph¸p cÇn thiÕt trong ®iÒu hµnh s¶n xuÊt kinh doanh; nÕu cã nh÷ng ý kiÕn kh«ng thèng nhÊt th× Gi¸m ®èc quyÕt ®Þnh vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ quyÕt ®Þnh cña m×nh tríc §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc vµ tríc cÊp trªn.
VI. Quan hÖ gi÷a xÝ nghiÖp víi cÊp trªn, c¸c c¬ quan chøc n¨ng
tæng hîp cña nhµ níc vµ víi chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng
§iÒu 19.- XÝ nghiÖp chÞu sù chØ ®¹o cña mét c¬ quan cÊp trªn trùc tiÕp hoÆc c¬ quan chñ qu¶n cÊp trªn.
CÊp trªn trùc tiÕp cña xÝ nghiÖp lµ Tæng Gi¸m ®èc liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp (nÕu cã). Mèi quan hÖ gi÷a xÝ nghiÖp víi cÊp trªn trùc tiÕp ®îc quy ®Þnh trong §iÒu lÖ liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp.
C¬ quan chñ qu¶n cÊp trªn lµ Bé (Tæng côc) hoÆc Uû ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè, ®Æc khu trùc thuéc trung ¬ng.
C¬ quan chñ qu¶n cÊp trªn thay mÆt Nhµ níc ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp hoÆc gi¶i thÓ xÝ nghiÖp, giao kÕ ho¹ch híng dÉn, kÕ ho¹ch ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng Nhµ níc cho xÝ nghiÖp, kiÓm tra, kiÓm so¸t viÖc xÝ nghiÖp thùc hiÖn c¸c nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc, gi¶i quyÕt c¸c yªu cÇu cña xÝ nghiÖp vÒ tr¸ch nhiÖm cña Nhµ níc ®èi víi xÝ nghiÖp. ë c¸c tØnh vµ thµnh phè lín, Uû ban Nh©n d©n tØnh, thµnh phè cã thÓ uû quyÒn cho c¸c Së phô tr¸ch ngµnh kinh tÕ - kü thuËt hoÆc Uû ban Nh©n d©n quËn (huyÖn) lµm chøc n¨ng cña c¬ quan chñ qu¶n cÊp trªn ®èi víi xÝ nghiÖp nhng trõ quyÒn quyÕt ®Þnh thµnh lËp vµ gi¶i thÓ xÝ nghiÖp, quyÓn bæ nhiÖm (b·i miÔn) c¸n bé.
§iÒu 20.- C¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc kh¸c cã tr¸ch nhiÖm phôc vô vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho xÝ nghiÖp, trong ho¹t ®éng, s¶n xuÊt, kinh doanh; híng dÉn, kiÓm tra xÝ nghiÖp vµ xö lý c¸c vÊn ®Ò thuéc chøc n¨ng cña m×nh theo luËt ®Þnh.
§iÒu 21.- XÝ nghiÖp chÞu sù l·nh ®¹o cña chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng vÒ qu¶n lý an ninh chÝnh trÞ, trËt tù, an toµn, phóc lîi x· héi, vÒ qu¶n lý d©n c vµ lao ®éng, qu¶n lý kÕt cÊu h¹ tÇng, chÞu sù kiÓm tra cña chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng vÒ thi hµnh c¸c chÝnh s¸ch, ph¸p luËt cña Nhµ níc.
ChÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng c¸c cÊp cã tr¸ch nhiÖm t¹o mäi ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó b¶o ®¶m ho¹t ®éng kinh tÕ, x· héi cña xÝ nghiÖp cã hiÖu qu¶.
§iÒu 22.- C¸c c¬ quan qu¶n lý cÊp trªn, c¸c c¬ quan qu¶n lý kh¸c cña Nhµ níc vµ chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng chÞu tr¸ch nhiÖm tríc Nhµ níc vµ tríc xÝ nghiÖp vÒ nh÷ng quyÕt ®Þnh sai tr¸i g©y thiÖt h¹i cho s¶n xuÊt, kinh doanh vµ lîi Ých cña c«ng nh©n, viªn chøc xÝ nghiÖp.
Trêng hîp c¸c c¬ quan nãi trªn ra quyÕt ®Þnh kh«ng ®óng víi thÈm quyÒn cña m×nh hoÆc vi ph¹m nh÷ng quy ®Þnh cña Nhµ níc th× xÝ nghiÖp cã quyÒn khiÕu n¹i víi c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn cao h¬n.
CH¬NG IV
HO¹T ®éNG S¶N XUÊT, KINH DOANH CñA XÝ NGHIÖP
I. KÕ ho¹ch ho¸
§iÒu 23.- XÝ nghiÖp chñ ®éng x©y dùng vµ thùc hiÖn ph¬ng híng ph¸t triÓn dµi h¹n, c¸c kÕ ho¹ch 5 n¨m vµ hµng n¨m theo ph¬ng híng, môc tiªu kÕ ho¹ch Nhµ níc vµ c¨n cø vµo nhu cÇu thÞ trêng.
XÝ nghiÖp cã quyÒn yªu cÇu c¸c c¬ quan cÊp trªn kÞp thêi th«ng b¸o nh÷ng c¨n cø vµ th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó x©y dùng kÕ ho¹ch.
§iÒu 24.- Mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, x· héi cña xÝ nghiÖp ph¶i ®îc ph¶n ¸nh trong kÕ ho¹ch s¶n xuÊt - kü thuËt - tµi chÝnh thèng nhÊt cña xÝ nghiÖp.
KÕ ho¹ch cña xÝ nghiÖp do ®¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc quyÕt ®Þnh trªn nguyªn t¾c b¶o ®¶m hoµn thµnh nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc vµ c¸c hîp ®ång ®· ký kÕt.
§iÒu 25.- XÝ nghiÖp ph¶i b¸o c¸o ®Ò ¸n kÕ ho¹ch toµn diÖn lªn c¬ quan cã thÈm quyÒn giao kÕ ho¹ch. C¬ quan nµy chØ duyÖt vµ giao cho xÝ nghiÖp nh÷ng chØ tiªu ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng Nhµ níc cã b¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt cÇn thiÕt.
XÝ nghiÖp cã nghÜa vô hoµn thµnh kÕ ho¹ch ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng ®îc giao t¬ng øng víi c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt Nhµ níc b¶o ®¶m.
§iÒu 26.- Nhµ níc khuyÕn xÝ nghiÖp kinh doanh tæng hîp, më réng s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm trªn c¬ së tù c©n ®èi vËt t, c¨n cø vµo nhu cÇu cña thÞ trêng.
§èi víi nh÷ng mÆt hµng míi ®a vµo s¶n xuÊt, xÝ nghiÖp ph¶i ®¨ng ký víi c¬ quan qu¶n lý ngµnh kinh tÕ - kü thuËt vµ c¬ quan qu¶n lý chÊt lîng s¶n phÈm cã thÈm quyÒn.
§iÒu 27.- Trong kú kÕ ho¹ch, Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp ®Þnh kú tæ chøc viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch, b¸o c¸o c«ng khai tríc c«ng nh©n, viªn chøc vµ b¸o c¸o lªn c¬ quan qu¶n lý cÊp trªn.
NÕu v× lý do kh¸ch quan ph¶i h¹ thÊp môc tiªu kÕ ho¹ch do §¹i héi c«ng nh©n viªn chøc ®· quyÕt ®Þnh, Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp ®Ò nghÞ Héi ®ång xÝ nghiÖp xem xÐt ®iÒu chØnh. ViÖc ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng Nhµ níc ph¶i ®îc phÐp cña c¬ quan giao kÕ ho¹ch. C¬ quan nµy cã tr¸ch nhiÖm ®iÒu chØnh kÞp thêi kÕ ho¹ch hoÆc ®¬n hµng giao cho xÝ nghiÖp t¬ng øng víi kh¶ n¨ng vËt t Nhµ níc b¶o ®¶m.
§iÒu 28.- KÕt thóc n¨m kÕ ho¹ch Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch, b¸o c¸o víi ®¹i héi c«ng nh©n viªn chøc vµ víi c¬ quan giao kÕ ho¹ch.
II. Khoa häc - kü thuËt
§iÒu 29.- XÝ nghiÖp chñ ®éng x©y dùng ch¬ng tr×nh nghiªn cøu øng dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt, vµ ®a vµo thùc hiÖn nh»m ¸p dông nhanh chãng c¸c thµnh tùu khoa häc - kü thuËt. XÝ nghiÖp ®îc Nhµ níc b¶o ®¶m quyÒn së h÷u c«ng nghiÖp.
§iÒu 30.- Trªn c¬ së nh÷ng tiªu chuÈn, ®Þnh møc kinh tÕ kü thuËt cña Nhµ níc, xÝ nghiÖp x©y dùng vµ ¸p dông c¸c tiªu chuÈn, ®Þnh møc, quy tr×nh cô thÓ, nghiªm chØnh chÊp hµnh kû luËt c«ng nghÖ, chÕ ®é vËn hµnh, b¶o dìng vµ söa ch÷a thiÕt bÞ ®· ®îc c¬ quan cã thÈm quyÒn ban hµnh.
XÝ nghiÖp ph¶i thùc hiÖn chÕ ®é ®¨ng ký nh·n hiÖu vµ chÊt lîng hµng ho¸ theo quy ®Þnh cña Nhµ níc. XÝ nghiÖp ph¶i kiÖn toµn tæ chøc kiÓm tra chÊt lîng s¶n phÈm (KCS), ®Ó s¶n phÈm lµm ra phï hîp víi tiªu chuÈn chÊt lîng Nhµ níc quy ®Þnh hoÆc xÝ nghiÖp ®· ®¨ng ký. S¶n phÈm xuÊt xëng ph¶i cã nh·n s¶n phÈm, ph¶i qua kiÓm tra chÊt lîng (KCS), ghi râ nh·n hiÖu hµng ho¸, phÈm cÊp (nÕu cã); ®èi víi nh÷ng s¶n phÈm l©u bÒn ph¶i cã giÊy b¶o hµnh vµ híng dÉn sö dông.
§iÒu 31.- XÝ nghiÖp ®îc chñ ®éng më réng mäi h×nh thøc liªn kÕt víi c¸c c¬ së nghiªn cøu, c¸c tËp thÓ, c¸ nh©n nhµ khoa häc trong níc vµ níc ngoµi ®Ó ®Èy m¹nh nghiªn cøu, øng dông tiÕn bé khoa häc - kü thuËt vµo s¶n xuÊt, kinh doanh vµ qu¶n lý.
XÝ nghiÖp ®îc tæ chøc c¸c bé phËn nghiªn cøu, øng dông, dÞch vô khoa häc - kü thuËt, c¸c h×nh thøc quÇn chóng tham gia phong trµo s¸ng kiÕn - s¸ng chÕ.
XÝ nghiÖp ph¶i tæ chøc tèt c«ng t¸c th«ng tin khoa häc - kü thuËt, thùc hiÖn chÕ ®é b¶o mËt vÒ kü thuËt.
§iÒu 32.- XÝ nghiÖp ®îc chñ ®éng x¸c ®Þnh c¸c nguån vèn ®Ó thùc hiÖn ch¬ng tr×nh tiÕn bé khoa häc - kü thuËt, ®îc dµnh mét phÇn lîi nhuËn hoÆc sè tiÒn tiÕt kiÖm nhê øng dông tiÕn bé kü thuËt tõ 1 ®Õn 3 n¨m kÓ tõ khi c«ng tr×nh ph¸t huy t¸c dông ®Ó tÝnh tr¶ cho t¸c gi¶, tËp thÓ vµ c¬ quan chuyÓn giao kü thuËt tiÕn bé vµ ®a vµo quü ph¸t triÓn s¶n xuÊt.
Møc tr¶ ®îc tÝnh theo tû lÖ so víi kÕt qu¶ øng dông ®em l¹i, kh«ng h¹n chÕ sè tuyÖt ®èi.
III. Cung øng vËt t vµ tiªu thô s¶n phÈm
§iÒu 33.- C¬ quan giao kÕ ho¹ch ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng cã tr¸ch nhiÖm cïng c¸c tæ hoÆc chøc cã liªn quan x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng ®¸p øng yªu cÇu cô thÓ vÒ vËt t, vËn t¶i, tiªu thô s¶n phÈm tríc khi giao nhiÖm vô s¶n xuÊt cho xÝ nghiÖp, b¶o ®¶m ®ñ, ®ång bé vµ kÞp thêi vËt t chñ yÕu vµ c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt cÇn thiÕt kh¸c t¬ng øng víi nhiÖm vô ®îc giao.
C¸c tæ chøc kinh doanh vËt t, vËn t¶i vµ tiªu thô s¶n phÈm ®îc chØ ®Þnh cã tr¸ch nhiÖm cïng xÝ nghiÖp ký vµ thùc hiÖn c¸c hîp ®ång mua, b¸n, vËn t¶i vµ tiªu thô, b¶o ®¶m cho xÝ nghiÖp ®îc nhËn vËt t vµ giao s¶n phÈm theo ®óng hîp ®ång ®· ký kÕt.
§iÒu 34.- Ngoµi quü vËt t c©n ®èi cña Nhµ níc, xÝ nghiÖp ®îc quyÒn quan hÖ réng r·i ®Ó mua b¸n víi c¸c tæ chøc kinh doanh vËt t, liªn kÕt víi c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ kh¸c ®Ó t¹o thªm nguån vËt t nh»m tËn dông n¨ng lùc thiÕt bÞ, më réng s¶n xuÊt, ®¸p øng nhu cÇu thÞ trêng.
XÝ nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm b¶o qu¶n vµ sö dông vËt t, thiÕt bÞ ®óng môc ®Ých, theo ®Þnh møc kinh tÕ kü thuËt tiÕt kiÖm vµ cã hiÖu qu¶ cao.
XÝ nghiÖp cïng c¬ quan giao kÕ ho¹ch ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng thùc hiÖn quyÕt to¸n vËt t.
§iÒu 35. - XÝ nghiÖp ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ chÊt lîng s¶n phÈm cña m×nh tríc ngêi tiªu dïng.
§èi víi s¶n phÈm thuéc kÕ ho¹ch ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng Nhµ níc, xÝ nghiÖp ph¶i giao cho c¸c tæ chøc tiªu thô ®îc chØ ®Þnh ®óng mÆt hµng, sè lîng, chÊt lîng vµ thêi gian theo hîp ®ång ®· ký. Trong qu¸ tr×nh bµn b¹c ký kÕt hîp ®ång víi tæ chøc tiªu thô chØ ®Þnh, nÕu c¸c bªn kh«ng nhÊt trÝ hoÆc hîp ®ång ®· ký bÞ vi ph¹m, xÝ nghiÖp ph¶i b¸o c¸o ®Ó c¬ quan giao kÕ ho¹ch gi¶i quyÕt.
§iÒu 36.- §èi víi s¶n phÈm s¶n xuÊt vît, s¶n phÈm ngoµi chØ tiªu kÕ ho¹ch ph¸p lÖnh hoÆc ®¬n hµng Nhµ níc, xÝ nghiÖp tù ký hîp ®ång tiªu thô víi c¸c tæ chøc kinh doanh vËt t, th¬ng nghiÖp quèc doanh vµ c¸c c¬ së kinh doanh kh¸c. XÝ nghiÖp ®îc më cöa hµng ®Ó giíi thiÖu s¶n ph¶m míi, lµm dÞch vô, b¸n phô tïng lÎ hoÆc tiªu thô s¶n phÈm theo kÕ ho¹ch cña m×nh, nhng ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh quy ®Þnh cña Nhµ níc vÒ lu th«ng hµng ho¸, dÞch vô.
IV. Lao ®éng, tiÒn l¬ng vµ c«ng t¸c x· héi
§iÒu 37.- Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp cã quyÒn tuyÓn chän lao ®éng theo yªu cÇu s¶n xuÊt vµ chÝnh s¸ch vÒ lao ®éng cña Nhµ níc. NÕu ®Þa ph¬ng së t¹i kh«ng cã ngêi ®¸p øng yªu cÇu, xÝ nghiÖp ®îc quyÒn tuyÓn ngêi tõ n¬i kh¸c; chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng cã tr¸ch nhiÖm cïng xÝ nghiÖp gi¶i quyÕt kÞp thêi c¸c quyÒn lîi vÒ ®êi sèng cña ngêi lao ®éng theo chÝnh s¸ch, chÕ ®é cña Nhµ níc.
Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp chñ ®éng ¸p dông c¸c h×nh thøc tæ chøc lao ®éng thÝch hîp, b¶o ®¶m viÖc lµm cho c«ng nh©n viªn chøc. Thùc hiÖn réng r·i chÕ ®é hîp ®ång lao ®éng thay chÕ ®é tuyÓn dông vµo biªn chÕ Nhµ níc.
§iÒu 38.- Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm x©y dùng c¸c néi quy, quy chÕ nh»m môc cô thÓ ho¸ nh÷ng quy ®Þnh cña Nhµ níc vÒ kû luËt lao ®éng, b¶o hé lao ®éng, kü thuËt an toµn vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp; tæ chøc, gi¸o dôc vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho mäi ngêi trong xÝ nghiÖp n¾m v÷ng vµ thùc hiÖn ®óng c¸c néi quy vµ quy chÕ ®ã. Trêng hîp kh«ng b¶o ®¶m an toµn lao ®éng. Gi¸m ®èc ph¶i ®×nh chØ s¶n xuÊt. Ngêi lao ®éng cã quyÒn tõ chèi lµm nh÷ng viÖc kh«ng ®îc b¶o ®¶m an toµn lao ®éng cã thÓ g©y nguy hiÓm ®Õn tÝnh m¹ng.
Gi¸m ®èc cã quyÒn khen thëng nh÷ng ngêi cã thµnh tÝch; thi hµnh kû luËt ®Õn møc buéc th«i viÖc ®èi víi nh÷ng ngêi vi ph¹m néi quy, quy chÕ ¸p dông trong xÝ nghiÖp, cho th«i viÖc hoÆc chÊm døt hîp ®ång lao ®éng ®èi víi nh÷ng ngêi kh«ng ®¸p øng yªu cÇu s¶n xuÊt theo néi quy cña xÝ nghiÖp vµ theo hîp ®ång lao ®éng ®· ký kÕt. Ngêi lao ®éng cã quyÒn yªu cÇu chuyÓn c«ng t¸c vµ th«i viÖc v× lý do chÝnh ®¸ng. Khi cho th«i viÖc, chÊm døt hîp ®ång hoÆc yªu cÇu th«i viÖc, c¸c bªn ®Òu ph¶i b¸o tríc theo thêi gian quy ®Þnh.
Nh÷ng ngêi thiÕu tinh thÇn tr¸ch nhiÖm hoÆc vi ph¹m kû luËt lao ®éng g©y thiÖt h¹i ®Õn tµi s¶n Nhµ níc, ®Õn tÝnh m¹ng ngêi lao ®éng, ph¶i båi thêng theo chÕ ®é tr¸ch nhiÖm vËt chÊt hoÆc bÞ xö lý vÒ mÆt h×nh sù.
§iÒu 39.- XÝ nghiÖp ph¶i thùc hiÖn nghiªm chØnh c¸c tiªu chuÈn vµ ®Þnh møc lao ®éng do cÊp trªn ban hµnh; tæ chøc x©y dùng, hoµn thiÖn vµ thùc hiÖn c¸c tiªu chuÈn vµ ®Þnh møc lao ®éng néi bé cña xÝ nghiÖp.
C¨n cø chøc danh vµ tiªu chuÈn gèc cña Nhµ níc, xÝ nghiÖp quy ®Þnh cô thÓ c¸c chøc danh vµ tiªu chuÈn cÊp bËc kü thuËt phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña xÝ nghiÖp vµ c«ng bè cho mäi ngêi biÕt ®Ó thùc hiÖn. ViÖc n©ng cÊp, n©ng bËc cho c«ng nh©n, viªn chøc trong ph¹m vi ®îc ph©n cÊp theo yªu cÇu s¶n xuÊt ph¶i ®îc tiÕn hµnh qua s¸t h¹ch vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ hoµn thµnh c«ng viÖc cña tõng ngêi.
XÝ nghiÖp chñ ®éng x©y dùng quy ho¹ch, kÕ ho¹ch vµ tæ chøc ®µo t¹o, båi dìng nghÒ nghiÖp cho c«ng nh©n, viªn chøc.
§iÒu 40.- C¨n cø vµo c¸c chÕ ®é tiÒn l¬ng, phô cÊp cña Nhµ níc vµ ®Þnh møc lao ®éng, xÝ nghiÖp tÝnh ®¬n gi¸ tiÒn l¬ng. Quü tiÒn l¬ng ®îc tÝnh trªn c¬ së ®¬n gi¸ tiÒn l¬ng vµ sè s¶n phÈm (dÞch vô) t¹o ra.
XÝ nghiÖp cã quyÒn chän c¸c h×nh thøc tr¶ l¬ng, thùc hiÖn réng r·i l¬ng kho¸n, l¬ng s¶n phÈm vµ c¸c h×nh thøc thëng trong xÝ nghiÖp trªn c¬ së qu¸n triÖt nguyªn t¾c ph©n phèi theo lao ®éng, kÝch thÝch kh«ng ngõng t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng vµ b¶o ®¶m mèi quan hÖ hîp lý gi÷a nhÞp ®é t¨ng tiÒn l¬ng (thu nhËp) b×nh qu©n víi nhÞp ®é t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng cña ®¬n vÞ.
Møc thu nhËp cña mçi ngêi trong xÝ nghiÖp phô thuéc vµo n¨ng suÊt, ChÊt lîng vµ hiÖu qu¶ c«ng t¸c cña m×nh vµ cña toµn ®¬n vÞ, kh«ng h¹n chÕ møc thu nhËp tèi ®a. Nhµ níc kiÓm so¸t viÖc chi tiªu quü l¬ng vµ møc thu nhËp cña xÝ nghiÖp.
§iÒu 41.- XÝ nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm nép ®Çy ®ñ, ®óng h¹n quü b¶o hiÓm x· héi vµ thùc hiÖn ®óng chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi cña Nhµ níc.
XÝ nghiÖp ph¶i sö dông quü phóc lîi vµo môc ®Ých c¶i thiÖn ®êi sèng vµ c«ng t¸c x· héi cho c«ng nh©n, viªn chøc; më mang s¶n xuÊt phô, dÞch vô; gióp ®ì ph¸t triÓn kinh tÕ gia ®×nh; tæ chøc c¸c ho¹t ®éng v¨n ho¸, y tÕ, du lÞch; quan t©m ®Õn nh÷ng ngêi vÒ hu, mÊt søc vµ nh÷ng ngêi thuéc diÖn chÝnh s¸ch x· héi cña xÝ nghiÖp.
§iÒu 42.- XÝ nghiÖp x©y dùng c¸c chØ tiªu thi ®ua, c¸c h×nh thøc khen thëng cô thÓ ®Ó ®Èy m¹nh phong trµo thi ®ua s¶n xuÊt vµ tiÕt kiÖm, coi träng s¬ kÕ, tæng kÕt, ph¸t hiÖn vµ nh©n c¸c ®iÓn h×nh, kinh nghiÖm tiªn tiÕn.
V. TµI CHÝNH XÝ NGHIÖP
§iÒu 43.- XÝ nghiÖp ®îc ng©n s¸ch cÊp vèn lu ®éng ban ®Çu mét lÇn theo møc quy ®Þnh cña Nhµ níc. Khi Nhµ níc ®iÒu chØnh gi¸ hoÆc thay ®æi nhiÖm vô, møc vèn ®ã ®îc x¸c ®Þnh l¹i vµ ®îc bæ sung. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, nhu cÇu vÒ vèn t¨ng lªn th× xÝ nghiÖp ®¸p øng b»ng vèn tù cã hoÆc vèn vay.
XÝ nghiÖp cã quyÒn chñ ®éng t¹o vµ kh«ng ngõng t¨ng vèn tù cã (kÓ c¶ vèn ngo¹i tÖ) b»ng më réng s¶n xuÊt, kinh doanh vµ liªn kÕt kinh tÕ.
TiÒn nhîng, b¸n vËt t, nguyªn liÖu vµ c¸c tµi s¶n lu ®éng kh¸c ph¶i ®îc hoµn tr¶ l¹i vèn lu ®éng cña xÝ nghiÖp.
§iÒu 44.- Trõ nh÷ng xÝ nghiÖp míi x©y dùng víi nguån vèn lín, c¸c xÝ nghiÖp ®îc ®Ó l¹i toµn bé khÊu hao c¬ b¶n ®Ó ®æi míi tµi s¶n cè ®Þnh theo kÕ ho¹ch cña m×nh.
TiÒn thu ®îc do nhîng, b¸n, cho thuª, thanh lý tµi s¶n cè ®Þnh ®Òu ph¶i ®a vµo quü ph¸t triÓn s¶n xuÊt cña xÝ nghiÖp.
§iÒu 45.- XÝ nghiÖp cã quyÒn vµ cã tr¸ch nhiÖm sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c lo¹i vèn hîp ph¸p cña m×nh, sö dông linh ho¹t c¸c lo¹i quü cña xÝ nghiÖp theo nguyªn t¾c cã hoµn l¹i. Nh÷ng xÝ nghiÖp kh«ng cã s¶n phÈm xuÊt khÈu nhng cÇn mét phÇn vèn ngo¹i tÖ cho nhu cÇu s¶n xuÊt, ®îc mua ngo¹i tÖ t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng.
§iÒu 46.- Nhµ níc quy ®Þnh c¸c kho¶n xÝ nghiÖp ph¶i nép ng©n s¸ch theo ®Þnh møc vµ tû lÖ æn ®Þnh tõ 3 ®Õn 5 n¨m.
Lîi nhuËn thuéc quyÒn sö dông cña xÝ nghiÖp lµ phÇn cßn l¹i cña tæng doanh thu trõ (-) tæng chi phÝ vµ c¸c kho¶n nép ng©n s¸ch Nhµ níc.
Lîi nhuËn ®Ó trÝch lËp c¸c quü xÝ nghiÖp lµ sè lîi nhuËn nãi trªn sau khi trõ c¸c kho¶n l·i tÝn dông kh«ng cã kÕ ho¹ch vµ c¸c kho¶n nép ph¹t, nÕu cã.
C¨n cø vµo møc tèi thiÓu ph¶i ®a vµo quü ph¸t triÓn s¶n xuÊt do Nhµ níc quy ®Þnh, §¹i héi c«ng nh©n, viªn chøc quyÕt ®Þnh viÖc ph©n phèi cho c¸c quü xÝ nghiÖp.
XÝ nghiÖp ph¶i trÝch nép mét phÇn quü ph¸t triÓn s¶n xuÊt ®Ó lËp quü dù tr÷ tµi chÝnh tËp trung cña cÊp trªn, vµ trÝch nép mét phÇn quü phóc lîi vµo ng©n s¸ch ®Þa ph¬ng së t¹i theo quy ®Þnh cña Nhµ níc.
VI. TiÒn tÖ - tÝn dông - thanh to¸n
§iÒu 47. XÝ nghiÖp ph¶i më tµi kho¶n t¹i Ng©n hµng vµ ph¶i göi c¸c lo¹i vèn b»ng tiÒn (kÓ c¶ ngo¹i tÖ) cha sö dông vµo Ng©n hµng; ®îc Ng©n hµng tr¶ l·i tiÒn göi, kÓ c¶ l·i b»ng ngo¹i tÖ. XÝ nghiÖp cã quyÒn rót sè tiÒn göi; Ng©n hµng cã tr¸ch nhiÖm ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu cña xÝ nghiÖp. NÕu do lçi chñ quan cña Ng©n hµng mµ xÝ nghiÖp bÞ thiÖt h¹i trong s¶n xuÊt, kinh doanh, th× Ng©n hµng ph¶i båi thêng vËt chÊt.
XÝ nghiÖp cã quyÒn chän mét c¬ së Ng©n hµng thuËn tiÖn nhÊt ®Ó më tµi kho¶n chÝnh vµo giao dÞch, cã thÓ më c¸c tµi kho¶n tiÒn göi vµ tiÒn vay phô ë c¸c c¬ së Ng©n hµng kh¸c.
§iÒu 48.- XÝ nghiÖp ®îc vay vèn lu ®éng t¹i Ng©n hµng ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh theo kÕ ho¹ch cña xÝ nghiÖp trªn c¬ së hîp ®ång tÝn dông víi Ng©n hµng.
XÝ nghiÖp ®îc Nhµ níc cÊp ph¸t hoÆc vay vèn cè ®Þnh t¹i Ng©n hµng ®Ó x©y dùng c¬ b¶n theo kÕ ho¹ch ®îc duyÖt; trong ph¹m vi nguån vèn ng©n s¸ch chuyÓn sang, Ng©n hµng b¶o ®¶m vèn kÞp thêi cho xÝ nghiÖp.
XÝ nghiÖp ®îc vay vèn Ng©n hµng ®Ó thùc hiÖn c¸c ®Ò ¸n ®Çu t chiÒu s©u hoÆc më réng nÕu Ng©n hµng thÊy c¸c ®Ò ¸n ®ã cã hiÖu qu¶ vµ cã nguån vèn tÝn dông; ®îc Ng©n hµng u tiªn cho vay vèn ®Ó thùc hiÖn nh÷ng biÖn ph¸p tiÕn bé kü thuËt sím ®em l¹i hiÖu qu¶ vµ hoµn vèn; xÝ nghiÖp ph¶i b¶o ®¶m tr¶ nî ®óng h¹n.
§iÒu 49.- Trªn c¬ së quü l¬ng kÕ ho¹ch xÝ nghiÖp ®¨ng ký víi Ng©n hµng, Ng©n hµng b¶o ®¶m tiÒn mÆt ®Ó chi tr¶ tiÒn l¬ng hµng th¸ng theo kÕ ho¹ch ®· ®¨ng ký víi ®iÒu kiÖn xÝ nghiÖp cßn tiÒn trong tµi kho¶n. Cuèi quý, xÝ nghiÖp thanh to¸n vµ cuèi n¨m, quyÕt to¸n quü l¬ng.
§iÒu 50.- XÝ nghiÖp cã quyÒn lùa chän c¸c thÓ thøc thanh to¸n thÝch hîp víi c¸c b¹n hµng cña m×nh.
ViÖc giao dÞch gi÷a c¸c kh¸ch hµng cã tµi kho¶n ë Ng©n hµng ph¶i thanh to¸n víi nhau qua Ng©n hµng kh«ng dïng tiÒn mÆt.
XÝ nghiÖp ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh c¸c chÕ ®é tÝn dông, thanh to¸n, tiÒn mÆt do Nhµ níc quy ®Þnh. NÕu xÝ nghiÖp hoµn thµnh tèt kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, kinh doanh, chÊp hµnh tèt c¸c hîp ®ång tÝn dông vµ thanh to¸n, ®îc Ng©n hµng u ®·i vÒ l·i suÊt tÝn dông; nÕu vi ph¹m c¸c chÕ ®é nãi trªn th× xÝ nghiÖp ph¶i chÞu ph¹t vËt chÊt, hoÆc kh«ng ®îc tiÕp tôc vay vèn vµ ph¶i thanh to¸n theo thÓ thøc b¾t buéc.
VII. Gi¸ c¶
§iÒu 51.- Gi¸ tiªu thô s¶n phÈm cña xÝ nghiÖp ®îc ®Þnh c¨n cø vµo chi phÝ s¶n xuÊt hîp lý, gi¸ trÞ sö dông cña s¶n phÈm, t×nh h×nh cung cÇu trªn thÞ trêng vµ chÝnh s¸ch gi¸ cña Nhµ níc.
§èi víi c¸c vËt t, s¶n phÈm hoÆc dÞch vô thuéc danh môc Nhµ níc ®Þnh gi¸, xÝ nghiÖp ph¶i x©y dùng ph¬ng ¸n gi¸, tr×nh cÊp trªn cã thÈm quyÒn theo ®iÒu lÖ tÝnh gi¸ vµ ph©n cÊp qu¶n lý gi¸ cña Nhµ níc.
§iÒu 52.- XÝ nghiÖp ®îc quyÒn ®Þnh gi¸ hoÆc tho¶ thuËn gi¸ víi kh¸ch hµng nh÷ng vËt t, s¶n phÈm vµ dÞch vô ngoµi doanh môc Nhµ níc ®Þnh gi¸, theo sù ph©n cÊp qu¶n lý gi¸ cña Nhµ níc.
XÝ nghiÖp cã nghÜa vô chÊp hµnh nghiªm chØnh kû luËt Nhµ níc vÒ gi¸.
VIII. Liªn kÕt kinh tÕ
§iÒu 53.- XÝ nghiÖp cã quyÒn chñ ®éng liªn kÕt kinh tÕ víi c¸c c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh, khoa häc - kü thuËt, kh«ng giíi h¹n ®Þa bµn vµ thµnh phÇn kinh tÕ. XÝ nghiÖp tù x¸c ®Þnh ph¬ng híng, néi dung vµ lùa chän h×nh thøc liªn kÕt. Mét xÝ nghiÖp cã quyÒn tham gia liªn kÕt víi nhiÒu ®¬n vÞ kinh tÕ kh¸c nhau.
C¸c ho¹t ®éng liªn kÕt kinh tÕ ph¶i ®îc tiÕn hµnh trªn nguyªn t¾c tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, cïng cã lîi, ph¶i ®îc ph¶n ¸nh trong kÕ ho¹ch cña xÝ nghiÖp vµ thùc hiÖn th«ng qua hîp ®ång kinh tÕ.
§iÒu 54.- C¸c bªn liªn kÕt cã nghÜa vô thi hµnh nghiªm chØnh ph¸p luËt, c¸c chÝnh s¸ch, chÕ ®é qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ níc vµ ®iÒu lÖ liªn kÕt, liªn doanh (nÕu cã).
Trong quan hÖ liªn kÕt kinh tÕ, xÝ nghiÖp quèc doanh ph¶i ph¸t huy vai trß chñ ®¹o cña m×nh chñ yÕu b»ng c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ, khoa häc - kü thuËt vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt - kinh doanh.
IX. XuÊt nhËp khÈu vµ hîp t¸c kinh tÕ víi níc ngoµi
§iÒu 55.- C¸c xÝ nghiÖp s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu ®îc tiÕp xóc víi thÞ trêng thÕ giíi; ®îc vay, mua, b¸n ngo¹i tÖ t¹i Ng©n hµng ngo¹i th¬ng; ®îc huy ®éng cæ phÇn, vay vèn cña níc ngoµi vµ cña kiÒu bµo ®Ó tæ chøc s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu trªn nguyªn t¾c tù chÞu tr¸ch nhiÖm, tù trang tr¶i vµ lµm nghÜa vô nép ng©n s¸ch; c¸c xÝ nghiÖp s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu theo yªu cÇu cña Nhµ níc, ®îc Nhµ níc u tiªn b¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt.
§iÒu 56.- XÝ nghiÖp cã thu ngo¹i tÖ ph¶i nép vµo ng©n s¸ch Nhµ níc mét phÇn ngo¹i tÖ theo tû lÖ quy ®Þnh (hoÆc díi h×nh thøc thuÕ); phÇn ngo¹i tÖ cßn l¹i thuéc quyÒn sö dông cña xÝ nghiÖp. XÝ nghiÖp vay vèn níc ngoµi nhËp vËt t, thiÕt bÞ s¶n xuÊt, ®îc miÔn gi¶m møc nép ngo¹i tÖ hoÆc thu b»ng ngo¹i tÖ vµo ng©n s¸ch Nhµ níc trong thêi gian cha tr¶ xong nî.
§iÒu 57.- C¸c xÝ nghiÖp cã ®ñ nh÷ng ®iÒu kiÖn theo quy ®Þnh cña Nhµ níc, ®îc phÐp trùc tiÕp xuÊt nhËp khÈu, trùc tiÕp hîp t¸c, liªn kÕt s¶n xuÊt víi c¸c tæ chøc kinh tÕ níc ngoµi.
XÝ nghiÖp tù x¸c ®Þnh ph¬ng híng vµ môc tiªu hîp t¸c cô thÓ, lùa chän c¸c ®èi tîng vµ h×nh thøc hîp t¸c, cã quyÒn ký c¸c hîp ®ång kinh tÕ theo LuËt §Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam.
§iÒu 58.- C¸c xÝ nghiÖp cã s¶n phÈm xuÊt khÈu vµ cã nhu cÇu nhËp khÈu nhng kh«ng trùc tiÕp xuÊt nhËp khÈu, cã quyÒn chän c¸c tæ chøc kinh tÕ ®Ó uû th¸c xuÊt nhËp khÈu hoÆc thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng mua b¸n víi c¸c tæ chøc kinh doanh ngo¹i th¬ng.
§èi víi mäi ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu vµ hîp t¸c kinh tÕ víi níc ngoµi, xÝ nghiÖp ph¶i chÞu sù qu¶n lý vÒ ngo¹i th¬ng vµ ngo¹i hèi cña Nhµ níc.
X. Hîp ®ång kinh tÕ
§iÒu 59.- Mäi quan hÖ ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh gi÷a xÝ nghiÖp víi c¸c tæ chøc vµ c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh kh¸c, ®Òu ph¶i th«ng qua ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ theo ph¸p luËt.
C¸c bªn ký kÕt ®Òu b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt, cã nghÜa vô thùc hiÖn nghiªm chØnh mäi ®iÒu cam kÕt trong hîp ®ång; nÕu vi ph¹m, ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm theo ph¸p luËt.
XI. Sö dông tµi nguyªn vµ b¶o vÖ m«i trêng
§iÒu 60.- XÝ nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm sö dông hîp lý, cã hiÖu qu¶, cã nghÜa vô b¶o vÖ ®Êt ®ai vµ nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn kh¸c cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh cña m×nh, b¶o vÖ m«i trêng khái « nhiÔm vµ t¸c ®éng nguy h¹i kh¸c. XÝ nghiÖp thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ nãi trªn b»ng ph¬ng tiÖn cña m×nh hoÆc b»ng vèn tÝn dông. Trong nh÷ng trêng hîp riªng biÖt vît qu¸ kh¶ n¨ng cña xÝ nghiÖp, cã thÓ ®îc ng©n s¸ch Nhµ níc cÊp mét phÇn.
XÝ nghiÖp ph¶i thùc hiÖn nghiªm chØnh nh÷ng nghÜa vô kh¸c cña ngêi sö dông tµi nguyªn thiªn nhiªn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
XII.
H¹ch to¸n, kÕ to¸n vµ thèng kª, b¸o c¸o vµ kiÓm tra,
kiÓm
so¸t
§iÒu 61.- XÝ nghiÖp ph¶i thùc hiÖn chÕ ®é kÕ to¸n vµ thèng kª thèng nhÊt cña Nhµ níc.
XÝ nghiÖp cã quyÒn tæ chøc bé m¸y thèng kª - kÕ to¸n thÝch hîp, díi sù ®iÒu hµnh cña kÕ to¸n thÝch hîp, díi sù ®iÒu hµnh cña kÕ to¸n trëng. Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp ph¶i b¶o ®¶m ®iÒu kiÖn ®Ó kÕ to¸n trëng thùc hiÖn chøc n¨ng kiÓm so¸t viªn Nhµ níc ®Æt t¹i xÝ nghiÖp.
§iÒu 62.- XÝ nghiÖp ph¶i h¹ch to¸n gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ®óng c¸c kho¶n môc, ®Þnh møc vµ c¸c chÕ ®é, thÓ lÖ qu¶n lý kinh tÕ - tµi chÝnh cña Nhµ níc.
§iÒu 63.- XÝ nghiÖp chØ ®îc ¸p dông mét hÖ thèng chøng tõ, sæ s¸ch duy nhÊt do Nhµ níc quy ®Þnh; thùc hiÖn chÕ ®é b¸o c¸o thèng kª ®óng yªu cÇu vÒ néi dung, thêi h¹n vµ göi ®óng c¸c ®Þa chØ quy ®Þnh.
XÝ nghiÖp ph¶i chÊp hµnh nghiªm chØnh chÕ ®é kiÓm tra, kiÓm so¸t cña cÊp trªn trùc tiÕp, hoÆc c¬ quan chñ qu¶n, c¸c c¬ quan chøc n¨ng tæng hîp, c¸c c¬ quan ph¸p luËt Nhµ níc.
CH¬NG V
NH÷NG QUY ®ÞNH RIªNG VÒ XÝ NGHIÖP LIªN HîP
§iÒu 64.- XÝ nghiÖp liªn hîp quèc doanh (liªn hiÖp s¶n xuÊt, c«ng ty (s¶n xuÊt - dÞch vô, gäi cung lµ xÝ nghiÖp liªn hîp) lµ mét tæ hîp s¶n xuÊt - kinh doanh c¬ së bao gåm mét sè ®¬n vÞ s¶n xuÊt - kinh doanh cã quan hÖ chÆt chÏ víi nhau vÒ c«ng nghÖ, vÒ tæ chøc s¶n xuÊt cã tÝnh chÊt liªn ngµnh (chÕ biÕn, cung øng nguyªn liÖu, b¸n thµnh phÈm, thµnh phÈm, sö dông tæng hîp nguyªn liÖu, kÕt hîp víi nghiªn cøu vµ øng dông khoa häc - kü thuËt...).
Bé m¸y qu¶n lý cña xÝ nghiÖp liªn hîp cã thÓ lµ bé m¸y cña xÝ nghiÖp trung t©m, ®Æt trô së t¹i xÝ nghiÖp trung t©m. Trêng hîp ®îc c¬ quan cã thÈm quyÒn ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp xÝ nghiÖp liªn hîp cho phÐp, xÝ nghiÖp liªn hîp ®îc tæ chøc bé m¸y qu¶n lý riªng.
§øng ®Çu xÝ nghiÖp liªn hîp lµ Tæng Gi¸m ®èc. Tæng Gi¸m ®èc cã thÓ kiªm nhiÖm chøc vô Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp trung t©m.
Tæng Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp liªn hîp cã quyÒn quyÕt ®Þnh c¬ cÊu bé m¸y qu¶n lý cña c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn.
§iÒu 65.- Trong xÝ nghiÖp liªn hîp, c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn kh«ng cã t c¸ch ph¸p nh©n ®Çy ®ñ vµ thùc hiÖn h¹ch to¸n kinh tÕ néi bé; tuú ®iÒu kiÖn vµ ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt, kinh doanh, cã nh÷ng ®¬n vÞ thµnh viªn cã t c¸ch ph¸p nh©n vµ h¹ch to¸n kinh tÕ ®éc lËp nhng vÉn ho¹t ®éng theo kÕ ho¹ch, h¹ch to¸n vµ qu¶n lý thèng nhÊt cña xÝ nghiÖp liªn hîp. Ph¹m vi h¹ch to¸n kinh tÕ cña c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn do Tæng Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp liªn hîp quyÕt ®Þnh.
Theo yªu cÇu cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, Tæng Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp liªn hîp cã thÓ uû quyÒn cho Gi¸m ®èc c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn kh«ng cã t c¸ch ph¸p nh©n ®Çy ®ñ ký kÕt mét sè hîp ®ång kinh tÕ vµ giao dÞch víi c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ kh¸c, nhng Tæng Gi¸m ®èc ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tríc ®¬n vÞ kinh tÕ h÷u quan vÒ viÖc thùc hiÖn c¸c hîp ®ång vµ giao dÞch nãi trªn.
§iÒu 66.- C¸c ®¬n vÞ thµnh viªn cã nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n nh sau:
1. Qu¶n lý vµ sö dông cã hiÖu qu¶ sè tµi s¶n, vËt t, tiÒn vèn, lao ®éng... do xÝ nghiÖp liªn hîp ph©n cÊp qu¶n lý vµ chÊp hµnh lÖnh ®iÒu ®éng cña xÝ nghiÖp liªn hîp.
2. Ngoµi nhiÖm vô s¶n xuÊt theo kÕ ho¹ch chung cña xÝ nghiÖp liªn hîp, cã quyÒn tæ chøc s¶n xuÊt s¶n phÈm phô (hoÆc dÞch vô), ®îc xÝ nghiÖp liªn hîp khuyÕn khÝch trong viÖc sö dông kÕt qu¶ t¹o ra nhng ph¶i theo quy ®Þnh cña xÝ nghiÖp liªn hîp vÒ tiªu thô s¶n phÈm vµ ph©n phèi thu nhËp.
3. C¸c ®¬n vÞ cã t c¸ch ph¸p nh©n ®îc më tµi kho¶n t¹i Ng©n hµng. §èi víi c¸c ®¬n vÞ kh«ng cã t c¸ch ph¸p nh©n, nÕu ®îc phÐp cña xÝ nghiÖp liªn hîp th× ®îc më c¸c tµi kho¶n chuyªn thu, chuyªn chi cÇn thiÕt.
4. Thùc hiÖn chÕ ®é h¹ch to¸n kinh tÕ néi bé hoÆc h¹ch to¸n kinh tÕ ®éc lËp theo quy ®Þnh cña xÝ nghiÖp liªn hîp.
5. §îc nhËn kho¶n quü l¬ng, thëng vµ tæ chøc tr¶ l¬ng, thëng, ph¹t vËt chÊt phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt - kinh doanh cña m×nh theo sù ph©n cÊp cña xÝ nghiÖp liªn hîp; sö dông c¸c quü ®îc chia, chñ ®éng gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò vÒ ®êi sèng vµ phóc lîi x· héi cho c«ng nh©n, viªn chøc trong ®¬n vÞ theo kh¶ n¨ng cña m×nh, ngoµi nh÷ng biÖn ph¸p chung cña xÝ nghiÖp liªn hîp.
CH¬NG VI
THµNH LËP, PH©N CHIA, S¸P NHËP, GI¶I THÓ Vµ CHUYÓN H×NH THøC
Së H÷U XÝ NGHIÖP
§iÒu 67. - ViÖc thµnh lËp xÝ nghiÖp ph¶i c¨n cø vµo nhiÖm vô, quy ho¹ch cña ngµnh vµ cña ®Þa ph¬ng, vµ ph¶i cã luËn chøng kinh tÕ - kü thuËt.
C¸c xÝ nghiÖp do trung ¬ng qu¶n lý ®îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh cña Bé trëng (Tæng côc trëng) c¸c Bé (Tæng côc) chñ qu¶n.
Riªng xÝ nghiÖp liªn hîp trung ¬ng quan träng, cã quy m« lín do Chñ tÞch Héi ®ång Bé trëng ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp theo ®Ò nghÞ cña Bé trëng Bé chñ qu¶n.
C¸c xÝ nghiÖp do ®Þa ph¬ng qu¶n lý ®îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh cña Chñ tÞch Uû ban Nh©n d©n tØnh, thµnh phè, ®Æc khu trùc thuéc Trung ¬ng, sau khi trao ®æi ý kiÕn víi c¬ quan qu¶n lý ngµnh kinh tÕ - kü thuËt ë trung ¬ng.
Néi dung quyÕt ®Þnh thµnh lËp xÝ nghiÖp ph¶i ghi râ tªn, nhiÖm vô s¶n xuÊt, kinh doanh, trô së cÊp trªn trùc tiÕp, ngµy b¾t ®Çu ho¹t ®éng.
§iÒu 68.- ViÖc ph©n chia, s¸p nhËp, gi¶i thÓ vµ chuyÓn h×nh thøc së h÷u xÝ nghiÖp ph¶i do c¬ quan cã thÈm quyÒn ra quyÕt ®Þnh thµnh lËp xÝ nghiÖp ®ã quyÕt ®Þnh. Khi quyÕt ®Þnh ph©n chia, s¸p nhËp, gi¶i thÓ vµ chuyÓn h×nh thøc së h÷u xÝ nghiÖp, c¬ quan nãi trªn ph¶i quyÕt ®Þnh lËp mét héi ®ång gåm ®¹i diÖn cÊp trªn trùc tiÕp (hoÆc c¬ quan chñ qu¶n cÊp trªn) lµm chñ tÞch vµ ®¹i diÖn c¸c c¬ quan h÷u quan ®Ó bµn b¹c, gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò do viÖc ph©n chia, s¸p nhËp, gi¶i thÓ hoÆc chuyÓn h×nh thøc së h÷u xÝ nghiÖp ®Æt ra, nhÊt lµ c¸c vÊn ®Ò vÒ sö dông tµi s¶n, vËt t, lao ®éng, tiÒn vèn, vÒ tiÕp tôc thùc hiÖn c¸c nghÜa vô kÕ ho¹ch ®èi víi Nhµ níc, vµ c¸c nghÜa vô hîp ®ång ®èi víi c¸c tæ chøc, c¬ së h÷u quan.
CH¬NG VII
§IÒU KHO¶N THI HµNH
§iÒu 69.- §iÒu lÖ nµy ¸p dông cho tÊt c¶ c¸c xÝ nghiÖp c«ng nghiÖp quèc doanh do trung ¬ng vµ ®Þa ph¬ng qu¶n lý. §èi víi nh÷ng xÝ nghiÖp ho¹t ®éng trong ®iÒu kiÖn ®Æc biÖt, Héi ®ång Bé trëng cã mét sè quy ®Þnh bæ sung cÇn thiÕt.
C¸c c¬ quan chøc n¨ng tæng hîp cña Nhµ níc cã nhiÖm vô híng dÉn thùc hiÖn theo chøc n¨ng qu¶n lý cña ngµnh m×nh.
C¸c Bé, Tæng côc chñ qu¶n, Uû ban nh©n d©n c¸c tØnh, thµnh phè, ®Æc khu trùc thuéc Trung ¬ng cã nhiÖm vô híng dÉn c¸c xÝ nghiÖp trùc thuéc x©y dùng néi quy tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña m×nh, b¶o ®¶m cô thÓ ho¸ vµ thi hµnh nghiªm chØnh b¶n §iÒu lÖ nµy.
§iÒu 70.- C¨n cø c¸c quy ®Þnh trong §iÒu lÖ nµy, c¸c Bé, Tæng côc chñ qu¶n c¸c ngµnh x©y dùng, vËn t¶i cã tr¸ch nhiÖm quy ®Þnh híng dÉn vËn dông cô thÓ phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña c¸c xÝ nghiÖp thuéc ngµnh m×nh.