Nghị định 181-HĐBT Về việc ban hành Điều lệ mẫu hợp tác xã thuỷ sản

1. Hợp tác xã sản xuất kinh doanh chuyên về khai thác, nuôi trồng, chế biến, dịch vụ thuỷ sản hoặc hợp tác xã sản xuất kinh doanh tổng hợp, kết hợp nghề cá với nông, lâm, diêm nghiệp, tiểu thủ công nghiệp... gắn với việc tổ chức chuyên môn hoá thích hợp theo điều kiện cụ thể của từng vùng, từng hợp tác xã.

2. Hợp tác xã có quy mô lớn, vừa và nhỏ là tuỳ theo yêu cầu phát triển sản xuất và ngành nghề, trình độ quản lý, cơ sở vật chất kỹ thuật. Trước mắt khuyến khích tổ chức những hợp tác xã có quy mô vừa và nhỏ.

3. Về hình thức sở hữu tư liệu sản xuất, có sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân và mức độ tập thể hoá tư liệu sản xuất khác nhau (trừ tư liệu sản xuất cơ bản như diện tích mặt nước, đất...).

1. Mọi người làm nghề khai thác, nuôi trồng, chế biến và dịch vụ thuỷ sản, từ 18 tuổi trở lên, nếu thừa nhận Điều lệ, nội quy của hợp tác xã, tự nguyện làm đơn xin vào hợp tác xã, được Đại hội xã viên đồng ý thì được nhận là xã viên.

2. Khi vào hợp tác xã, mỗi xã viên đều phải góp cổ phần, mức cổ phần do đại hội xã viên quy định.

Khuyến khích xã viên đưa tư liệu sản xuất vào hợp tác xã để sản xuất kinh doanh, việc mua lại tư liệu sản xuất của xã viên để chuyển thành sở hữu tập thể, hoặc vẫn để quyền sở hữu tư nhân phải do xã viên tự nguyện, không ép buộc.

1. Chấp hành đúng Điều lệ, nội quy của hợp tác xã, nghị quyết đại hội xã viên và sự điều hành của Chủ nhiệm và người phụ trách đơn vị sản xuất.

2. Hoàn thành có năng suất, chất lượng và hiệu quả các công việc hợp tác xã và đơn vị sản xuất phân công.

3. Sử dụng có hiệu quả và bảo quản tốt tài sản được hợp tác xã và đơn vị sản xuất giao, nếu làm hư hại phải bồi thường.

4. Chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, chính sách chế độ của Nhà nước, tôn trọng quy chế bảo vệ sản xuất, bảo vệ nguồn lợi, môi trường, bảo vệ an ninh và quốc phòng.

1. Được nhận khoán và các công việc khác theo khả năng và nghề nghiệp, được trả công theo kết quả lao động, được chia lãi theo cổ phần đã góp.

2. Được ứng cử, bầu cử ban quản lý, và ban kiểm soát.

3. Được bàn bạc, biểu quyết, kiểm tra, phê bình, chất vấn, khiếu nại, tố cáo và yêu cầu giải quyết những vụ việc sai trái xâm phạm đến lợi ích của xã viên, của hợp tác xã và của Nhà nước.

4. Được hưởng phúc lợi tập thể, bảo hiểm xã hội và được hợp tác xã giúp đỡ trong việc học tập, nâng cao trình độ văn hoá, kỹ thuật, nghiệp vụ.

5. Được phát triển kinh tế gia đình với mọi ngành nghề thích hợp, có lợi cho nền kinh tế quốc dân, theo quy định chung.

6. Được xin ra hợp tác xã.

1. Thông qua hoặc sửa đổi Điều lệ, nội quy của hợp tác xã.

2. Phương hướng, kế hoạch, biện pháp sản xuất kinh doanh dài hạn và hàng năm của hợp tác xã.

3. Hình thức tổ chức các đơn vị sản xuất kinh doanh, việc tham gia liên doanh, liên kết, hình thức tổ chức sản xuất, kể cả khoán và phân phối thu nhập, trích lập và sử dụng các loại quỹ trong hợp tác xã.

4. Thông qua chương trình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và các định mức kinh tế kỹ thuật trong nội bộ hợp tác xã.

5. Bầu cử và bãi miễn Chủ nhiệm, Ban kiểm soát; xem xét và công nhận hoặc bãi miễn các Phó Chủ nhiệm và Kế toán trưởng, quyết định kết nạp và khai trừ xã viên.

6. Việc thành lập, giải tán, phân chia, sáp nhập hợp tác xã.

1. Tổ chức quản lý và sử dụng có hiệu quả lao động, công cụ vật tư, tiền vốn của hợp tác xã tạo điều kiện để xã viên phát huy quyền làm chủ trong lao động, sản xuất và tham gia quản lý hợp tác xã.

2. Dự thảo Điều lệ, nội quy, xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh, chương trính ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và các định mức kinh tế kỹ thuật để trình đại hội xã viên và tổ chức thực hiện tốt các công việc đã được đại hội xã viên thông qua.

3. Xây dựng và ký các hợp đồng giao khoán, đấu thầu và tổ chức dịch vụ cho các đơn vị nhận khoán, thực hiện tốt các hợp đồng đã ký kết.

4. Chuẩn bị nội dung và triệu tập đại hội xã viên thường kỳ và bất thường.

5. Báo cáo tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh với xã viên. Trả lời những điều xã viên chất vấn, khiếu nại.

6. Chăm lo cải thiện đời sống cho xã viên, tăng nhanh tích luỹ cho hợp tác xã, hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế với Nhà nước, thực hiện tốt chính sách xã hội ở miền biển.

Chủ nhiệm hợp tác xã:

Chủ nhiệm hợp tác xã là người tổ chức, chỉ huy và điều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của hợp tác xã theo phương hướng kế hoạch đã được đại hội xã viên thông qua và chịu trách nhiệm trước tập thể xã viên về hiệu quả sản xuất kinh doanh của hợp tác xã.

Chủ nhiệm hợp tác xã có quyền quyết định bộ phận cán bộ nghiệp vụ, kỹ thuật, bảo đảm gọn nhẹ và có hiệu lực.

Chủ nhiêm là người chủ tài khoản của hợp tác xã

Chủ nhiệm hợp tác xã do đại hội xã viên trực tiếp bầu ra bằng phiếu kín, nhiệm kỳ là 3 năm.

Phó Chủ nhiệm hợp tác xã

Phó Chủ nhiệm hợp tác xã do Chủ nhiệm chọn và đại hội xã viên thông qua. Phó Chủ nhiệm là người giúp việc và chịu trách nhiệm phần việc do Chủ nhiệm phân công.

1. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện Điều lệ, nội quy của hợp tác xã, nghị quyết của đại hội xã viên, các chính sách, chế độ của Nhà nước, bảo đảm quyền và nghĩa vụ của xã viên, các hoạt động sản xuất kinh doanh và quản lý tài chính của hợp tác xã.

2. Nhận và giải quyết các đơn vị khiếu nại, tố cáo thuộc phạm vi hợp tác xã, báo cáo kết quả kiểm tra và chịu trách nhiệm về các kết luận của mình trước xã viên.

3. Thông qua việc kiểm tra, kiểm soát để kiến nghị với Chủ nhiệm hoặc người có liên quan sữa chữa sai sót hoặc trả lời các kiến nghị đó.

4. Đề nghị triệu tập đại hội xã viên bất thường để giải quyết các kiến nghị của mình.

1. Căn cứ vào phương hướng, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế, các chính sách khuyến khích sản xuất của Nhà nước, các thông tin kinh tế, các hợp đồng đã ký với các tổ chức kinh tế, nhu cầu thị trường và khả năng vật tư, kỹ thuật, tiền vốn và lao động của mình, hợp tác xã phải chủ động lập kế hoạch dài hạn và hàng năm về sản xuất kinh doanh - kỹ thuật, tài chính - phân phối.

2. Kế hoạch của hợp tác xã phải được xây dựng từ các đơn vị sản xuất, để xã viên dân chủ bàn bạc trước khi đưa ra đại hội xã viên thông qua.

1. Hợp tác xã được quyền quan hệ với các tổ chức kinh tế quốc doanh, tập thể, cá thể, tư nhân... về mua vật tư, tiêu thụ sản phẩm...thông qua các hợp đồng kinh tế, theo nguyên tắc bình đẳng và cùng có lợi.

2. Hợp tác xã được tìm kiếm vật tư từ các nguồn liên doanh liên kết với các tổ chức kinh tế khác, hoặc tự tổ chức khai thác vật tư có trong nước, theo chế độ Nhà nước hoặc mua trên thị trường.

3. Hợp tác xã được toàn quyền tự do tiêu thụ sản phẩm làm ra theo các hợp đồng đã ký, hoặc bán ngoài thị trường.

1. Hợp tác xã được quyền gia nhập các tổ chức liên doanh, liên kết để sản xuất hoặc gia công chế biến hàng xuất khẩu.

2. Hợp tác xã có sản phẩm xuất khẩu được quyền sử dụng ngoại tệ theo quy định của Nhà nước.

3. Hợp tác xã có sản phẩm xuất khẩu và có nhu cầu nhập khẩu được lựa chọn các tổ chức xuất nhập khẩu của Nhà nước để uỷ thác xuất khẩu, nhập vật tư, thiết bị, hoặc thực hiện các hoạt động mua bán với các tổ chức ngoại thương của trung ương và địa phương.

1. Hợp tác xã được mở rộng liên doanh, liên kết trong các lĩnh vực sản xuất, chế biến, dịch vụ, tiêu thụ sản phẩm... với các cơ sở sản xuất kinh doanh, khoa học kỹ thuật trong nước, không giới hạn về địa bàn và thành phần kinh tế.

2. Phương hướng, nội dung và hình thức liên doanh, liên kết được xác định trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng và cùng có lợi.

1. Hợp tác xã chủ động xây dựng, thực hiện chương trình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, liên kết, hợp tác với các cơ sở nghiên cứu, các tập thể, cá nhân nhà khoa học để ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh và quản lý.

2. Các thành tựu tiến bộ khoa học kỹ thuật của hợp tác xã được Nhà nước bảo đảm quyền sở hữu.

3. Hợp tác xã có thể ký hợp đồng gửi cán bộ, xã viên đi đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ trong các trường của Nhà nước, do hợp tác xã chịu kinh phí, được tuyển dụng các học sinh đã tốt nghiệp các trường của Nhà nước vào làm việc theo hợp đồng, hoặc kết nạp làm xã viên.

1. Tài sản của hợp tác xã gồm các loại vốn do xã viên đóng góp, do tích luỹ tạo ra, hoặc do vốn vay và các cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị đầu tư bằng các nguồn vốn đó. Tài sản đó phải được quản lý chặt chẽ và sử dụng đúng mục đích nhẳm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.

2. Hợp tác xã có quyền mua sắm, thuê những tài sản mà hợp tác xã cần, hoặc nhượng, bán, cho thuê những tài sản hợp tác xã không dùng hoặc chưa dùng hết công suất và không đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tất cả mọi việc mua, bán, thuê, cho thuê, thanh lý tài sản thuộc sở hữu tập thể đều phải do đại hội xã viên quyết định. Trường hợp cấp bách có thể do hội nghị giữa Ban quản lý và đại diện Ban kiểm soát quyết định và phải báo cáo công khai, đầy đủ trước đại hội xã viên gần nhất.

1. Hợp tác xã phải có kế hoạch thu chi tài chính và quản lý chặt chẽ các khoản thu chi, có sổ sách chứng từ đầy đủ, rõ ràng theo đúng Pháp lệnh về chế độ kế toán thống kê của Nhà nước và điều lệ, nội quy của hợp tác xã.

2. Hợp tác xã phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước theo luật định.

3. Hợp tác xã có quyền chủ động tạo vốn dưới hình thức vay vốn, hùn vốn, góp cổ phần, gọi cổ đông... cả trong hợp tác xã và ngoài hợp tác xã để phát triển sản xuất kinh doanh và chia lợi nhuận theo sự thoả thuận giữa hai bên.

4. Hợp tác xã được lựa chọn một cơ sở ngân hàng thuận lợi nhất để mở tài khoản và phải chấp hành nghiêm chỉnh các chế độ tín dụng, thanh toán tiền mặt do Nhà nước quy định.

5. Hàng năm hợp tác xã phải có chế độ định kỳ kiểm kê đánh giá lại tài sản, báo cáo công khai tài chính trước xã viên.

1. Cùng với việc tổ chức lại sản xuất hợp tác xã phải sắp xếp, sử dụng hợp lý lực lượng lao động, phân công lao động theo hướng chuyên môn hoá và hiệp tác hoá.

2. Tuỳ theo yêu cầu sản xuất, hợp tác xã được thuê lao động, chuyên gia về kinh tế, kỹ thuật theo các hợp đồng thoả thuận, đúng với các quy định của Nhà nước.

3. Hợp tác xã phải có nội quy kỷ luật lao động và bảo vệ an toàn lao động, thực hiện chế độ bảo hiểm xã hội đối với xã viên, phù hợp với khả năng kinh tế của từng hợp tác xã.

4. Hợp tác xã thực hiện cơ chế khoán gắn liền với hạch toán kinh tế ở tất cả các ngành nghề, đồng thời vận dụng linh hoạt các hình thức khoán đến từng đơn vị thuyền nghề, tổ sản xuất và người lao động. Các đơn vị và người lao động nhận khoán phải thanh toán đầy đủ, kịp thời với hợp tác xã theo hợp đồng khoán.

Việc phân phối trả công cho lao động phải căn cứ vào kết quả thực hiện chỉ tiêu khoán của từng đơn vị và của từng cá nhân.

Việc trả công đối với cán bộ quản lý phải gắn với hiệu quả sản xuất kinh doanh và dịch vụ của hợp tác xã, không hạn chế mức tối đa mà tuỳ thuộc vào hiệu quả cống hiến của từng người và do đại hội xã viên quyết định.

5. Hợp tác xã có thể tổ chức đấu thầu với từng công cụ, phương tiện khai thác, diện tích mặt nước nuôi trồng. Chủ trương đấu thầu phải được đại hội xã viên thông qua, nội dung đấu thầu được lập thành hợp đồng giữa hợp tác xã với người nhận thầu, cả hợp tác xã và người nhận thầu phải thực hiện đúng cam kết, trường hợp có lý do chính đáng phải điều chỉnh thì hợp tác xã và người nhận thầu phải bàn bạc thống nhất.

Chủ thầu có quyền giao cho con hoặc người thừa kế hợp pháp thực hiện tiếp hợp đồng nhận thầu.

1. Quỹ tích luỹ để xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới, đào tạo cán bộ và các hoạt động trực tiếp khác, nhằm nâng cao hiệu quả và mở rộng sản xuất kinh doanh.

2. Quỹ công ích để chi phí cho các hoạt động văn hoá xã hội và phúc lợi tập thể.

3. Quỹ bảo hiểm để chi phí trợ cấp bảo hiểm xã hội cho xã viên khi bị tai nạn lao động, sinh đẻ, ốm đau, già yếu, hết tuổi lao động....

Việc trích lập và sử dụng các quỹ của hợp tác xã do đại hội xã viên quyết định.

1. Khi thành lập phải có đơn của từng người tự nguyện xin vào hợp tác xã, phải làm đầy đủ các thủ tục xin phép tổ chức kinh doanh hành nghề, dự thảo điều lệ, Nội quy của hợp tác xã, tổ chức đại hội xã viên để bầu Ban quản lý và đề nghị Uỷ ban Nhân dân xã, phường chứng nhân, Uỷ ban Nhân dân huyện, quận chuẩn y.

2. Khi cần thiết sáp nhập hoặc chia nhỏ hợp tác xã phải do đại hội xã viên quyết đinh và đề nghị, được Uỷ ban Nhân dân quận, huyện chuẩn y. Sau khi sáp nhập, phân chia thì hợp tác xã mới là đơn vị thừa kế hợp pháp nhận tài sản, thanh toán các khoản nợ.

1. Hợp tác xã bị thua lỗ nghiêm trọng, kéo dài, số đông xã viên xin ra hợp tác xã.

2. Vi phạm pháp luật nghiêm trọng, số đông xã viên bị khai trừ.

Việc giải tán hợp tác xã do đại hội xã viên đề nghị và Uỷ ban nhân dân quận, huyện chuẩn y.

3. Trường hợp không có đơn xin giải tán của hợp tác xã nhưng có kiến nghị của cơ quan pháp luật chứng minh hợp tác xã đã bị phá sản thì Uỷ ban nhân dân quận, huyện ra quyết định thu hồi đăng ký sản xuất kinh doanh và giải tán hợp tác xã.

4. Hợp tác xã phải thanh toán các khoản nợ của Nhà nước, của các thành phần kinh tế khác (nếu có) trước khi giải tán.

1. Điều lệ này thay cho Điều lệ Hợp tác xã thuỷ sản đã ban hành theo Nghị định số 51-HĐBT ngày 17-3-1982 và có hiệu lực kể từ ngày ký.

2. Bộ Thuỷ sản có trách nhiệm hướng dẫn thực hiện Điều lệ này và thường xuyên kiểm tra, đôn đốc các địa phương, các hợp tác xã thuỷ sản chấp hành đúng Điều lệ.

3. Các ngành có liên quan và Uỷ ban Nhân dân các cấp có nhiệm vụ hướng dẫn, giúp đỡ, kiểm tra và chỉ đạo các hợp tác xã thuỷ sản thực hiện Điều lệ này.

4. Các hợp tác xã thuỷ sản căn cứ vào Điều lệ này để xây dựng Điều lệ, Nội quy cụ thể của hợp tác xã mình. Điều lệ của hợp tác xã không được trái với bản Điều lệ mẫu này và phải được Đại hội xã viên thông qua.