Luật Hôn nhân và gia đình năm 1959 số 2-SL
H«N NH©N Vµ GIA ®×NH
CH¬NG I
NGUYªN T¾C CHUNG
§iÒu 1
Nhµ níc b¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn ®Çy ®ñ chÕ ®é h«n nh©n tù do vµ tiÕn bé, mét vî mét chång, nam n÷ b×nh ®¼ng, b¶o vÖ quyÒn lîi cña phô n÷ vµ con c¸i, nh»m x©y dùng nh÷ng gia ®×nh h¹nh phóc, d©n chñ vµ hoµ thuËn, trong ®ã mäi ngêi ®oµn kÕt, th¬ng yªu nhau, gióp ®ì nhau tiÕn bé.
§iÒu 2
Xo¸ bá nh÷ng tµn tÝch cßn l¹i cña chÕ ®é h«n nh©n phong kiÕn cìng Ðp, träng nam khinh n÷, coi rÎ quyÒn lîi cña con c¸i.
§iÒu 3
CÊm t¶o h«n, cìng Ðp kÕt h«n, c¶n trë h«n nh©n tù do, yªu s¸ch cña c¶i trong viÖc cíi hái, ®¸nh ®Ëp hoÆc ngîc ®·i vî. CÊm lÊy vî lÏ.
CH¬NG II
KÕT H«N
§iÒu 4
Con trai vµ con g¸i ®Õn tuæi, ®îc hoµn toµn tù nguyÖn quyÕt ®Þnh viÖc kÕt h«n cña m×nh; kh«ng bªn nµo ®îc Ðp buéc bªn nµo, kh«ng mét ai ®îc cìng Ðp hoÆc c¶n trë.
§iÒu 5
CÊm ngêi ®ang cã vî, cã chång kÕt h«n víi ngêi kh¸c.
§iÒu 6
Con g¸i tõ 18 tuæi trë lªn, con trai tõ 20 tuæi trë lªn míi ®îc kÕt h«n.
§iÒu 7
ViÖc ®Ó tang kh«ng c¶n trë viÖc kÕt h«n.
§iÒu 8
§µn bµ go¸ cã quyÒn t¸i gi¸; khi t¸i gi¸, quyÒn lîi cña ngêi ®µn bµ go¸ vÒ con c¸i vµ tµi s¶n ®îc b¶o ®¶m.
§iÒu 9
CÊm kÕt h«n gi÷a nh÷ng ngêi cïng dßng m¸u vÒ trùc hÖ; gi÷a cha mÑ nu«i vµ con nu«i.
CÊm kÕt h«n gi÷a anh chÞ em ruét, anh chÞ em cïng cha kh¸c mÑ hoÆc cïng mÑ kh¸c cha. §èi víi nh÷ng ngêi kh¸c cã hä trong ph¹m vi n¨m ®êi hoÆc cã quan hÖ thÝch thuéc vÒ trùc hÖ, th× viÖc kÕt h«n sÏ gi¶i quyÕt theo phong tôc tËp qu¸n.
§iÒu 10
Nh÷ng ngêi sau ®©y kh«ng ®îc kÕt h«n: bÊt lùc hoµn toµn vÒ sinh lý; m¾c mét trong c¸c bÖnh hñi, hoa liÔu, lo¹n ãc, mµ cha ch÷a khái.
§iÒu 11
ViÖc kÕt h«n ph¶i ®îc Uû ban hµnh chÝnh c¬ së n¬i tró qu¸n cña bªn ngêi con trai hoÆc bªn ngêi con g¸i c«ng nhËn vµ ghi vµo sæ kÕt h«n.
Mäi nghi thøc kÕt h«n kh¸c ®Òu kh«ng cã gi¸ trÞ vÒ mÆt ph¸p luËt.
CH¬NG III
NGHÜA Vô Vµ QUYÒN LîI CñA Vî CHåNG
§iÒu 12
Trong gia ®×nh, vî chång ®Òu b×nh ®¼ng vÒ mäi mÆt.
§iÒu 13
Vî chång cã nghÜa vô th¬ng yªu, quý träng, s¨n sãc nhau, gióp ®ì nhau tiÕn bé, nu«i d¹y con c¸i, lao ®éng s¶n xuÊt, x©y dùng gia ®×nh hoµ thuËn, hµnh phóc.
§iÒu 14
Vî vµ chång ®Òu cã quyÒn tù do chän nghÒ nghiÖp, tù do ho¹t ®éng chÝnh trÞ, v¨n ho¸ vµ x· héi.
§iÒu 15
Vî vµ chång ®Òu cã quyÒn së h÷u, hëng thô vµ sö dông ngang nhau ®èi víi tµi s¶n cã tríc vµ sau khi cíi.
§iÒu 16
Khi mét bªn chÕt tríc, nÕu tµi s¶n cña vî chång cÇn chia, th× chia nh quy ®Þnh ë §iÒu 29.
Vî vµ chång ®Òu cã quyÒn thõa kÕ tµi s¶n cña nhau.
CH¬NG IV
QUAN HÖ GI÷A CHA MÑ Vµ CON C¸I
§iÒu 17
Cha mÑ cã nghÜa vô th¬ng yªu, nu«i nÊng, gi¸o dôc con c¸i.
Con c¸i cã nghÜa vô kÝnh yªu, s¨n sãc, nu«i dìng cha mÑ.
§iÒu 18
Cha mÑ kh«ng ®îc hµnh h¹ con c¸i, kh«ng ®îc ®èi xö tµn tÖ víi con d©u, con nu«i, con riªng.
Nghiªm cÊm viÖc vøt bá hoÆc giÕt h¹i trÎ con míi ®Î. Ngêi vøt bá hoÆc giÕt h¹i trÎ con míi ®Î vµ ngêi g©y ra nh÷ng viÖc Êy ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ h×nh sù.
§iÒu 19
Con trai vµ con g¸i cã quyÒn lîi vµ nghÜa vô ngang nhau trong gia ®×nh.
§iÒu 20
Con ®· thµnh niªn cßn ë chung víi cha mÑ ®îc tù do chän nghÒ nghiÖp, ho¹t ®éng chÝnh trÞ vµ x· héi vµ cã cña riªng, ®ång thêi cã nghÜa vô ch¨m lo ®êi sèng chung cña gia ®×nh.
§iÒu 21
Cha hoÆc mÑ nhËn con ngoµi gi¸ thó ph¶i khai tríc Uû ban hµnh chÝnh c¬ së. NÕu cã tranh chÊp, Toµ ¸n nh©n d©n sÏ quyÕt ®Þnh.
§iÒu 22
Ngêi con ngoµi gi¸ thó ®îc xin nhËn cha hoÆc mÑ tríc Toµ ¸n nh©n d©n.
Ngêi mÑ còng cã quyÒn xin nhËn cha thay cho ®øa trÎ cha thµnh niªn.
Ngêi thay mÆt còng cã quyÒn xin nhËn cha hoÆc mÑ thay cho ®a trÎ cha thµnh niªn.
§iÒu 23
Con ngoµi gi¸ thó ®îc cha, mÑ nhËn hoÆc ®îc Toµ ¸n nh©n d©n cho nhËn cha, mÑ, cã quyÒn lîi vµ nghÜa vô nh con chÝnh thøc.
§iÒu 24
Con nu«i cã quyÒn lîi vµ nghÜa vô nh con ®Î.
ViÖc nhËn nu«i con nu«i ph¶i ®îc Uû ban hµnh chÝnh c¬ së n¬i tró qu¸n cña ngêi nu«i hoÆc cña ®øa trÎ c«ng nhËn vµ ghi vµo sæ hé tÞch.
Toµ ¸n nh©n d©n cã thÓ huû bá viÖc c«ng nhËn Êy, khi b¶n th©n ngêi con nu«i hoÆc bÊt cø ngêi nµo, tæ chøc nµo yªu cÇu, v× lîi Ých cña ngêi con nu«i.
CH¬NG V
LY H«N
§iÒu 25
Khi hai bªn vî chång xin thuËn t×nh ly h«n, th× sau khi ®iÒu tra, nÕu xÐt ®óng lµ hai bªn tù nguyÖn xin lý h«n, Toµ ¸n nh©n d©n sÏ c«ng nhËn viÖc thuËn t×nh ly h«n.
§iÒu 26
Khi mét bªn vî hoÆc chång xin ly h«n, c¬ quan cã thÈm quyÒn sÏ ®iÒu tra vµ hoµ gi¶i. Hoµ gi¶i kh«ng ®îc, Toµ ¸n nh©n d©n sÏ xÐt xö. NÕu t×nh tr¹ng trÇm träng, ®êi sèng chung kh«ng thÓ kÐo dµi, môc ®Ých cña h«n nh©n kh«ng ®¹t ®îc, th× Toµ ¸n nh©n d©n sÏ cho ly h«n.
§iÒu 27
Trong trêng hîp ngêi vî cã thai, chång chØ cã thÓ xin ly h«n sau khi vî ®· sinh ®Î ®îc mét n¨m. §iÒu h¹n chÕ nµy kh«ng ¸p dông ®èi víi viÖc xin ly h«n cña ngêi vî.
§iÒu 28
Khi ly h«n, cÊm ®ßi tr¶ cña.
§iÒu 29
Khi ly h«n, viÖc chia tµi s¶n sÏ c¨n cø vµo sù ®ãng gãp vÒ c«ng søc cña mçi bªn, vµo t×nh h×nh tµi s¶n vµ t×nh tr¹ng cô thÓ cña gia ®×nh. Lao ®éng trong gia ®×nh ®îc kÓ nh lao ®éng s¶n xuÊt.
Khi chia ph¶i b¶o vÖ quyÒn lîi cña ngêi vî, cña con c¸i vµ lîi Ých cña viÖc s¶n xuÊt.
§iÒu 30
Khi ly h«n, nÕu mét bªn tóng thiÕu yªu cÇu cÊp dìng, th× bªn kia ph¶i cÊp dìng tuú theo kh¶ n¨ng cña m×nh.
Kho¶n cÊp dìng vµ thêi gian cÊp dìng sÏ do hai bªn tho¶ thuËn; trêng hîp hai bªn kh«ng tho¶ thuËn víi nhau ®îc th× Toµ ¸n nh©n d©n sÏ quyÕt ®Þnh. Khi ngêi ®îc cÊp dìng lÊy vî, lÊy chång kh¸c th× sÏ kh«ng ®îc cÊp dìng n÷a.
§iÒu 31
Vî chång ®· ly h«n vÉn cã mäi nghÜa vô vµ quyÒn lîi ®èi víi con chung.
§iÒu 32
Khi ly h«n, viÖc giao cho ai tr«ng nom, nu«i nÊng vµ gi¸o dôc con c¸i cha thµnh niªn, ph¶i c¨n cø vµo quyÒn lîi vÒ mäi mÆt cña con c¸i. VÒ nguyªn t¾c, con cßn bó ph¶i do mÑ phô tr¸ch. Ngêi kh«ng gi÷ con vÉn cã quyÒn th¨m nom, s¨n sãc con.
Vî chång ®· ly h«n ph¶i cïng chÞu phÝ tæn vÒ viÖc nu«i nÊng vµ gi¸o dôc con, mçi ngêi tuú theo kh¶ n¨ng cña m×nh.
V× lîi Ých cña con c¸i, khi cÇn thiÕt, cã thÓ thay ®æi viÖc nu«i gi÷ hoÆc viÖc gãp phÇn vµo phÝ tæn nu«i nÊng, gi¸o dôc con c¸i.
§iÒu 33
ViÖc tr«ng nom, nu«i nÊng vµ gi¸o dôc con c¸i, viÖc gãp phÇn vµo phÝ tæn nu«i nÊng vµ gi¸o dôc con c¸i sÏ do hai bªn tho¶ thuËn gi¶i quyÕt.
Trêng hîp hai bªn kh«ng tho¶ thuËn víi nhau ®îc hoÆc trong sù tho¶ thuËn xÐt thÊy cã chç kh«ng hîp lý, th× Toµ ¸n nh©n d©n sÏ quyÕt ®Þnh.
CH¬NG VI
§IÒU KHO¶N THI HµNH
§iÒu 34
Nh÷ng hµnh vi tr¸i víi LuËt nµy sÏ bÞ xö lý theo ph¸p luËt.
§iÒu 35
LuËt nµy cã hiÖu lùc kÓ tõ ngµy c«ng bè.
Trong nh÷ng vïng d©n téc thiÓu sè, cã thÓ c¨n cø vµo t×nh h×nh cô thÓ mµ ®Æt ra nh÷ng ®iÒu kho¶n riªng biÖt ®èi víi LuËt nµy. Nh÷ng ®iÒu kho¶n riªng biÖt Êy ph¶i ®îc Uû ban thêng vô Quèc héi phª chuÈn.
LuËt nµy ®· ®îc Quèc héi níc ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ kho¸ thø nhÊt, kú häp thø 11, th«ng qua trong phiªn häp ngµy 29 th¸ng 12 n¨m 1959.