Luật Công đoàn 1990 số 40-LCT/HĐNN8
LUËT
C«NG ®OµN
§Ó ph¸t huy vai trß cña c«ng ®oµn trong c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa, b¶o ®¶m quyÒn d©n chñ vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng;
C¨n cø vµo c¸c §iÒu 10, 32, 83, 86 vµ §iÒu 106 cña HiÕn ph¸p níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam;
LuËt nµy quy ®Þnh chøc n¨ng, quyÒn vµ tr¸ch nhiÖm cña c«ng ®oµn.
CH¬NG
I
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG
§iÒu 1
1- C«ng ®oµn lµ tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi réng lín cña giai cÊp c«ng nh©n vµ cña ngêi lao ®éng ViÖt Nam (gäi chung lµ ngêi lao ®éng) tù nguyÖn lËp ra díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam; lµ thµnh viªn trong hÖ thèng chÝnh trÞ cña x· héi ViÖt Nam; lµ trêng häc chñ nghÜa x· héi cña ngêi lao ®éng.
2- Nh÷ng ngêi lao ®éng ViÖt Nam lµm viÖc trong c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, xÝ nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi, ®¬n vÞ sù nghiÖp, c¬ quan Nhµ níc, tæ chøc x· héi (gäi chung lµ c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc) ®Òu cã quyÒn thµnh lËp vµ gia nhËp c«ng ®oµn trong khu«n khæ §iÒu lÖ c«ng ®oµn ViÖt Nam.
C¸c héi cña nh÷ng ngêi lao ®éng thµnh lËp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt cã quyÒn gia nhËp c¸c Liªn ®oµn lao ®éng.
Khi thµnh lËp, mçi tæ chøc c«ng ®oµn th«ng b¸o cho c¬ quan chÝnh quyÒn, tæ chøc h÷u quan ®Ó x©y dùng quan hÖ c«ng t¸c.
CÊm mäi hµnh vi c¶n trë, vi ph¹m nguyªn t¾c tù nguyÖn tham gia tæ chøc vµ ho¹t ®éng c«ng ®oµn; ph©n biÖt ®èi xö víi lý do ngêi lao ®éng gia nhËp, ho¹t ®éng c«ng ®oµn.
3- C«ng ®oµn tõ cÊp c¬ së trë lªn cã t c¸ch ph¸p nh©n.
4- Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam, c¸c c«ng ®oµn ngµnh ViÖt Nam cã quyÒn gia nhËp c¸c tæ chøc c«ng ®oµn quèc tÕ phï hîp víi môc ®Ých ho¹t ®éng cña m×nh.
§iÒu 2
1- C«ng ®oµn ®¹i diÖn vµ b¶o vÖ c¸c quyÒn, lîi Ých hîp ph¸p, chÝnh ®¸ng cña ngêi lao ®éng; cã tr¸ch nhiÖm tham gia víi Nhµ níc ph¸t triÓn s¶n xuÊt, gi¶i quyÕt viÖc lµm, c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn cña ngêi lao ®éng.
2- C«ng ®oµn ®¹i diÖn vµ tæ chøc ngêi lao ®éng tham gia qu¶n lý c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc, qu¶n lý kinh tÕ - x· héi, qu¶n lý Nhµ níc; trong ph¹m vi chøc n¨ng cña m×nh, thùc hiÖn quyÒn kiÓm tra, gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
3- C«ng ®oµn cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc, gi¸o dôc, ®éng viªn ngêi lao ®éng ph¸t huy vai trß lµm chñ ®Êt níc, thùc hiÖn nghÜa vô c«ng d©n, x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa.
§iÒu 3
1- Trong mäi ho¹t ®éng, c«ng ®oµn ph¶i tu©n theo HiÕn ph¸p, ph¸p luËt.
C¬ quan Nhµ níc, thñ trëng ®¬n vÞ, tæ chøc t«n träng quyÒn ®éc lËp vÒ tæ chøc vµ c¸c quyÒn kh¸c cña c«ng ®oµn quy ®Þnh t¹i LuËt nµy.
2- C¬ quan Nhµ níc, thñ trëng ®¬n vÞ, tæ chøc vµ c«ng ®oµn ph¶i t¨ng cêng mèi quan hÖ hîp t¸c trong mäi ho¹t ®éng nh»m môc ®Ých x©y dùng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc, x©y dùng ®Êt níc vµ ch¨m lo lîi Ých cña ngêi lao ®éng; khi cã nh÷ng vÊn ®Ò cßn cã ý kiÕn kh¸c nhau th× ph¶i tiÕn hµnh ®èi tho¹i, hiÖp th¬ng, t×m c¸ch gi¶i quyÕt theo ®óng ph¸p luËt. C¬ quan Nhµ níc, thñ trëng ®¬n vÞ, tæ chøc cã tr¸ch nhiÖm t¹o ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó c«ng ®oµn ho¹t ®éng.
3- Víi sù tho¶ thuËn cña Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam, Héi ®ång bé trëng quy ®Þnh cô thÓ vÒ mèi quan hÖ ho¹t ®éng gi÷a c¬ quan Nhµ níc, thñ trëng ®¬n vÞ, tæ chøc víi c¸c cÊp c«ng ®oµn.
CH¬NG II
QUYÒN Vµ TR¸CH NHIÖM CñA C«NG ®OµN
§iÒu 4
1- C«ng ®oµn ®¹i diÖn vµ tæ chøc ngêi lao ®éng tham gia víi Nhµ níc x©y dùng vµ thùc hiÖn ch¬ng tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, chÝnh s¸ch, c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ, chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch liªn quan ®Õn quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng.
Chñ tÞch Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam cã quyÒn tham dù héi nghÞ cña Héi ®ång bé trëng. Chñ tÞch c«ng ®oµn c¸c cÊp ®îc dù héi nghÞ cña c¬ quan Nhµ níc, ®¬n vÞ, tæ chøc h÷u quan khi bµn nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan trùc tiÕp ®Õn quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng.
2- C«ng ®oµn cã tr¸ch nhiÖm tuyªn truyÒn HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt, gi¸o dôc ngêi lao ®éng ý thøc chÊp hµnh vµ tham gia ®Êu tranh b¶o vÖ ph¸p luËt, tÝch cùc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ b¶o vÖ Tæ quèc, b¶o vÖ tµi s¶n x· héi chñ nghÜa, lao ®éng cã kû luËt, cã n¨ng suÊt, chÊt lîng vµ hiÖu qu¶.
3- C«ng ®oµn c¬ së cïng víi c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc b¶o ®¶m thùc hiÖn quyÒn lµm chñ cña tËp thÓ lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
4- C«ng ®oµn cïng víi c¬ quan, tæ chøc, ®¬n vÞ kinh tÕ quèc doanh, ®¬n vÞ sù nghiÖp vµ hîp t¸c x· tæ chøc phong trµo thi ®ua x· héi chñ nghÜa, ph¸t huy mäi tiÒm n¨ng cña ngêi lao ®éng thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ - x· héi.
§iÒu 5
1- Trong ph¹m vi c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng, Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam cã quyÒn tr×nh dù ¸n luËt, ph¸p lÖnh ra tríc Quèc héi vµ Héi ®ång Nhµ níc.
2- C«ng ®oµn tham gia víi c¬ quan Nhµ níc x©y dùng ph¸p luËt, chÝnh s¸ch, chÕ ®é vÒ lao ®éng, tiÒn l¬ng, b¶o hé lao ®éng vµ c¸c chÝnh s¸ch x· héi kh¸c liªn quan trùc tiÕp ®Õn quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng.
3- C«ng ®oµn cã tr¸ch nhiÖm ®«n ®èc, gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch, chÕ ®é vÒ lao ®éng.
§iÒu 6
1- C«ng ®oµn phèi hîp víi c¬ quan Nhµ níc nghiªn cøu øng dông khoa häc, kü thuËt b¶o hé lao ®éng, x©y dùng c¸c tiªu chuÈn, quy ph¹m an toµn lao ®éng vµ vÖ sinh c«ng nghiÖp.
2- C«ng ®oµn cã tr¸ch nhiÖm gi¸o dôc, vËn ®éng ngêi lao ®éng chÊp hµnh nghiªm chØnh c¸c quy ®Þnh vÒ b¶o hé lao ®éng vµ b¶o vÖ m«i trêng.
3- C«ng ®oµn kiÓm tra viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt vÒ b¶o hé lao ®éng. Khi ph¸t hiÖn n¬i lµm viÖc cã dÊu hiÖu nguy hiÓm ®Õn tÝnh m¹ng ngêi lao ®éng, c«ng ®oµn cã quyÒn yªu cÇu ngêi cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn ngay c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m an toµn lao ®éng, kÓ c¶ trêng hîp ph¶i t¹m ngõng ho¹t ®éng, nÕu thÊy cÇn thiÕt.
4- ViÖc ®iÒu tra c¸c vô tai n¹n lao ®éng ph¶i cã ®¹i diÖn cña c«ng ®oµn tham gia. C«ng ®oµn cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan Nhµ níc hoÆc Toµ ¸n xö lý ngêi chÞu tr¸ch nhiÖm ®Ó x¶y ra tai n¹n lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
§iÒu 7
C«ng ®oµn tham gia víi c¬ quan, ®¬n vÞ tæ chøc h÷u quan gi¶i quyÕt viÖc lµm, tæ chøc d¹y nghÒ, n©ng cao tr×nh ®é nghÒ nghiÖp, v¨n ho¸, khoa häc, kü thuËt cho ngêi lao ®éng.
§iÒu 8
1- C«ng ®oµn tham gia x©y dùng c¸c chÝnh s¸ch x· héi vµ tham gia víi c¬ quan Nhµ níc qu¶n lý b¶o hiÓm x· héi theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2- C«ng ®oµn cã tr¸ch nhiÖm cïng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc h÷u quan ch¨m lo ®êi sèng v¨n ho¸, ho¹t ®éng thÓ dôc thÓ thao, tæ chøc nghØ ng¬i, du lÞch cho ngêi lao ®éng.
3- C«ng ®oµn c¬ së phèi hîp víi c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc qu¶n lý vµ sö dông quü phóc lîi tËp thÓ, phôc vô lîi Ých cña ngêi lao ®éng.
§iÒu 9
1- Trong ph¹m vi chøc n¨ng cña m×nh, c«ng ®oµn kiÓm tra viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt vÒ hîp ®ång lao ®éng, tuyÓn dông, cho th«i viÖc, tiÒn l¬ng, tiÒn thëng, b¶o hé lao ®éng, b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c chÝnh s¸ch liªn quan ®Õn quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng.
2- Khi kiÓm tra, c«ng ®oµn yªu cÇu thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc tr¶ lêi nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra, kiÕn nghÞ biÖn ph¸p söa ch÷a c¸c thiÕu sãt, ng¨n ngõa vi ph¹m ph¸p luËt vµ xö lý ngêi vi ph¹m ph¸p luËt.
3- Thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc ph¶i tr¶ lêi cho c«ng ®oµn biÕt kÕt qu¶ gi¶i quyÕt nh÷ng kiÕn nghÞ do c«ng ®oµn nªu ra trong thêi h¹n ph¸p luËt quy ®Þnh. Nh÷ng vÊn ®Ò kh«ng gi¶i quyÕt ®îc ph¶i nãi râ lý do.
§iÒu 10
C«ng ®oµn ®¹i diÖn cho ngêi lao ®éng yªu cÇu thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc tiÕp vµ tr¶ lêi c¸c vÊn ®Ò do ngêi lao ®éng ®Æt ra.
Khi cÇn thiÕt, c«ng ®oµn tæ chøc ®èi tho¹i gi÷a tËp thÓ lao ®éng víi thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc h÷u quan ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng.
§iÒu 11
1- C«ng ®oµn c¬ së ®¹i diÖn cho ngêi lao ®éng ký tho¶ íc lao ®éng tËp thÓ víi gi¸m ®èc xÝ nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ; gi¸m s¸t viÖc ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång lao ®éng.
2- C«ng ®oµn tham gia víi c¬ quan Nhµ níc gi¶i quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o cña ngêi lao ®éng theo ph¸p luËt.
3- C«ng ®oµn ®¹i diÖn cho ngêi lao ®éng th¬ng lîng víi thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc ®Ó gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp lao ®éng x¶y ra trong c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc m×nh.
Khi c¬ quan cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt hoÆc Toµ ¸n xÐt xö tranh chÊp lao ®éng ph¶i cã ®¹i diÖn cña c«ng ®oµn tham dù vµ ph¸t biÓu ý kiÕn.
4- Ngêi lao ®éng, dï cha lµ ®oµn viªn c«ng ®oµn còng cã quyÒn yªu cÇu Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn ®¹i diÖn vµ b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh tríc Toµ ¸n, thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc h÷u quan.
§iÒu 12
1- C¬ quan Nhµ níc, thñ trëng ®¬n vÞ, tæ chøc cÇn ph¶i th¶o luËn víi c«ng ®oµn cïng cÊp tríc khi quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan trùc tiÕp ®Õn quyÒn, nghÜa vô vµ lîi Ých cña ngêi lao ®éng.
2- Tríc khi quyÕt ®Þnh c¸c vÊn ®Ò vÒ tiÒn l¬ng, tiÒn thëng, nhµ ë, thi hµnh kû luËt ®Õn møc buéc ngêi lao ®éng th«i viÖc hoÆc chÊm døt hîp ®ång lao ®éng tríc thêi h¹n th× gi¸m ®èc xÝ nghiÖp quèc doanh, thñ trëng c¬ quan Nhµ níc, ®¬n vÞ sù nghiÖp ph¶i th¶o luËn, nhÊt trÝ víi Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn.
Trong trêng hîp kh«ng nhÊt trÝ vÒ nh÷ng vÊn ®Ò quy ®Þnh t¹i kho¶n nµy th× hai bªn ph¶i b¸o c¸o víi c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt. Trong thêi h¹n ba m¬i ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®îc b¸o c¸o, c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn ph¶i tr¶ lêi.
Héi ®ång bé trëng vµ Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam quy ®Þnh cô thÓ tr×nh tù, thñ tôc gi¶i quyÕt c¸c trêng hîp kh«ng nhÊt trÝ gi÷a c«ng ®oµn víi thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc.
C¸c vÊn ®Ò thuéc ph¹m vi tranh chÊp lao ®éng th× gi¶i quyÕt theo ph¸p luËt vÒ gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng.
3- Nh÷ng vÊn ®Ò thuéc ph¹m vi th¶o luËn vµ nhÊt trÝ gi÷a Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam vµ Héi ®ång bé trëng th× gi¶i quyÕt theo Quy chÕ phèi hîp ho¹t ®éng gi÷a hai bªn.
§iÒu 13
C¨n cø vµo nh÷ng quy ®Þnh t¹i LuËt nµy, Héi ®ång bé trëng cïng víi Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam quy ®Þnh cô thÓ quyÒn vµ tr¸ch nhiÖm c«ng ®oµn c¬ së phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng lo¹i c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc vµ xÝ nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, hîp t¸c x·.
CH¬NG
III
NH÷NG B¶O ®¶M HO¹T ®éNG C«NG ®OµN
§iÒu 14
Thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc t¹o ®iÒu kiÖn lµm viÖc, cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt ®Ó c«ng ®oµn thùc hiÖn chøc n¨ng, quyÒn, tr¸ch nhiÖm cña m×nh.
Víi sù tho¶ thuËn cña Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam, Héi ®ång bé trëng quy ®Þnh cô thÓ c¸c vÊn ®Ò nµy.
§iÒu 15
1- Thñ trëng c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ngêi lao ®éng lµm trßn nhiÖm vô khi hä ®îc bÇu vµo Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn hoÆc ®îc c«ng ®oµn giao nhiÖm vô.
2- C¸n bé c«ng ®oµn kh«ng chuyªn tr¸ch ®îc dµnh mét sè thêi gian nhÊt ®Þnh trong giê lµm viÖc ®Ó ho¹t ®éng c«ng ®oµn. Héi ®ång bé trëng vµ Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam quy ®Þnh cô thÓ thêi gian vµ ®iÒu kiÖn ho¹t ®éng cña c¸n bé c«ng ®oµn kh«ng chuyªn tr¸ch.
3- Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam quy ®Þnh sè lîng c¸n bé ho¹t ®éng chuyªn tr¸ch c«ng ®oµn.
TiÒn l¬ng cña c¸n bé chuyªn tr¸ch do Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam quy ®Þnh theo chÝnh s¸ch chung vµ do quü c«ng ®oµn ®µi thä.
4- Khi quyÕt ®Þnh buéc th«i viÖc, cho th«i viÖc hoÆc chÊm døt hîp ®ång lao ®éng tríc thêi h¹n vµ thuyªn chuyÓn c«ng t¸c ®èi víi uû viªn Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn th× ph¶i ®îc Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn cïng cÊp tho¶ thuËn; ®èi víi Chñ tÞch Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn th× ph¶i ®îc c«ng ®oµn cÊp trªn trùc tiÕp tho¶ thuËn.
§iÒu 16
1- C«ng ®oµn thùc hiÖn tù qu¶n vÒ tµi chÝnh theo ph¸p luËt vµ nh÷ng quy ®Þnh cña Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam.
2- C¸c nguån thu vµo quü c«ng ®oµn gåm cã :
a) TiÒn do ®oµn viªn c«ng ®oµn ®ãng gãp; thu ®îc tõ ho¹t ®éng v¨n ho¸, thÓ thao, du lÞch, kinh doanh cña c«ng ®oµn; do c¸c tæ chøc quèc tÕ, c¸c c«ng ®oµn níc ngoµi ñng hé;
b) Kinh phÝ do ng©n s¸ch Nhµ níc cÊp; tiÒn trÝch tõ quü c¬ quan, ®¬n vÞ, tæ chøc chuyÓn vµo quü c«ng ®oµn theo quy ®Þnh cña Héi ®ång bé trëng.
§iÒu 17
Tµi s¶n cña c«ng ®oµn lµ tµi s¶n x· héi chñ nghÜa, ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ vµ khuyÕn khÝch ph¸t triÓn, ph¶i qu¶n lý vµ sö dông ®óng ph¸p luËt.
C¸c bÊt ®éng s¶n, ®éng s¶n, c¸c quü c«ng ®oµn, c¸c ph¬ng tiÖn ho¹t ®éng vµ c¸c tµi s¶n kh¸c do c«ng ®oµn t¹o nªn, do níc ngoµi viÖn trî cho c«ng ®oµn lµ tµi s¶n thuéc quyÒn së h÷u cña c«ng ®oµn.
CH¬NG
IV
§IÒU KHO¶N CUèI CïNG
§iÒu 18
Ngêi vi ph¹m c¸c quy ®Þnh cña LuËt nµy, th× tuú theo møc ®é nhÑ hoÆc nÆng mµ bÞ xö lý kû luËt, xö ph¹t hµnh chÝnh hoÆc bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù.
§iÒu 19
LuËt nµy thay thÕ LuËt c«ng ®oµn ngµy 5-11-1957.
C¸c quy ®Þnh tríc ®©y tr¸i víi LuËt nµy ®Òu b·i bá.
---------------------
LuËt nµy ®· ®îc Quèc héi níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ VIII, kú häp thø 7 th«ng qua ngµy 30 th¸ng 6 n¨m 1990.
