Kế hoạch 424/KH-UBND TP.HCM 2026 xây dựng hồ sơ Làng nghề gốm sứ Bình Dương tham gia Mạng lưới Thành phố sáng tạo

1.Mục tiêu tổng quát

Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia nghề gốm sứ của Thành phố gắn với phát triển kinh tế nông thôn, du lịch trải nghiệm, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và phù hợp định hướng phát triển đô thị bền vững của Thành phố Hồ Chí Minh.

2.Mục tiêu cụ thể

- Xây dựng và hoàn thiện hồ sơ đề nghị Hội đồng thủ công Thế giới xem xét, công nhận Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương tham gia vào Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới, đảm bảo thời gian tổ chức công bố vào Lễ khai mạc Festival OCOP Việt Nam năm 2026 (dự kiến đầu tháng 12 năm 2026).

- Đưa Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương tham gia vào Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia nghề gốm sứ Bình Dương, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch trải nghiệm.

- Tăng cường các hoạt động truyền nghề và đào tạo nghề gốm sứ là yếu tố then chốt giữ gìn và phát triển nghề truyền thống, bảo đảm di sản không bị mai một và xây dựng lực lượng lao động nghề kế cận, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao, tâm huyết với nghề.

- Xây dựng tuyến du lịch trải nghiệm Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương.

1.Đẩy mạnh các hoạt động thông tin tuyên truyền, quảng bá

- Tổ chức hội nghị tuyên truyền phổ biến nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa của Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương cho cán bộ, người dân, các cơ sở sản xuất gốm sứ trên địa bàn các phường liên quan được biết khi làng nghề được công nhận, tham gia vào Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới.

- Xây dựng tài liệu truyền thông quảng bá về Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương nhằm nâng cao uy tín của làng nghề thông qua các hoạt động như: xây dựng trang web, tờ rơi đa ngôn ngữ giới thiệu về làng nghề, xây dựng các ấn phẩm giới thiệu về làng nghề, nghệ nhân làng nghề, lễ hội làng nghề, các video giới thiệu về làng nghề trên báo đài, các nền tảng xã hội trực tuyến để quảng bá cho làng nghề...

2.Xây dựng, hoàn thiện hồ sơ, đăng ký Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương tham gia Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới

- Khảo sát, đánh giá hiện trạng Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương phục vụ xây dựng và phát triển làng nghề đáp ứng điều kiện để trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo Thế giới.

- Thu thập tài liệu, xây dựng hồ sơ Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương đáp ứng điều kiện để trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo trên toàn Thế giới.

- Tổ chức tốt các hoạt động tiếp đón đoàn chuyên gia Hội đồng thủ công thế giới sang đánh giá Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới.

3.Cải tạo, bố trí không gian bảo tàng, không gian trưng bày nghề gốm và không gian thiết kế sáng tạo

- Thiết kế, cải tạo, bố trí không gian bảo tàng, không gian trưng bày nghề gốm đáp ứng tiêu chí đánh giá của Hội đồng thủ công thế giới nhằm lưu giữ, bảo tồn di sản nghề gốm Bình Dương, thúc đẩy phát triển kinh tế thương mại và thúc đẩy du lịch trải nghiệm.

- Thiết kế và hình thành không gian thiết kế sáng tạo đáp ứng tiêu chí đánh giá của Hội đồng thủ công thế giới, trở thành nơi giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, vừa bảo tồn nghề vừa thúc đẩy kinh tế và du lịch như: ứng dụng công nghệ (in 3D, phần mềm) để tạo mẫu mã mới, thử nghiệm màu men mới; nơi kết nối giao thương của nghệ nhân với khách hàng và các hoạt động du lịch trải nghiệm nghề sản xuất gốm sứ tại chỗ.

- Định hướng tổ chức không gian sản xuất nghề gốm sứ phù hợp với yêu cầu bảo tồn làng nghề truyền thống, bảo vệ môi trường và định hướng phát triển đô thị.

4.Công tác đào tạo nghề, truyền nghề

- Phát huy vai trò của nghệ nhân, thợ giỏi trong công tác đào tạo, tuyên truyền, thực hành nghề sản xuất gốm sứ; tổ chức các hoạt động đào tạo nghề cho lao động tham gia trong các cơ sở sản xuất gốm sứ.

- Tổ chức đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về quản lý sản xuất, các quy định về môi trường, chất lượng sản phẩm, tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới cho các cơ sở sản xuất gốm sứ.

- Phối hợp các doanh nghiệp lớn trong Hiệp hội gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh với các trường mỹ thuật, thiết kế, trường nghề trên địa bàn Thành phố, tổ chức đưa sinh viên thực tập, kết hợp lý thuyết thiết kế với thực hành nghề gốm hoặc các cuộc thi về thiết kế sáng tạo với nghề gốm.

5.Thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại

Hỗ trợ kết nối xúc tiến thương mại, phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường trong nước, quốc tế đối với sản phẩm gốm sứ truyền thống Thành phố.

6.Phát triển du lịch trải nghiệm làng nghề

- Triển khai các nhiệm vụ, giải pháp liên kết với các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành, du lịch xây dựng các tuyến, điểm, phát triển các sản phẩm du lịch, xúc tiến du lịch gắn với làng nghề gốm sứ Bình Dương.

- Tổ chức tuyên truyền, quảng bá giá trị di sản văn hóa phi vật thể nghề truyền thống gốm sứ Thành phố trong hoạt động lữ hành, du lịch.

- Phối hợp với các sở, ban ngành, Ủy ban nhân dân các phường có liên quan, Hiệp hội gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức các hội thi, hội chợ, lễ hội thường niên để quảng bá, giới thiệu sản phẩm làng nghề gốm sứ Thành phố.

- Xây dựng và tổ chức các tuyến hoạt động du lịch trải nghiệm, du lịch gắn với giáo dục đến làng nghề gốm sứ Bình Dương.

7.Thực hiện các chính sách an sinh, phúc lợi xã hội cho người lao động tại làng nghề

- Huy động xã hội hóa hỗ trợ người lao động, đặc biệt là người lao động tại các cơ sở sản xuất nhỏ tham gia bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội,...

- Đảm bảo trang bị bảo hộ lao động, tạo môi trường làm việc an toàn cho người lao động khi tham gia sản xuất.

- Tuyên truyền đến người lao động kiến thức, kỹ năng về an toàn lao động; đồng thời các cơ sở sản xuất cần trang bị hệ thống thông gió, hút bụi, hút mùi để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khoẻ con người.

- Đảm bảo thu nhập cho người lao động, thường xuyên tổ chức các hoạt động chăm lo đời sống thiết thực, thăm hỏi các lao động có hoàn cảnh khó khăn.

8.Xây dựng cảnh quan, môi trường

- Thực hiện dọn dẹp vệ sinh môi trường đảm bảo cảnh quan môi trường tại các tuyến đường đến làng nghề.

- Nghiên cứu, tận dụng các lò gốm cổ, nhà cổ để cải tạo, thiết kế các khu vườn gốm sinh thái, thiết kế không gian xanh, sạch sẽ, thông thoáng. Hỗ trợ các hộ dân dọn dẹp mặt bằng, tận dụng gốm cũ để sắp xếp sơn sửa lại tường, hàng rào tại các khu vực xác định điểm đến của Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương.

- Tuyên truyền đến các cơ sở sản xuất, người dân nâng cao tinh thần, ý thức trách nhiệm tham gia bảo vệ môi trường, trật tự an toàn giao thông xây dựng cảnh quan, trang trí đường xá, khu phố đảm bảo thông thoáng, sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn.

1. Sở Nông nghiệp và Môi trường

- Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và Hiệp hội Gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức khảo sát, thu thập tài liệu, đánh giá hiện trạng Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương phục vụ xây dựng và phát triển làng nghề đáp ứng điều kiện để trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo Thế giới.

- Phối hợp với Ủy ban nhân dân các phường có liên quan, Hiệp hội gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội nghị tuyên truyền phổ biến nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa của Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương cho cán bộ, người dân, các cơ sở sản xuất gốm sứ trên địa bàn các phường liên quan được biết khi làng nghề được công nhận, tham gia vào Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới.

- Chủ trì phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan rà soát, đề xuất nhu cầu kinh phí, cơ chế huy động nguồn lực và phương án thuê đơn vị tư vấn chuyên môn để hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện hồ sơ đăng ký tham gia Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới theo định hướng, tiêu chí của Hội đồng Thủ công thế giới.

- Chủ trì tham mưu các hoạt động tiếp đón đoàn chuyên gia Hội đồng thủ công thế giới sang đánh giá Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới.

- Phối hợp với các Sở ngành, địa phương, Hiệp hội gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng tài liệu truyền thông quảng bá về Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương nhằm nâng cao uy tín của làng nghề thông qua các hoạt động như: xây dựng trang web, tờ rơi đa ngôn ngữ giới thiệu về làng nghề, xây dựng các ấn phẩm giới thiệu về làng nghề, nghệ nhân làng nghề, lễ hội làng nghề, các video giới thiệu về làng nghề trên báo đài, các nền tảng xã hội trực tuyến để quảng bá cho làng nghề ...

- Lồng ghép tổ chức công bố Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương trở thành thành viên Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới trong chuỗi sự kiện Lễ khai mạc Festival OCOP Việt Nam năm 2026.

- Chủ trì, phối hợp với các Sở ngành, đơn vị liên quan nghiên cứu vận dụng các chính sách hỗ trợ phát triển nghề thủ công gốm sứ Bình Dương theo quy định tại Nghị định số 52/2018/NĐ-CP ngày 12 tháng 4 năm 2018 của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn như: đầu tư, tín dụng, xúc tiến thương mại, khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực,...

2.Sở Tài chính

- Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường và các sở, ngành, địa phương liên quan rà soát, hướng dẫn việc xác định nhu cầu kinh phí, thẩm định dự toán kinh phí thực hiện các nhiệm vụ phục vụ công tác xây dựng hồ sơ Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương tham gia Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới; tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, bố trí nguồn kinh phí thực hiện theo quy định.

- Hướng dẫn các sở, ngành, địa phương thực hiện quản lý, sử dụng, thanh quyết toán kinh phí theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước và các quy định có liên quan; phối hợp nghiên cứu, đề xuất cơ chế huy động, xã hội hóa các nguồn lực hợp pháp từ tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng để phục vụ công tác bảo tồn và phát triển làng nghề.

3.Sở Công Thương

- Chủ trì, phối hợp với các địa phương liên quan rà soát hiện trạng phát triển ngành nghề gốm sứ truyền thống; nghiên cứu, đề xuất giải pháp hoàn thiện các nhóm tiêu chí, đặc biệt đối với các tiêu chí về tính liên kết ngành nghề, khả năng duy trì hoạt động sản xuất truyền thống, giá trị kinh tế của ngành nghề thủ công và khả năng phát triển thị trường bền vững.

- Nghiên cứu, đề xuất định hướng tổ chức không gian sản xuất nghề gốm sứ phù hợp với yêu cầu bảo tồn làng nghề truyền thống, bảo vệ môi trường và định hướng phát triển đô thị.

- Hỗ trợ kết nối xúc tiến thương mại, phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường trong nước, quốc tế đối với sản phẩm gốm sứ truyền thống Thành phố.

4.Sở Văn hóa và Thể thao

Phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị liên quan rà soát, cung cấp thông tin, tư liệu về lịch sử hình thành và phát triển nghề gốm truyền thống; giá trị di sản văn hóa phi vật thể; đội ngũ nghệ nhân; hoạt động truyền nghề, thực hành tín ngưỡng nghề nghiệp và các yếu tố văn hóa đặc trưng phục vụ xây dựng hồ sơ Làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương tham gia Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới theo quy định.

Giao Bảo tàng Bình Dương cải tạo, bố trí không gian bảo tàng, không gian trưng bày chuyên đề về nghề gốm và không gian thiết kế sáng tạo tại Bảo tàng Bình Dương để thực hiện nội dung tiêu chí về Bảo tàng truyền thống, không gian thiết kế sáng tạo, truyền nghề.

5.Sở Du lịch

- Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá tiềm năng thu hút du lịch giúp chuẩn hóa các tiêu chí, gia tăng giá trị kinh tế và thúc đẩy làng nghề gốm sứ Bình Dương tham gia Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới.

- Sau khi làng nghề thủ công gốm sứ Bình Dương được công nhận, nghiên cứu, đề xuất định hướng phát triển du lịch làng nghề gắn với nghề gốm sứ truyền thống; phối hợp xây dựng, phát triển các chương trình, sản phẩm du lịch gắn với làng nghề; hỗ trợ quảng bá hình ảnh, giá trị văn hóa và sản phẩm gốm sứ truyền thống của Thành phố.

6.Sở Giáo dục và Đào tạo

- Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội Gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh, các nghệ nhân và cơ sở sản xuất nghiên cứu, đề xuất các hoạt động giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp và tìm hiểu nghề gốm truyền thống phù hợp với điều kiện thực tế.

- Tham mưu giải pháp khắc phục tiêu chí về hỗ trợ đào tạo, phát triển nguồn nhân lực kế thừa cho ngành nghề truyền thống.

7.Ủy ban nhân dân các phường Lái Thiêu, Thuận An, Chánh Hiệp, Tân Khánh, Thủ Dầu Một và Thuận Giao

- Phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, cung cấp thông tin, dữ liệu hiện trạng làng nghề, cơ sở sản xuất, nghệ nhân, các lò gốm truyền thống trên địa bàn.

- Rà soát hiện trạng sử dụng đất, không gian sản xuất, nhu cầu bảo tồn và phát triển nghề; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề phù hợp điều kiện thực tế tại địa phương .

- Rà soát và lập danh sách và tuyên truyền đến các nghệ nhân, thợ gốm giỏi trên địa bàn, các cơ sở sản xuất gốm để cùng chung tay thực hiện các hoạt động để đưa làng nghề tham gia Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới như: góp sức sưu tập các hiện vật cổ, tài liệu quý về gốm sứ; chú trọng các hoạt động tổ chức về truyền nghề, đào tạo nghề; tham gia tạo dựng điểm đến trong chuỗi hành trình khám phá về văn hóa gốm sứ,...

- Đề xuất các chính sách an sinh, phúc lợi xã hội dài hạn cho người lao động tại làng nghề để đáp ứng nhóm tiêu chí về nhân lực của Hội đồng Thủ công thế giới; chuẩn bị chu đáo các điều kiện cần thiết để phục vụ công tác thẩm định thực địa của chuyên gia quốc tế.

- Tuyên truyền đến các cơ sở sản xuất, người dân về ý nghĩa của chương trình, nâng cao tinh thần, ý thức trách nhiệm tham gia bảo vệ môi trường, trật tự an toàn giao thông xây dựng cảnh quan, trang trí đường xá, khu phố đảm bảo thông thoáng, sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn. Hỗ trợ các hộ dân dọn dẹp mặt bằng, tận dụng gốm cũ để sắp xếp sơn sửa lại tường, hàng rào tại các khu vực xác định điểm đến của làng nghề gốm sứ Bình Dương.

- Chủ động cân đối trong phạm vi dự toán ngân sách được giao năm 2026 và huy động các nguồn vốn khác theo quy định của pháp luật để thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch này. Trường hợp Ủy ban nhân dân các phường không tự bảo đảm được kinh phí thực hiện thì lập dự toán, thuyết minh nhu cầu kinh phí gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường (kèm hồ sơ, tài liệu liên quan). Trên cơ sở tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính trình cấp có thẩm quyền xem xét, bố trí nguồn kinh phí triển khai thực hiện Kế hoạch này theo quy định.

Ngoài ra, Ủy ban nhân dân các phường lưu ý thực hiện một số nội dung cụ thể như sau:

8. Hiệp hội Gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh

- Phối hợp cung cấp thông tin, tư liệu lịch sử, dữ liệu chuyên ngành, câu chuyện sản phẩm, hiện vật và các nội dung liên quan phục vụ xây dựng hồ sơ.

- Chủ trì, phối hợp cùng Ủy ban nhân dân phường Thuận An, Ủy ban nhân dân Phường Lái Thiêu trao đổi và làm việc cụ thể với Công ty TNHH Minh Long I (Bảo tàng Minh Long), Hộ Kinh doanh Vườn Nhà Gốm thống nhất đồng hành cùng Nhà nước, sẳn sàng cung cấp các tài liệu, tư liệu,... để phục vụ xây dựng hồ sơ đáp ứng tiêu chí tham gia Mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo của thế giới của Hội đồng thủ công thế giới, trở thành điểm đến của Làng nghề. Đồng thời, vận động các nghệ nhân, thợ giỏi, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất gốm tham gia bảo tồn và phát huy giá trị nghề gốm sứ truyền thống Thành phố.

- Nghiên cứu đề xuất các giải pháp xã hội hóa, huy động nguồn lực hợp pháp phục vụ công tác bảo tồn và phát triển làng nghề.

- Hỗ trợ và phối hợp với các trường mỹ thuật, thiết kế, các trường Đại học, trường nghề trên địa bàn Thành phố, tổ chức cho sinh viên thực tập, kết hợp lý thuyết thiết kế với thực hành nghề gốm hoặc tổ chức các cuộc thi về thiết kế sáng tạo với nghề gốm.

Yêu cầu các sở, ngành, địa phương, Hiệp hội Gốm sứ Bình Dương Thành phố Hồ Chí Minh, các doanh nghiệp khẩn trương phối hợp thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các nội dung Kế hoạch này. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, khó khăn, các đơn vị báo cáo về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo, đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, giải quyết./.