Kế hoạch 3518/KH-SGDĐT TP.HCM 2026 phòng chống thiên tai tại cơ sở giáo dục

I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích

a) Công tác phòng, chống thiên tai (bao gồm: bão, áp thấp nhiệt đới; mưa lớn, lũ (xả lũ), ngập lụt và nước dâng; gió mạnh trên biển; sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy; nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn; lốc, sét, mưa đá và sương mù; động đất, sóng thần; cháy rừng do tự nhiên) phải được tiến hành chủ động, thường xuyên; ứng phó kịp thời các loại hình thiên tai nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra.

b) Nâng cao nhận thức cộng đồng trong quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng để phát huy ý thức tự giác, chủ động phòng, chống thiên tai trong toàn ngành giáo dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Yêu cầu

a) Quán triệt và thực hiện hiệu quả phương châm “bốn tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ) và nguyên tắc “ba sẵn sàng” (phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả).

b) Nâng cao năng lực xử lý tình huống, sự cố, chỉ huy, điều hành tại chỗ của các cấp, các ngành nhằm ứng phó thiên tai đạt hiệu quả.

c) Tăng cường thông tin, tuyên truyền, cảnh báo, hướng dẫn kịp thời các biện pháp phòng, tránh, ứng phó thiên tai đến cộng đồng dân cư.

d) Xác định rõ vai trò, trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh, sinh viên (HSSV) trong công tác phòng, chống rủi ro thiên tai.

e) Triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng; nâng cao năng lực xử lý tình huống, sự cố để ứng phó với thiên tai có hiệu quả.

f) Trên cơ sở Kế hoạch này, yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát, xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện sát với tình hình thực tế nhằm xây dựng đơn vị an toàn trước thiên tai, chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời trước thiên tai, đồng thời giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra.

II. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP

1. Nhiệm vụ

- Tiếp tục triển khai thực hiện Luật Phòng, chống thiên tai, Luật Sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều và các văn bản hướng dẫn thi hành; Kết luận số 213-KL/TW ngày 21 tháng 11 năm 2025 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24 tháng 3 năm 2020 của Ban Bí thư; Công văn số 65 -CV/TW ngày 13 tháng 6 năm 2025 của Ban Chấp hành Trung ương về chủ động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 18 tháng 6 năm 2018 của Chính phủ về công tác phòng, chống thiên tai; Kế hoạch số 44/KH/TU ngày 09 tháng 3 năm 2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh về tiếp tục triển khai thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24 tháng 3 năm 2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai theo Kết luận số 213-KL/TW ngày 21 tháng 11 năm 2025 của Ban Bí thư; Kế hoạch số 6553/KH-SGDĐT ngày 31/12/2025 của Sở GDĐT về thực hiện đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030” trong ngành Giáo dục và Đào tạo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

- Tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về phòng, chống thiên tai bảo đảm đồng bộ, thống nhất, tạo môi trường pháp lý đầy đủ, phù hợp với chính quyền địa phương 02 cấp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, nhất là xử lý các nhiệm vụ cấp bách liên quan đến ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; rà soát, xây dựng, cập nhật, chuẩn bị sẵn sàng các Phương án phòng, chống, ứng phó với từng loại hình thiên tai phù hợp với xu thế, diễn biến thiên tai trong thời gian gần đây và khả năng ứng phó của từng đơn vị.

- Xây dựng và triển khai Kế hoạch nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng năm 2026; trong đó tập trung phổ biến, thông tin, tuyên truyền, tập huấn kiến thức về pháp luật, cơ chế chính sách phòng, chống thiên tai cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, sinh viê n tại đơn vị; lồng ghép kiến thức phòng, chống thiên tai vào chương trình đào tạo và hoạt động ngoại khóa tại các trường học.

- Kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp trường; tổ chức diễn tập, huấn luyện nâng cao năng lực chỉ đạo, chỉ huy , điều hành phòng chống thiên tai, ứng phó trong mọi tình huống xảy ra thiên tai tại đơn vị.

2. Giải pháp

- Xây dựng Kế hoạch triển khai các nội dung có liên quan đến phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai đến toàn thể giáo viên, nhân viên và HSSV tại đơn vị.

- Tuyên truyền, phổ biến pháp luật, cơ chế, chính sách về phòng, chống thiên tai và các giải pháp liên quan đến công tác phòng, chống thiên tai cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và HSSV.

- Lồng ghép nội dung phòng, chống rủi ro thiên tai vào một số môn học và các hoạt động trải nghiệm trong trường học cho HSSV.

- Tổ chức tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm phòng, chống thiên tai, nhất là kỹ năng ứng phó khi xảy ra tình huống thiên tai lớn, phức tạp cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và cộng đồng để chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

- Tổ chức xây dựng phương án đảm bảo an toàn cho HSSV, trang thiết bị, dụng cụ hỗ trợ cho đội ngũ giảng viên, giáo viên, tuyên truyền viên sẵn sàng ứng phó thiên tai, phòng, chống rủi ro thiên tai; xây dựng “Trường học an toàn trước thiên tai” theo các tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các quy định của pháp luật liên quan.

- Đề xuất và thực hiện các giải pháp, sáng kiến... liên quan đến phòng, chống thiên tai; huy động cộng đồng, tăng cường sự tham gia của cha mẹ học sinh, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản, môi trường do thiên tai gây ra.

- Phối hợp với các ban, ngành có liên quan xây dựng mô hình truyền thông về kiến thức phòng, chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho các bậc học dựa trên công tác giám sát thiên tai, dự báo, cảnh báo thiên tai tại địa phương. Biểu dương các tổ chức, cá nhân có thành tích cao trong công tác phòng, chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai; tôn vinh, khen thưởng các gương điển hình tiên tiến, nhân rộng mô hình người tốt, việc tốt, những ý tưởng, sáng kiến có giá trị thiết thực trong phong trào bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

III. NỘI DUNG

1. Rà soát, kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống thiên tai tại các đơn vị trường học do thủ trưởng đơn vị làm trưởng ban; phân công trách nhiệm cụ thể đối với từng thành viên trong Ban Chỉ đạo.

2. Xây dựng, tổ chức thực hiện phương án an toàn cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh đảm bảo an toàn trong bão lũ, động đất, thời tiết khắc nghiệt. Có kế hoạch thực hiện chương trình, thời gian học cho học sinh các khu vực bị ảnh hưởng của bão lũ, động đất, hạn hán, thời tiết khắc nghiệt, lũ quét, sạt lở đất, triều cường...

3. Từng bước đưa kiến thức cơ bản về bão, lũ, động đất, sóng thần, nắng nóng, thời tiết khắc nghiệt, lũ quét, sạt lở đất, triều cường... và các biện pháp phòng chống, ứng phó với thiên tai vào giảng dạy trong nhà trường theo sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

4. Làm tốt công tác tư tưởng cho cán bộ, giáo viên và HSSV, xem công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn là nhiệm vụ quan trọng trong mùa mưa, bão với phương châm lấy chủ động phòng tránh là chính, không để bị động, bất ngờ.

5. Công tác tuyên truyền giáo dục

- Tăng cường tuyên truyền phòng chống lụt bão, rủi ro thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Tổ chức các hoạt động tuyên truyền thường xuyên, liên tục qua các phương tiện truyền thông đại chúng, áp phích, khẩu hiệu, tờ rơi, mạng xã hội; chú trọng tuyên truyền trực tiếp qua các phương tiện truyền thông của trường, qua các buổi sinh hoạt chào cờ đầu tuần, sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đoàn, Đội… nhằm nâng cao nhận thức trong cán bộ, giáo viên, nhân viên và HSSV, hạn chế các rủi ro thiên tai có thể xảy ra.

- Các cơ sở giáo dục phối hợp chặt chẽ với chính quyền, công an, gia đình, các cơ quan thông tin, truyền thông và ban đại diện cha mẹ học sinh trong việc tuyên truyền giáo dục học sinh kỹ năng phòng chống lụt bão, rủi ro thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

- Duy trì và đẩy mạnh việc lồng ghép nội dung giáo dục phòng chống lụt bão, rủi ro thiên tai và tìm kiếm cứu nạn vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp trong nhà trường.

6. Công tác tập huấn, bồi dưỡng

- Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và HSSV những kiến thức cơ bản về các yếu tố, nguy cơ và cách phòng chống lụt bão, rủi ro, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, tập trung triển khai một số chuyên đề trọng tâm sau:

- Tổ chức cho HSSV tham gia các lớp học bơi do các đơn vị, các câu lạc bộ, các địa phương tổ chức đảm bảo về số lượng và chất lượng học tập.

- Tập huấn về kỹ năng phòng chống lụt bão, rủi ro thiên tai và cứu hộ, cứu nạn; phòng cháy, chữa cháy và phòng chống đuối nước.

- Tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn về công tác phòng chống các dịch bệnh truyền nhiễm, bệnh dịch, đặc biệt trong mùa mưa, bão.

7. Cập nhật kịp thời về tình hình bão, lũ, thiên tai và đảm bảo an toàn cho đơn vị trong các tình huống cần thiết để đảm bảo an toàn. Liên hệ chặt chẽ với Ban Chỉ huy phòng chống lụt, bão của địa phương nắm chắc tình hình, có biện pháp phối hợp phòng, chống kịp thời, hiệu quả. Thường xuyên theo dõi bản tin thời tiết trên phương tiện thông tin đại chúng, khẩn trương triển khai các phương án phòng, chống trước khi mưa bão, lũ lụt đến.

8. Tiến hành kiểm tra, rà soát toàn bộ cơ sở vật chất của các đơn vị, trường học, xây dựng kế hoạch và các phương án phòng chống thiên tai cụ thể, chi tiết; trong đó cần chú ý đến những nội dung sau:

- Kiểm tra các phòng học, phòng chức năng và có báo cáo kịp thời và đề nghị cấp uỷ, chính quyền địa phương, cơ quan quản lý cấp trên có kế hoạch sửa chữa, khắc phục hoặc có kế hoạch xây mới kịp thời; kiểm tra, gia cố, sửa chữa công trình có sử dụng mái ngói, máng xối, tấm lợp bằng tôn, fibro ximăng, trần nhựa, cống – rãnh thoát nước, cửa kính để đảm bảo an toàn khi xảy ra bão, lốc; không sử dụng phòng học, phòng làm việc không đảm bảo an toàn.

- Đối với cây xanh trong khuôn viên trường: phối hợp đơn vị chuyên môn để kiểm tra, chặt, tỉa bớt các cành cây cản gió, xử lý cây già cỗi có nguy cơ đổ gây nguy hiểm cho người và công trình, cơ sở vật chất khác.

- Kiểm tra, gia cố hệ thống điện, kiểm tra, nạo vét hệ thống thoát nước, đề phòng ngập úng cục bộ, đặc biệt đối với các nơi thường xuyên bị lũ, lụt.

- Đối với đơn vị có nhà cao tầng, cần bố trí phòng học bộ môn, thư viện, kho thiết bị trên tầng cao tránh ngập nước; đơn vị không có nhà cao tầng cần chuẩn bị sàn chống ngập.

- Có phương án đảm bảo sức khỏe cho người lao động và HSSV trong mùa nắng nóng, cụ thể:

+ Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của người lao động và HSSV viên về tiết kiệm năng lượng điện; tắt đèn và tắt các thiết bị điện không cần thiết.

+ Tổ chức rà soát, sửa chữa, bổ sung, thay thế các thiết bị điện đã hỏng tại các phòng học như quạt điện, điều hòa, quạt thông gió; tăng cường che chắn hướng nắng của các phòng học vào buổi trưa hoặc buổi chiều; mở cửa sổ để thông thoáng nếu nhiệt độ bên ngoài gần bằng hoặc thấp hơn trong lớp học. Các cơ sở giáo dục tăng cường đủ nước uống và đảm bảo an toàn cho giáo viên, HSSV tại các lớp học.

+ Phối hợp với ngành điện kịp thời sửa chữa khi có sự cố để cung ứng đầy đủ, kịp thời nguồn điện cho đơn vị, đặc biệt là trường mầm non, trường phổ thông có học sinh nội trú, bán trú.

+ Khẩn trương rà soát, điều chỉnh thời gian giảng dạy môn giáo dục thể chất, tổ chức các hoạt động thể thao trường học và các hoạt động giáo dục ngoài trời khác phù hợp với điều kiện thời tiết, đặc điểm tình hình thực tế tại đơn vị.

+ Vận dụng các phương pháp kiểm tra, đánh giá phù hợp với đặc điểm của môn học giáo dục thể chất, đồng thời phù hợp với năng lực vận động ở học sinh. Hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi phù hợp với thời tiết và thể trạng học sinh trong quá trình tập luyện để đảm bảo sức khỏe trong điều kiện thời tiết nắng nóng.

III. KINH PHÍ THỰC HIỆN

- Nguồn ngân sách nhà nước; quỹ phòng, chống thiên tại các cấp; nguồn kinh phí lồng ghép trong các chương trình phòng, chống thiên tai.

- Nguồn kinh phí tài trợ, hỗ trợ của các tổ chức, cá nhân hợp pháp khác.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Giáo dục và Đào tạo

a) Phòng Học sinh, sinh viên

- Tham mưu Ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

- Chỉ đạo các cơ sở giáo dục kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống thiên tai tại đơn vị; hướng dẫn các cơ sở giáo dục triển khai thực hiện công tác phòng, chống thiên tai năm 2026.

- Phối hợp cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra việc triển khai thực hiện Kế hoạch tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố.

- Thực hiện báo cáo định kỳ theo quy định cho cấp trên theo quy định.

b) Văn phòng Sở

- Phối hợp cùng phòng Học sinh, sinh viên chỉ đạo các đơn vị thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát cảnh báo về thiên tai tại đơn vị; vận hành các kênh tiếp nhận phản ánh, tư vấn phối hợp chia sẻ thông tin kịp thời giữa nhà trường - gia đình - địa phương về các rủi ro tiềm ẩn trong công tác phòng, chống thiên tai có liên quan đến trường học.

- Phối hợp cùng phòng Học sinh, sinh viên tổ chức tuyên truyền kế hoạch thực hiện trên cổng thông tin điện tử của Ngành và các nền tảng mạng xã hội chính thống khác.

c) Các Phòng chuyên môn thuộc Sở

- Chỉ đạo các cơ sở giáo dục lồng ghép vào một số môn học, các hoạt động ngoại khóa tại đơn vị.

- Phối hợp cùng Phòng Học sinh, sinh viên tổ chức việc thực hiện Kế hoạch triển khai thực hiện công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

- Triển khai các tài liệu có liên quan đến phòng chống thiên tai đến các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố.

d) Phòng Kế hoạch - Tài chính

- Chỉ đạo các cơ sở giáo dục thực hiện kế hoạch xây dựng, nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất trường lớp nhằm phòng chống các rủi ro thiên tai tại đơn vị.

- Phối hợp cùng Phòng Học sinh, sinh viên tổ chức kiểm tra cơ sở vật chất phục vụ công tác phòng chống thiên tai tại các cơ sở giáo dục.

e) Phòng Kiểm tra – Pháp chế Chủ trì và đưa vào kế hoạch thực hiện kiểm tra hàng năm tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố.

2. Ủy ban nhân dân 168 phường, xã, đặc khu

- Chỉ đạo việc triển khai thực hiện Kế hoạch triển khai thực hiện công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn trực thuộc quản lý. Tham mưu với các cấp chính quyền có kế hoạch xây dựng, nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất trường, lớp nhằm phòng chống các rủi ro thiên tai. Có kế hoạch chỉ đạo và tổ chức các hoạt động tuyên truyền về phòng chống rủi ro thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; phối hợp với Trung tâm y tế địa phương hướng dẫn sơ cấp cứu một số tai nạn thường gặp tại các cơ sở giáo dục trực thuộc. Tổ chức kiểm tra việc triển khai thực hiện Kế hoạch tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn quản lý.

3. Các cơ sở giáo dục

- Xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện tại đơn vị; rà soát, kiện toàn Ban chỉ đạo phòng chống thiên tai thực hiện Kế hoạch triển khai thực hiện công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

- Thực hiện lồng ghép công tác giáo dục phòng chống thiên tai vào một số môn học, các hoạt động ngoại khóa cho HSSV tại đơn vị.

- Phối hợp cơ quan chức năng tổ chức bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên tại trường và tuyên truyền cho HSSV về công tác ứng phó với rủi ro thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tại đơn vị.

- Thường xuyên tổ chức kiểm tra cơ sở vật chất, có kế hoạch sửa chữa, thay thế, nâng cấp kịp thời nhằm đảm bảo tốt nhất công tác phòng, chống thiên tai tại đơn vị. Trên đây là Kế hoạch triển khai thực hiện công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh./.