Công văn 2477/BTC-KTĐP 2026 của Bộ Tài chính thẩm định nguồn vốn dự án cao tốc Sơn La - Điện Biên

Kính gửi: Thủ tướng Chính phủ

Thực hiện Phiếu chuyển số 419/PC-VPCP ngày 06/02/2026 của Văn phòng Chính phủ (kèm theo Tờ trình số 869/TTr-UBND ngày 03/02/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên) về việc thẩm định nguồn vốn thực hiện Dự án đầu tư đoạn tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang (Dự án), Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ như sau:

1. Kiến nghị của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Điện Biên

Tại Tờ trình số 869/TTr-UBND ngày 03/02/2026, UBND tỉnh Điện Biên báo cáo Dự án có tổng mức đầu tư 23.252 tỷ đồng, là dự án nhóm A. UBND tỉnh Điện Biên kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép thẩm định khả năng cân đối vốn và phê duyệt chủ trương đầu tư cho Dự án từ nguồn ngân sách trung ương (NSTW) với mức khoảng 21.828 tỷ đồng, đây là mức vốn vượt quá hạn mức theo quy định tại khoản 15 Điều 7 Luật số 90/2025/QH15[1] ngày 25/6/2025 của Quốc hội.

2. Về phân cấp đầu tư Dự án

Tại văn bản số 538/TTg-CN 23/6/2022 của Văn phòng Chính phủ[2], Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Điện Biên là cơ quan có thẩm quyền thực hiện Dự án theo phương thức đối tác công tư, loại hợp đồng BLT trong giai đoạn 2022 -2030. Tuy nhiên, Dự án đến nay chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư.

Tại Thông báo số 30/TB-VPCP ngày 14/01/2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã đồng ý chủ trương giao UBND tỉnh Điện Biên làm cơ quan chủ quan để thực hiện Dự án. Tuy nhiên, đến nay, Bộ Xây dựng vẫn chưa thực hiện thủ tục phân cấp cơ quan chủ quan cho tình Điện Biên để thực hiện Dự án.

3. Về thẩm quyền thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn

Theo Tờ trình số 869/TTr-UBND ngày 03/02/2026 của UBND tỉnh Điện Biên, Dự án là dự án nhóm A. Căn cứ quy định tại khoản 14 Điều 7 Luật số 90/2025/QH15, Chủ tịch UBND cấp tỉnh Tổ chức thẩm định nguồn vốn, khả năng cân đối vốn đối với chương trình, dự án sử dụng vốn đầu tư công thuộc cấp mình quản lý trong hạn mức theo quy định.

4. Về hạn mức để thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn

4.1. Về hạn mức thẩm định nguồn vốn

Tại khoản 14 Điều 7 Luật số 90/2025/QH15 quy định:

“Bộ, cơ quan trung ương và địa phương được chủ động chuẩn bị đầu tư, phê duyệt chủ trương đầu tư chương trình, dự án thực hiện trong kế hoạch đầu tư công giai đoạn sau. Hạn mức để thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn các chương trình, dự án không vượt quá hai lần mức vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn hiện tại đã được giao theo từng nguồn vốn cho các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương.

Trường hợp Bộ, cơ quan trung ương và địa phương không được bố trí vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn hiện hành hoặc khi được giao thực hiện chương trình, dự án cần phê duyệt chủ trương đầu tư có tổng giá trị tổng mức đầu tư vượt quá quy định tại khoản này thì Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định đối với vốn ngân sách trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định đối với ngân sách địa phương.”

Theo báo cáo của UBND tỉnh Điện Biên, tổng mức đầu tư của Dự án là 23.252 tỷ đồng, trong đó vốn NSTW là 21.828 tỷ đồng, vượt quá hạn mức hai lần mức vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 đã được giao theo từng nguồn vốn. Do đó, thẩm quyền quyết định đối với vốn NSTW khi phê duyệt chủ trương của Dự án là Thủ tướng Chính phủ.

4.2. Về khả năng cân đối vốn

Tại khoản 4 Điều 59 Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 quy định: Chính phủ dự kiến khả năng cân đối ngân sách nhà nước cho chi đầu tư phát triển trong giai đoạn sau cho từng Bộ, cơ quan trung ương và địa phương, Thủ tướng Chính phủ thông báo tổng mức vốn đầu tư công của giai đoạn sau cho các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương.

Tại khoản 14 Điều 7 Luật số 90/2025/QH15 quy định: “Sau khi có thông báo tổng số vốn giai đoạn sau theo quy định tại khoản 4 Điều 59 của Luật này, các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương chịu trách nhiệm sắp xếp thứ tự ưu tiên bố trí vốn theo quy định tại Điều 54 của Luật này.”

Tại khoản 7 Điều 1 Nghị định số 275/2025/NĐ-CP[3] ngày 18/10/2025 của Chính phủ quy định: “Sau khi cấp có thẩm quyền thông báo tổng mức vốn giai đoạn sau theo quy định tại khoản 4 Điều 59 Luật Đầu tư công: Trường hợp tổng mức vốn giai đoạn sau được thông báo lớn hơn hạn mức được quy định tại khoản 1 Điều 36a Luật Đầu tư công, bộ, cơ quan trung ương và địa phương thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn bảo đảm tổng giá trị tổng mức đầu tư dự kiến thực hiện trong giai đoạn sau của các chương trình, nhiệm vụ, dự án không vượt quá tổng mức vốn được thông báo."

Căn cứ quy định nêu trên, khả năng cân đối nguồn vốn ngân sách nhà nước (NSNN) giai đoạn 2026-2030 cho tỉnh Điện Biên do Chính phủ dự kiến và Thủ tướng Chính phủ thông báo.

5. Ý kiến của Bộ Tài chính

5.1. Về thẩm định nguồn vốn

Dự án thuộc danh mục các dự án, công trình quan trọng giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 tại văn kiện trình Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV[4].

Tại Thông báo số 77/TB-VPCP ngày 12/02/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc tại cuộc họp về xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước giai đoạn 2027 - 2030, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc chỉ đạo: "Đối với các dự án cao tốc phân cấp cho địa phương thì các địa phương chủ động bố trí vốn để thực hiện công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư; NSTW hỗ trợ phần xây lắp."

Do đó, Dự án sẽ được bố trí vốn NSTW để thực hiện trong giai đoạn 2026-2030. Bộ Tài chính đang tổng hợp nhu cầu đầu tư từ nguồn NSNN giai đoạn 2026-2030 của các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương để báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.

5.2. Về quyết định chủ trương đầu tư dự án

Khoản 3 Điều 19 Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 quy định điều kiện quyết định chủ trương đầu tư dự án như sau: “Phù hợp với khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công và khả năng huy động các nguồn vốn khác đối với chương trình, dự án sử dụng nhiều nguồn vốn.”.

Khoản 1 Điều 17 Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công: “Quyết định chủ trương đầu tư hoặc quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư không phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; không xác định được nguồn vốn và khả năng cân đối vốn; không đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.”.

Đề nghị UBND tỉnh Điện Biên trình Hội đồng nhân dân tỉnh Điện Biên thực hiện phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án phù hợp với khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công và khả năng huy động các nguồn vốn khác cho Dự án.

6. Kiến nghị

Căn cứ các nội dung nêu trên, Bộ Tài chính kiến nghị Thủ tướng Chính phủ:

6.1. Để đảm bảo tính chặt chẽ, đề nghị Thủ tướng Chính phủ có văn bản cho phép chuyển hình thức thực hiện Dự án từ đầu tư theo phương thức đối tác công tư, loại hợp đồng BLT trong giai đoạn 2022 - 2025 sang hình thức đầu tư công, triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030 do dự án đến nay chưa phê duyệt chủ trương đầu tư và phù hợp với định hướng tại Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

6.2. Chỉ đạo Bộ Xây dựng khẩn trương thực hiện thủ tục phân cấp cơ quan chủ quản Dự án theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại Thông báo số 30/TB-VPCP ngày 14/01/2026 của Văn phòng Chính phủ.

6.3. Sau khi tỉnh Điện Biên được phân cấp làm cơ quan chủ quản thực hiện Dự án, cho phép UBND tỉnh Điện Biên thực hiện việc thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn Dự án phù hợp với khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công và khả năng huy động các nguồn vốn khác cho Dự án.

6.4. UBND tỉnh Điện Biên chịu trách nhiệm sắp xếp thứ tự ưu tiên và bố trí đủ phần vốn NSNN (bao gồm NSTW và NSĐP) và các nguồn vốn hợp pháp khác để triển khai Dự án sau khi có thông báo tổng số vốn giai đoạn sau theo quy định tại khoản 4 Điều 59 của Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15.

6.5. Giao UBND tỉnh Điện Biên rà soát, quyết định và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Dự án; chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ, cơ quan thanh tra, kiểm toán, cơ quan liên quan khác về tính chính xác của thông tin số liệu của dự án; hoàn thiện thủ tục đầu tư, bố trí kinh phí và triển khai dự án bảo đảm hiệu quả, đúng quy định, không để xảy ra tham nhũng, thất thoát, lãng phí.

Bộ Tài chính kính báo cáo Thủ tướng Chính phủ./.

[1] Tại Nghị quyết số 29/2021/QH15 ngày 28/7/2021 của Quốc hội về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Điện Biên được giao 6.789,2 tỷ đồng vốn NSTW trong nước và 4.578,8 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.

[2] Về việc đầu tư Dự án xây dựng đường cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang, giai đoạn 1

[3] Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2025/NĐ-CP ngày 08/4/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công

[4] Tại Phụ lục Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng