Chỉ thị 25/CT-TTg 2026 tăng cường chống buôn lậu và sử dụng trái phép thuốc lá
| THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
CHỈ THỊ
Về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới
__________________________
Trước tình hình hoạt động buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá diễn ra rất phức tạp tại một số địa bàn trọng điểm, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe cộng đồng, gây thất thu ngân sách, thiệt hại cho ngành sản xuất thuốc lá trong nước; ngày 30 tháng 9 năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 30/CT-TTg về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá (Chỉ thị số 30). Qua hơn 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 30, tình trạng buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá cơ bản đã được kiểm soát và giảm rõ rệt (từ năm 2014 đến 2025, các bộ, ngành, lực lượng chức năng, đơn vị, địa phương phát hiện, bắt giữ, xử lý 79.459 vụ vi phạm pháp luật liên quan đến buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá; thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu các loại; hơn 388 tấn lá thuốc lá; hơn 2 triệu đơn vị thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng).
Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, hoạt động buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán trái phép thuốc lá vẫn tiềm ẩn phức tạp và có những diễn biến mới, đặc biệt là việc mua bán, tàng trữ, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng gia tăng mạnh, khó kiểm soát hơn, gây hại cho sức khỏe cộng đồng, tác động ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội.
Nguyên nhân của tình hình trên là do:
1. Sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành, các địa phương chưa thực sự sát sao, cụ thể, chưa bám sát thực tiễn, nhiều vấn đề mới xuất hiện ở các địa phương, địa bàn, không gian mạng; các đối tượng buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá ngày càng manh động, tinh vi.
2. Thể chế, các quy định pháp luật về xử lý hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá còn chưa đầy đủ, chưa đáp ứng với tình hình thực tế; việc tổ chức thực hiện Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30 tháng 11 năm 2024 của Quốc hội về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (ban hành kèm theo Quyết định số 1665/QĐ-TTg ngày 05 tháng 8 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ) chưa kịp thời.
3. Việc phối hợp, trao đổi, chia sẻ thông tin, cơ sở dữ liệu giữa các cơ quan, lực lượng chức năng chưa tốt, chưa nhịp nhàng; các đối tượng vi phạm bị xử lý chủ yếu là người vận chuyển thuê, bày bán nhỏ lẻ.
4. Công tác thông tin tuyên truyền chưa đầy đủ dẫn đến người dân chưa hiểu hết tác hại của việc buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, nhất là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Để tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu:
I. MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM
1. Mục tiêu:
Đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi, tiến tới chấm dứt tình trạng buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, góp phần bảo vệ an ninh, an toàn sức khỏe cho cộng đồng, hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước.
2. Quan điểm:
- Công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá là công việc quan trọng, mang tính lâu dài, cần huy động sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, người đứng đầu cấp ủy các cấp, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
- Hệ thống tổ chức chính trị ở cơ sở đóng vai trò quyết định; chính quyền cơ sở là nòng cốt trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
2. Quan điểm:
- Công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá là công việc quan trọng, mang tính lâu dài, cần huy động sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, người đứng đầu cấp ủy các cấp, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
- Hệ thống tổ chức chính trị ở cơ sở đóng vai trò quyết định; chính quyền cơ sở là nòng cốt trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
II. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP
1. Đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, chính quyền địa phương vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia xây dựng phong trào toàn dân đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
2. Đề nghị các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc trung ương lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy đảng và hệ thống chính trị tại địa phương tích cực tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
3. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đấu tranh có hiệu quả với hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong phạm vi, lĩnh vực, địa bàn quản lý; đồng chí Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về tình hình buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa phương. Nghiêm cấm cán bộ, công chức, viên chức mua bán, tàng trữ, sử dụng thuốc lá điếu nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Định kỳ 6 tháng, 1 năm và đột xuất, các bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả thực hiện Chỉ thị, gửi về Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (qua Văn phòng Thường trực) để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
4. Bộ Công an chỉ đạo các lực lượng nghiệp vụ và Công an địa phương tăng cường công tác nắm tình hình trên không gian mạng và tại các địa bàn trọng điểm; tổ chức tuần tra, kiểm soát địa bàn, phát hiện, xác lập chuyên án, đấu tranh quyết liệt, xử lý tận gốc các hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phối hợp các cơ quan tố tụng đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án; kịp thời công khai kết quả trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm răn đe, phòng ngừa chung.
5. Bộ Quốc phòng:
- Chỉ đạo lực lượng Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm soát khu vực biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong việc duy trì, đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới gắn với công tác chống buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp đẩy mạnh công tác tuyên truyền để cư dân khu vực biên giới không tham gia vận chuyển, mua bán thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
- Chỉ đạo lực lượng Cảnh sát biển tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, triệt phá các đường dây, ổ nhóm, đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, gắn với việc duy trì trật tự an toàn trên các vùng biển.
6. Bộ Tài chính:
- Chỉ đạo lực lượng Hải quan làm tốt công tác nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan để phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng qua địa bàn hải quan.
- Nghiên cứu đề xuất đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị và cơ chế hỗ trợ tài chính nhằm khuyến khích, động viên các tổ chức, cá nhân phát hiện, ngăn chặn, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng trong công tác chống buôn lậu thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
7. Bộ Công Thương:
a) Chủ trì, phối hợp với các Bộ: Tư pháp, Công an, Tài chính, Y tế, Khoa học và Công nghệ và các cơ quan liên quan rà soát, nghiên cứu, đề xuất việc bổ sung khái niệm “hàng giả” vào văn bản Luật; tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định của pháp luật liên quan đến việc xử lý các hành vi kinh doanh, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nhập lậu và việc xử lý tang vật là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị tịch thu để đảm bảo đồng bộ, thống nhất.
b) Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, hướng dẫn nghiệp vụ đối với lực lượng Quản lý thị trường các địa phương trong công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý các hành vi kinh doanh, mua bán, tàng trữ trái phép thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
c) Phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan trong việc rà soát nghiên cứu, hoàn thiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá và bổ sung các quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
8. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Y tế, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, các bộ, ngành và địa phương tổ chức phổ biến, tuyên truyền sâu rộng về tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với sức khỏe cộng đồng để cán bộ, công chức và Nhân dân hiểu, đồng thuận và không tham gia, tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
9. Bộ Y tế phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan nghiên cứu, hoàn thiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá và bổ sung các quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, đảm bảo đồng bộ với các quy định pháp luật khác có liên quan và phù hợp tình hình mới.
10. Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về quyền sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) liên quan đến thuốc lá và sản phẩm thuốc lá. Siết chặt các quy định để bảo đảm an toàn, an ninh về dịch vụ bưu chính; tăng cường kiểm tra, giám sát, phát hiện hoạt động lợi dụng dịch vụ bưu chính, thương mại điện tử để vận chuyển thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
11. Bộ Tư pháp phối hợp với các bộ, ngành trong xây dựng, thẩm định, hoàn thiện pháp luật liên quan đến công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
12. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương:
a) Chỉ đạo các ngành, lực lượng chức năng địa phương (Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Quản lý thị trường) tăng cường công tác nắm tình hình, tuần tra, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ địa bàn biên giới, cửa khẩu, địa bàn nội địa và không gian mạng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trên phạm vi địa bàn, lĩnh vực quản lý.
b) Quy định cụ thể nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân cấp xã/phường/đặc khu trong việc xử lý các hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Gắn trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã/phường/đặc khu với công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trên địa bàn quản lý.
c) Quan tâm ưu tiên các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội, nhất là tại các địa bàn khu vực vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới góp phần ổn định cuộc sống của người dân địa phương, kết hợp đổi mới nâng cao công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để Nhân dân không bị lợi dụng, lôi kéo tham gia, tiếp tay cho các hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
13. Đề nghị Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và hệ thống các cơ quan báo chí phối hợp với các bộ, ngành, lực lượng chức năng xây dựng chương trình chuyên đề truyền thông phù hợp, tăng thời lượng, tuyên truyền về những nguy hại của hoạt động buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức và Nhân dân; biểu dương những tấm gương tích cực, cách làm hay của các bộ, ngành, địa phương và Nhân dân; phê phán, lên án những hành vi tiêu cực, thiếu tinh thần trách nhiệm.
14. Đề nghị Hiệp hội Sản xuất và Tiêu thụ thuốc lá Việt Nam chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và các lực lượng chức năng trong việc trao đổi, cung cấp thông tin về các tổ chức, cá nhân có hành vi buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; tăng cường hỗ trợ về kỹ thuật, truyền thông phù hợp theo quy định của pháp luật trong công tác phòng, chống buôn lậu, hàng giả là thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, các Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc trung ương, Hiệp hội Sản xuất và Tiêu thụ thuốc lá Việt Nam, các doanh nghiệp cùng tham gia công tác đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
2. Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Văn phòng Thường trực) theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương trong việc thực hiện Chỉ thị này; định kỳ 6 tháng, 1 năm và đột xuất báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện.
3. Kinh phí, nguồn lực cho công tác đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được trích từ nguồn kinh phí thường xuyên đã phân bổ cho các bộ, ngành, địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.
4. Chỉ thị này thay thế Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30 tháng 9 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá. Đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương quán triệt, xây dựng kế hoạch để tổ chức triển khai đồng bộ, quyết liệt, kịp thời, có hiệu quả Chỉ thị này