Bộ Tài chính bãi bỏ 4 Thông tư quản lý tài chính tổ chức tín dụng — Tác động đến quy định giám sát ngân hàng

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 10/2026/TT-BTC, sắc lệnh quan trọng bãi bỏ bốn Thông tư hướng dẫn thực hiện Nghị định 93/2017/NĐ-CP về chế độ tài chính đối với tổ chức tín dụng. Động thái này đánh dấu bước điều chỉnh lớn trong khung pháp lý giám sát tài chính ngân hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam. Thông tư này phản ánh nỗ lực hợp lý hóa quy định để tránh chồng chéo và lạc hậu trong bối cảnh pháp lý ngân hàng đang thay đổi.

Nội dung 4 Thông tư bị bãi bỏ

Thông tư 10/2026/TT-BTC bãi bỏ toàn bộ bốn Thông tư liên quan trực tiếp đến các khía cạnh tài chính của tổ chức tín dụng. Cụ thể, thông tư hướng dẫn chế độ tài chính Nghị định 93/2017/NĐ-CP không còn hiệu lực, loại bỏ một lớp hướng dẫn chi tiết có thể trở nên lạc hậu hoặc không phù hợp với tình hình thực tế. Thêm vào đó, hướng dẫn riêng về chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng được bãi bỏ, đơn giản hóa quy trình kiểm soát các tổ chức nước ngoài. Các thông tư về giám sát tài chính và đánh giá hiệu quả đầu tư vốn Nhà nước tại tổ chức tín dụng cũng không còn áp dụng, tạo ra chân không quy định cần được lấp đầy bằng các công cụ pháp lý mới.

Tác động đến tổ chức tín dụng và ngân hàng nước ngoài

Bãi bỏ các thông tư hướng dẫn mang lại cả cơ hội và thách thức cho tổ chức tín dụng. Mặt tích cực, các ngân hàng sẽ giảm áp lực tuân thủ các hướng dẫn cũ, lạc hậu, tạo điều kiện cho hoạt động linh hoạt hơn. Chi nhánh ngân hàng nước ngoài đặc biệt hưởng lợi khi không còn phải tuân theo hướng dẫn riêng biệt, được cân bằng giữa độc lập hoạt động và tuân thủ quy định. Tuy nhiên, bãi bỏ các hướng dẫn giám sát tài chính và đánh giá hiệu quả đầu tư vốn Nhà nước có thể tạo ra khoảng trống về tiêu chuẩn đánh giá và công khai thông tin, yêu cầu các tổ chức tín dụng cần chủ động tìm hiểu các quy định mới thay thế.

Bối cảnh và chiến lược cải cách pháp lý

Thông tư 10/2026/TT-BTC nằm trong chiến lược cải cách quy định pháp lý của Bộ Tài chính, nhằm hợp lý hóa khung pháp lý cho các tổ chức tín dụng. Động thái bãi bỏ này tương tự như nội dung của Thông tư 110/2026/TT-BTC, cũng nhằm bãi bỏ các thông tư và quyết định không còn phù hợp. Điều này cho thấy xu hướng hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước sắp xếp lại khung pháp lý, loại bỏ các quy định lỗi thời và tập trung vào những hướng dẫn hiệu quả hơn, thích ứng với tiêu chuẩn quốc tế như các yêu cầu báo cáo định kỳ theo Thông tư 84/2020/TT-BTC.

Ví dụ thực tế

Một ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam qua chi nhánh trước đây phải tuân theo cả quy định chung về chế độ tài chính và hướng dẫn riêng dành cho chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tạo áp lực tuân thủ kép. Sau khi Thông tư 10/2026/TT-BTC có hiệu lực, chi nhánh này chỉ cần tuân theo những quy định chung của Nghị định 93/2017/NĐ-CP, giảm bớt sự phức tạp. Tuy nhiên, ngân hàng cần chủ động xác định rõ các tiêu chuẩn báo cáo áp dụng thay thế, đánh giá ảnh hưởng đến lập kế hoạch tài chính dài hạn.

Lưu ý quan trọng

Tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cần theo dõi sát sao ngày hiệu lực chính thức của Thông tư 10/2026/TT-BTC (hiện chưa được xác định) để kịp thời điều chỉnh quy trình tuân thủ. Lập ngay danh sách các thông tư bị bãi bỏ và xác định quy định mới thay thế để tránh lỗi tuân thủ.