Bản án 111/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

[1] Về hình thức: Ông H, ông M và ông S nộp đơn kháng cáo trong thời hạn pháp luật quy định, đều là người cao tuổi thuộc trường hợp được miễn nộp tạm ứng án phí phúc thẩm.

Do đó, Hội đồng xét xử giải quyết vụ án theo quy định tại Điều 293 của BLTTDS.

[2] Về nội dung kháng cáo: [2.1] Ông  và bà T6 có tài sản chung và sử dụng trước năm 1980 là: Diện tích 1.349,2m2 thuộc thửa số 698, tờ bản đồ số 9, tại Thôn E, xã D, huyện T, tỉnh Thanh Hóa (nay là thôn P, xã T, tỉnh Thanh Hóa) theo GCNQSD đất số BN 572183 do UBND huyện T cấp ngày 06/8/2014 mang tên ông Â.

Tuy nhiên, UBND xã T có văn bản xác định việc công nhận toàn bộ diện tích 1.349,2m2 đất ở là không đúng theo quy định về hạn mức cấp đất ở theo quy định tại Điều 141, Điều 195 LĐĐ năm 2024 và Quyết định số: 55/QĐ-UBND ngày 09/9/2024 của UBND tỉnh T (hạn mức đất ở là 1.000m2/hộ gia đình, cá nhân).

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm hủy GCNQSD đất số BN 572183 do UBND huyện T cấp ngày 06/8/2014 mang tên ông  thửa đất số 698, tờ bản đồ số 9, diện 5 tích 1.349,2m2 đất ở và xác định hạn mức đất ở diện tích 1.000m2, diện tích 349,2m2 đất trồng cây lâu năm là có cơ sở; đồng thời, xác định diện tích 1.349,2m2 đất (trong đó, 1.000m2 đất ở; 349,2m2 đất trồng cây lâu năm) là di sản của ông  và bà T6 là có cơ sở. Diện tích 1.349,2m2 đất, trừ diện tích 5,7m2 đất hiến làm đường giao thông, còn lại diện tích 1.343,5m2 (trong đó: 1.000m2 đất ở; 343,5m2 đất trồng cây lâu năm). Các đương sự yêu cầu chia đất; do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xác định diện tích 167m2 đất trồng cây lâu năm là ngõ đi chung là có cơ sở. Như vậy, phần còn lại để xem xét về quyền được hưởng và được chia thừa kế là diện tích 1.176,5m2 (trong đó: 1.000m2 đất ở; 176,5m2 đất trồng cây lâu năm); trong đó: Phần di sản của bà T6 là diện tích 588,3m2 đất (trong đó: 500m2 đất ở; 88,3m2 đất trồng cây lâu năm), phần di sản của ông  là diện tích 588,3m2 đất (trong đó: 500m2 đất ở; 88,3m2 đất trồng cây lâu năm). [2.3] Về di sản của bà T6: Bà T6 chết năm 1970; căn cứ vào khoản 1 Điều 623, điểm d khoản 1 Điều 688 khoản 4 Điều 4 ngày 30-6-2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; ngày 19/10/1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế của bà T6 về đất là kết thúc vào ngày 10/9/2020, về đất có gắn liền nhà ở kết thúc vào ngày 10/3/2023. Ngày 08/11/2024, Tòa án nhận được đơn khởi kiện của ông H về yêu cầu chia thừa kế di sản của bà T6 là quyền sử dụng đất, là hết thời hiệu khởi kiện.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của ông Đ áp dụng thời hiệu khởi kiện và giao di sản của bà T6 là diện tích 588,3m2 đất (trong đó: 500m2 đất ở; 88,3m2 đất trồng cây lâu năm) cho ông Đ được quyền sử dụng là đúng quy định tại khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015. [2.3] Về di sản của ông Â: Di sản của ông  là diện tích 588,3m2 đất (trong đó: 500m2 đất ở; 88,3m2 đất trồng cây lâu năm), chia thành 06 phần, mỗi phần là diện tích 98,05m2 (trong đó: 83,33m2 đất ở; 14,72m2 đất trồng cây lâu năm), được trích tương đương một kỷ phần để thanh toán cho vợ chồng ông Đ về công sức quản lý di sản. Phần còn lại được chia thành 5 kỷ phần cho ông H, ông Đ, ông S, ông M và những người thừa kế thế vị của ông D1 ( bà T5, ông T3, ông T4 và bà L). Bà T5, ông T3, ông T4 và bà L tự nguyện tặng cho ông Đ phần thừa kế của mình. Đệ tự nguyện tặng cho một phần diện tích đất trồng cây lâu năm cho ông H, ông S và ông M đủ diện tích tách thửa. Như vậy, vợ chồng ông Đ được hưởng công sức quản lý di sản tương đương diện tích 98,05m2 (trong đó: 83,33m2 đất ở; 14,72m2 đất trồng cây lâu năm); ông Đ được chia thừa kế diện tích 96,2m2 (trong đó: 83,33m2 đất ở; 12,87m2 đất trồng cây lâu năm); ông H được chia thừa kế diện tích 98,6m2 (trong 6 đó: 83,33m2 đất ở; 15,27m2 đất trồng cây lâu năm); ông S được chia thừa kế diện tích 98,1m2 (trong đó: 83,33m2 đất ở; 14,77m2 đất trồng cây lâu năm); ông M được chia thừa kế diện tích 99,4m2 (trong đó: 83,33m2 đất ở; 16,07m2 đất trồng cây lâu năm); hàng thừa kế của ông D1 (là bà T5, ông T3, ông T4 và bà L) được chia diện tích 98,05m2 (trong đó: 83,33m2 đất ở; 14,72m2 đất trồng cây lâu năm), phần này được giao cho ông Đ.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết chia thừa kế di sản của ông  là đúng quy định tại điểm c khoản 2 Điều 618, Điều 649, điểm a khoản 1 Điều 650, điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015, Án lệ số: 05/2016/AL ngày 06/4/2016. [2.4] Xét yêu cầu của ông H, ông S và ông M về yêu cầu được chia đất tại vị trí tiếp giáp đường giao thông: Tòa án đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ đất tranh chấp, kết quả ghi nhận: Tại vị trí tiếp giáp đường giao thông đã có nhà ở và công trình kiên cố của vợ chồng ông Đ quản lý và sử dụng ổn định; còn khoảng đất trống chiều ngang 2,69m tiếp giáp đường giao thông.

Xét thấy, khoảng đất trống chiều ngang 2,69m (tiếp giáp đường giao thông) không đủ điều kiện tách thửa theo quy định về đất đai.

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm xác định khoảng đất trống chiều ngang 2,69m tiếp giáp đường giao thông làm ngõ đi chung; chia cho ông H, ông S và ông M phần đất vị trí phía sau (theo Sơ đồ hiện trạng thửa đất kèm theo bản án sơ thẩm) là phù hợp với hiện trạng sử dụng thửa đất; đồng thời, cũng phù hợp với nguyện vọng và ý chí của ông H, ông S và ông M được thể hiện tại Biên bản họp gia đình ngày 28/9/2018 (cụ thể: “Phần đất đã có nhà, sân, công trình phụ do em trai là Đ đã xây dựng, chúng tôi thống nhất để nguyên công trình của em tôi là Đ. Phần đường đi chung có chiều dài từ đường của thôn vào giáp bờ tường nhà ông Hà Quang L1 làm đường đi chung cho 4 anh em D1, S, H, M sau khi đã được chia, đường đi chung có chiều rộng là 3m là ngõ đi của anh em nói trên đều được sử dụng, được tính từ giáp đất nhà bà Tô Thị T7 đổ lại phía trước sân nhà của em tôi là Đ”).

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông H, ông S và ông M. Đề nghị giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 28 tháng 01 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Thanh Hóa của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa tại phiên tòa phúc thẩm là có căn cứ, đúng pháp luật.

[3] Về án phí:

Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, miễn án phí dân sự phúc thẩm cho ông H, ông S và ông M.