Bản án 436/2026/HNGĐ-STTranh chấp về chia tài sản sau khi ly hôn

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng, quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: [1.1] Về tố tụng: Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Kim L và người làm chứng ông Đỗ Văn C1 có yêu cầu giải quyết vắng mặt.

Căn cứ vào Điều 228 và Điều 229 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt bà L và ông C1. Các ông bà: Đoàn Thị M, sinh năm 1978; Phạm Thị B, sinh năm 1992; Nguyễn Thị Th, sinh năm 1984; Đinh Thanh V, sinh năm 1989 và Lê Văn L, sinh năm 2003 là những người đang thuê phòng trọ tại địa chỉ căn nhà số TP, khu phố 2, phường AP, Thành phố Hồ Chí Minh (là tài sản đang tranh chấp) đều xác định không có quyền lợi, nghĩa vụ gì liên quan đến vụ án và yêu cầu Tòa án không triệu tập tham gia tố tụng.

Vì vậy, Tòa án không xác định những người này là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án. [1.2] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Theo đơn khởi kiện của bà Lê Thị Ngọc M và đơn yêu cầu độc lập của ông Phạm Ngọc C thì quan hệ pháp luật tranh chấp là tranh chấp tài sản chung của vợ chồng sau khi ly hôn và tranh chấp về quyền sở hữu tài sản. Bị đơn là ông Phạm Thanh A đang cư trú tại phường AP, Thành phố Hồ Chí Minh nên thẩm quyền giải quyết thuộc Tòa án nhân dân khu 6 vực 16 – Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Kết quả định giá tài sản: Theo biên bản định giá tài sản ngày 01/4/2026, giá trị tài sản như sau: - Giá trị quyền sử dụng đất: Đối với đất OĐT là 23.000.000 đồng x 121,9m2 = 2.803.700.000 đồng; đối với đất CLN: 5.500.000 đồng x 25m2 = 137.500.000 đồng. Tổng giá trị quyền sử dụng đất là: 2.803.700.000 đồng + 137.500.000 đồng = 2.941.200.000 đồng. - Tài sản trên đất: +) 01 kios 24,8m2 có kết cấu: Xây cấp 4 có gác đổ, nền gạch men, xây dựng năm 2015; đơn giá 3.616.000 đồng/m2, giá trị còn lại 78%. Cụ thể: 24,8m2 x 3.616.000 đồng x 78% = 69.947.904 đồng. (Các đương sự thống nhất không tranh chấp phần nhà tạm cơi nới phía trước). +) 05 phòng trọ tổng diện tích 76,7m2 có kết cấu: Tường gạch xây tô, sơn nước, nền gạch men, mái tôn, gác đổ, có nhà vệ sinh bên trong, xây dựng năm 2015; đơn giá 3.616.000 đồng/m2, giá trị còn lại 78%. Cụ thể: 76,7m2 x 3.616.000 đồng x 78% = 216.330.816 đồng; Giá trị tài sản trên đất: 69.947.904 đồng + 216.330.816 đồng = 286.278.720 đồng. - Giá trị chiếc xe ô tô biển kiểm soát 61K-G các đương sự thống nhất là 400.000.000 đồng. Tổng giá trị tài sản là: 2.941.200.000 đồng + 286.278.720 đồng + 400.000.000 đồng = 3.627.478.720 đồng. Trong đó, nguyên đơn chỉ yêu cầu chia ½ giá trị quyền sử dụng đất là 1.470.600.000 đồng và ½ giá trị chiếc xe ô tô là 200.000.000 đồng.

[3] Về nội dung vụ án: Bà M và ông A trước đây là vợ chồng nhưng đã ly hôn. Khi ly hôn, hai bên thống nhất tự thỏa thuận về tài sản chung, không yêu cầu Tòa án giải quyết nhưng sau đó không thỏa thuận được. Theo bà M, tài sản trong thời kỳ hôn nhân gồm có: - 01 kios và 05 căn phòng trọ gắn liền quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số M tờ bản đồ N có diện tích 146,9m2 tọa lạc tại khu phố 2, phường AP, thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương – nay là khu phố 2, phường AP, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DB774306, số vào sổ cấp GCN CS17723 do Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Bình Dương – nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 14/7/2021 tên Phạm Thanh A. Theo kết quả định giá, tài sản gồm nhà và giá trị quyền sử dụng đất có giá trị là 3.227.478.720 đồng, trong đó quyền sử dụng đất là 2.941.200.000 đồng - Chiếc xe ô tô biển kiểm soát 61K-G nhãn hiệu HUYNDAI, số loại CRETA, màu sơn trắng, số máy G4FLNQ162391, số khung MP3PB812EPJ047725 theo giấy chứng nhận đăng ký xe số 61 003806 do Công A thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương cấp ngày 07/3/2023. Theo thỏa thuận giá giữa các đương sự, chiếc xe này có giá trị 400.000.000 đồng. 7 Nay bà M yêu cầu chia và nhận ½ giá trị tài sản là quyền sử dụng đất và chiếc xe ô tô bằng tiền. Ông A không đồng ý với trình bày của bà M và cho rằng tài sản nêu trên là của cha mẹ ruột ông A là ông Phạm Ngọc C, bà Nguyễn Kim L mua và nhờ ông A đứng tên, ông A không đồng ý với yêu cầu chia tài sản chung của bà M. Ông Phạm Ngọc C và bà Nguyễn Kim L trình bày tài sản nêu trên là do ông C, bà L bỏ tiền mua nhưng nhờ con trai là ông A đứng tên, sau khi mua ông C cho thuê thu tiền hàng tháng. Nguồn tiền để mua là do ông C, bà L nhận được tiền đền bù của dự án nâng cấp, cải tạo tuyến đường ĐT 743 đoạn từ Ngã tư Miếu ông C đến Khu công nghiệp Sóng Thần. Ông C, bà L thỏa thuận giá cả, làm giấy đặt cọc và trả tiền mua nhà đất của ông Đỗ Văn C1; riêng chiếc xe ô tô thì ông C, bà L đưa tiền cho ông A mua và không có chứng cứ gì. Ông C có yêu cầu độc lập, yêu cầu công nhận những tài sản nêu trên là của ông C, bà L và yêu cầu ông A phải trả lại cho ông C, bà L.

[4] Xét trình bày và chứng cứ của nguyên đơn: Theo trình bày và chứng cứ nguyên đơn cung cấp thì ông Phạm Thanh A là người đứng tên trên Giấy chứng nhận đăng ký xe ô tô số 61 003806 cấp ngày 07/3/2023 và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DB 774306 cấp ngày 14/7/2021. Nguyên đơn cung cấp Sao kê của Ngân hàng Nông nghiệp phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Thuận An Sóng Thần, phòng giao dịch Lái Thiêu; chứng từ giao dịch ngày 19/4/2021. Theo Sao kê của Ngân hàng, ngày 18/02/2021 bà Lê Thị Ngọc M tất toán 02 sổ tiết kiệm, mỗi sổ có số tiền là 1.022.194.800 đồng và rút tổng số tiền 2.044.384.500 đồng ra khỏi tài khoản. Ngày 19/4/2021, bà M chuyển số tiền 1.000.000.000 đồng đến tài khoản của ông Đỗ Văn C1. Ngoài những lần giao dịch nêu trên từ ngày 20/4/2021 trở đi, tài khoản của bà M không ghi nhận thêm lần giao dịch với số tiền lớn nào khác. Tại phiên tòa ngày 11/8/2026 và ngày 03/9/2026, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn có trình bày: Đầu năm 2021, bà M được anh trai là ông Lê Thanh T tặng cho số tiền 3.000.000.000đ (Ba tỷ đồng) sau đó mở 02 sổ tiết kiệm, mỗi sổ 1.000.000.000 đồng và giữ tiền mặt 1.000.000.000 đồng; đến ngày 18/02/2021 bà M tất toán 02 sổ này, rút tiền đưa cho ông A để mua nhà đất của ông C1.

Tuy nhiên, tại biên bản lấy lời khai ngày 11/9/2026, ông Lê Thanh T cho biết từ trước đến nay ông T không cho bà M số tiền nào. Đồng thời, theo Công văn số 12/NHNo.TA-KTNQ ngày 04/6/2026 của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Thuận An Sóng Thần cung cấp thông tin về 02 sổ tiết kiệm nêu trên thì 01 sổ được mở vào ngày 13/8/2019 và 01 sổ mở vào ngày 13/8/2020 chứ không phải mở vào đầu năm 2021 như người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trình bày.

Do đó, lời trình bày của người đại diện hợp pháp của nguyên đơn về việc bà M được ông T cho tiền và mở sổ tiết kiệm thời gian đầu năm 2021 là không có căn cứ. Quá trình tố tụng, Tòa án đã có quyết định đối chất số 14/2026/QĐ-ĐC ngày 18 tháng 6 năm 2026 để đối chất giữa: Bà Lê Thị Ngọc M với bà Nguyễn Kim L, ông Phạm Ngọc C, ông Phạm Thanh A và ông Đỗ Văn C1 để làm rõ về người mua, số tiền và người thực tế trả tiền cho ông Đỗ Văn C1.

Tuy nhiên, bà Lê Thị Ngọc M làm đơn xin vắng mặt; người đại diện hợp pháp của bà M có đơn từ chối đối chất. Như vậy, nguyên đơn và người đại diện hợp pháp của mình từ chối tham gia đối chất là từ chối thực hiện quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ, chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình. 8 sơn trắng, loại CRETA, màu số máy G4FLNQ162391,

[5] Đối với tài sản là chiếc xe ô tô biển kiểm soát 61K-G nhãn hiệu HUYNDAI, số khung số MP3PB812EPJ047725 theo giấy chứng nhận đăng ký xe số 61 003806 do Công A thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương cấp ngày 07/3/2023. Quá trình tố tụng, ông C và bà L trình bày tiền mua xe là của ông C, bà L. Khi mua xe, ông C và bà L giao tiền mặt cho ông A mua xe và nhờ ông A đứng tên đăng ký xe. Ông A cũng thống nhất với trình bày nêu trên.

Tuy nhiên, lời trình bày của ông C, bà L và ông A không có chứng cứ chứng minh nên không có căn cứ chấp nhận.

Do đó, xác định đây là tài sản chung của bà M và ông A.

[6] Theo trình bày của bị đơn thì trong thời gian còn là vợ chồng, ông A đi làm công nhân, bà M ở nhà nội trợ và thời gian sau này có mở tiệm làm tóc nhưng do vắng khách nên phải đóng cửa. Hàng tháng ông A, bà M còn được cha mẹ là ông C, bà L hỗ trợ số tiền 10.000.000 đồng. Tài sản bà M đang tranh chấp là của ông C, bà L mua và nhờ ông A đứng tên, không phải là tài sản chung của ông A và bà M. Sau khi ông C, bà L mua thì cho thuê trọ để thu tiền chứ ông A và bà M cũng không có ở trên nhà đất này.

Do đó, Tòa án không có căn cứ xem xét công sức đóng góp của bà M đối với tài sản này.

[7] Xét trình bày và chứng cứ của ông Phạm Ngọc C: Quá trình tố tụng, ông C cung cấp chứng cứ là Giấy đặt cọc ngày 19/3/2021; Thư mời nhận tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư ngày 07/5/2019; Bảng áp giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư ngày 19/11/2018. Tại Bảng áp giá bồi thường thể hiện ông Phạm Ngọc C được bồi thường số tiền 3.542.333.721 đồng. Theo Thư mời nhận tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư ngày 07/5/2019, Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Bình Dương mời ông C đến Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Bình Dương vào hồi 08 giờ 30 phút ngày 27/6/2019 để nhận số tiền nêu trên. Theo trình bày của ông C, sau khi nhận tiền ngày 28/6/2019 ông C đưa cho bà Nguyễn Kim L số tiền 1.100.000.000 đồng, và bà L mở một sổ tiết kiện tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam với số tiền nêu trên. Trình bày này phù hợp với Sao kê tài khoản ngày 08/6/2026 của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Tại Biên bản lấy lời khai ngày 02/6/2026, bà L trình bày: “vào khoảng tháng 8 năm 2019 tôi đưa cho Minh 1.100.000.000 đồng để gửi và một lần vào khoảng đầu năm 2020, tôi đưa cho Minh 870.000.000 đồng để gửi; đến khoảng tháng 8/2020 tôi có đưa thêm khoảng hơn một trăm triệu nhờ Minh gửi thêm vào sổ tiết kiệm. Đến đầu năm 2021, tôi nói Minh ra ngân hàng rút tiền của cả hai sổ về đưa cho tôi”. Lời khai này của bà L phù hợp với thời gian bà M mở 02 sổ tiết kiệm tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam theo thông tin do Ngân hàng cung cấp tại Công văn số 12/NHNo.TA-KTNQ ngày 04/6/2026 và thời gian bà M tất toán 02 sổ tiết kiệm vào ngày 18/02/2021. Theo Giấy đặt cọc ngày 19/3/2021 do ông C cung cấp thể hiện: Ông C và ông C1 lập “Giấy đặt cọc” chuyển nhượng thửa đất M, tờ bản đồ N (D3) nêu trên với giá 3.270.000.000 đồng, ông C đặt cọc cho ông C1 số tiền 100.000.000 đồng, thời hạn 60 ngày sẽ ký hợp đồng chuyển nhượng. Tại mặt sau của giấy đặt cọc có ghi: ngày 01/4/2021, cọc lần 2 bà L chuyển cho ông C1 số tiền 1.100.000.000 đồng; cọc lần 3 bà L chuyển cho ông C1 số tiền 2.000.000.000 đồng.

[8] Xét lời khai của người làm chứng ông Đỗ Văn C1: 9 Theo lời khai của ông Đỗ Văn C1 tại Biên bản lấy lời khai ngày 12 tháng 3 năm 2026 và ngày 15 tháng 7 năm 2026 ông C1 đều xác định người thỏa thuận mua bán đất và trả tiền cho ông C1 là ông C và bà L; chữ viết tại Giấy đặt cọc ngày 19/3/2021 là do ông C1 viết vào thời điểm ông C, bà L trả tiền và ông C1 khẳng định chỉ thỏa thuận và bán nhà, đất cho ông C, bà L chứ không thỏa thuận mua bán gì với ông A, bà M. Đồng thời, trên giấy đặt cọc này không có chữ ký của ông Phạm Thanh A, bà Lê Thị Ngọc M và bà M cũng không cung cấp được chứng cứ gì để chứng minh cho việc có thỏa thuận mua bán nhà, đất với ông C1. Ngoài ra, ông C1 còn khẳng định ngày 19/4/2021 ông C1, bà L và bà M đều có mặt tại Ngân hàng, bà L nhờ con dâu là bà M nộp số tiền 1.000.000.000 đồng vào tài khoản sau đó chuyển đến tài khoản của ông C1; Ngoài ra, ông C1 còn xác định: cũng trong ngày 19/4/2021 bà L, ông C còn giao cho ông C1 số tiền mặt 1.000.000.000 đồng nên ông C1 có ghi vào mặt sau của giấy đặt cọc với nội dung: Cọc lần 3 Nguyễn Kim L chuyển cho Đỗ Văn C1 số tiền 2.000.000.000 (hai tỷ). Ông C1 còn trình bày, do thời điểm này ông C1 đang cần trả tiền mua đất nên có nói với ông C, bà L trả tiền sớm hơn so với thời hạn ghi trên giấy đặt cọc. Sau khi nhận số tiền 2.000.000.000 đồng do ông C, bà L trả vào ngày 19/4/2021 thì ngày 20/4/2021 ông C1 chuyển khoản trả tiền đất cho ông Hoàng Văn G số tiền 1.000.550.000 đồng. Những trình bày của ông C1 phù hợp với những giao dịch thể hiện tại sao kê tài khoản ngân hàng do ông C1 nộp và do Tòa án thu thập.

Xét thấy, ông Đỗ Văn C1 và các đương sự trong vụ án không có quan hệ họ hàng, không có mâu thuẫn gì, ông C1 nhiều lần cam kết lời khai của mình là hoàn toàn khách quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Do đó, đây là chứng cứ rất quan trọng, là căn cứ để xác định người thực tế nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và nhà trọ của ông C1 là ông C, bà L không phải ông A, bà M và số tiền 1.000.000.000 đồng chuyển từ tài khoản của bà M đến tài khoản của ông C1 vào ngày 19/4/2023 là tiền của ông C, bà L không phải là tiền của bà M và ông A.

[9] Như vậy, có căn cứ xác định: 01 kios và 05 căn phòng trọ gắn liền quyền sử dụng đất diện tích 146,9m2 thuộc thửa đất số M tờ bản đồ N tọa lạc tại khu phố 2, phường AP, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DB774306, số vào sổ cấp GCN CS17723 do Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Bình Dương – nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 14/7/2021 tên Phạm Thanh A có kết quả định giá là 3.227.478.720 đồng thuộc quyền sở hữu của ông Phạm Ngọc C và bà Nguyễn Kim L, không phải là tài sản chung của bà Lê Thị Ngọc M và ông Phạm Thanh A.

[10] Từ những nhận định nêu trên: - Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn như sau: Xác định tài sản chung giữa bà Lê Thị Ngọc M và ông Phạm Thanh A là chiếc xe ô tô biển kiểm soát 61K-G nhãn hiệu HUYNDAI, số loại CRETA, màu sơn trắng, số máy G4FLNQ162391, số khung MP3PB812EPJ047725 theo giấy chứng nhận đăng ký xe số 61 003806 do Công A thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương cấp ngày 07/3/2023 trị giá 400.000.000 đồng. Chia tài sản chung cho nguyên đơn với trị giá 200.000.000 đồng tương đương với ½ giá trị của chiếc xe ô tô nêu trên. Do bà M tự nguyện giao 10 hiện vật là chiếc xe nêu trên cho ông A nên ông A được quyền sở hữu, sử dụng chiếc xe nêu trên và có nghĩa vụ giao cho bà M số tiền 200.000.000 đồng. - Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc chia tài sản chung trị giá 1.470.600.000 đồng tương đương ½ giá trị quyền sử dụng đất của thửa đất số M tờ bản đồ N có diện tích 146,9m2 tọa lạc tại khu phố 2, phường AP, thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương – nay là phường AP, Thành phố Hồ Chí Minh; - Chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Ngọc C, bà Nguyễn Kim L về việc công nhận quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản là 01 kios và 05 phòng trọ gắn liền thửa đất số M tờ bản đồ N có diện tích 146,9m2 tọa lạc tại khu phố 2, phường AP, thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương – nay là phường AP, Thành phố Hồ Chí Minh. - Không chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Ngọc C, bà Nguyễn Kim L về việc công nhận quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản là chiếc xe ô tô biển kiểm soát 61K-G nhãn hiệu HUYNDAI, số loại CRETA, màu khung MP3PB812EPJ047725 theo giấy chứng nhận đăng ký xe số 61 003806 do Công A thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương cấp ngày 07/3/2023. số máy G4FLNQ162391, trắng, sơn số

[11] Ý kiến của Kiểm sát viên là phù hợp với các tài liệu, chứng cứ trong vụ án nên chấp nhận.

[12] Chi phí xem xét thẩm định, đo đạc và định giá tài sản là 4.800.000 đồng, do yêu cầu tranh chấp đối với tài sản phải xem xét thẩm định, đo đạc và định giá tài sản không được chấp nhận nên nguyên đơn bà M phải chịu và đã nộp đủ.

[13] Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn phải chịu án phí đối với phần yêu cầu khởi kiện không được chấp nhận; nguyên đơn và bị đơn phải chịu án phí trên phần giá trị tài sản được chia; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Phạm Ngọc C được miễn án phí do thuộc đối tượng người cao tuổi theo quy định 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội Khóa XIV. Vì các lẽ trên,

Căn cứ vào: