Bản án 299/2026/KDTM-STTranh chấp về đầu tư tài chính, ngân hàng

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ tranh chấp : Đây là tranh chấp hợp đồng tín dụng theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Bộ luật tố tụng dân sự 2015. [1.2] Về thẩm quyền: Bị đơn là pháp nhân có trụ sở tại C Thép M, phường B, Thành phố Hồ Chí Minh nên theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 thì đây là vụ án kinh doanh thương mại thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 – Thành phố Hồ Chí Minh. [1.3] Về sự có mặt của đương sự: Tòa án đã tống đạt hợp lệ thông báo thụ lý đồng thời triệu tập bị đơn, người đại diện theo pháp luật của bị đơn đồng thời là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Hải S đến tòa để trình bày ý kiến, tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ cũng như tham gia phiên tòa nhưng các đương sự nêu trên đều vắng mặt tại phiên tòa không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử các đương sự nêu trên theo quy định tại khoản 2 Điều 227; khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. [1.4] Về việc tham gia phiên tòa của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4: Trong vụ án này Tòa án đã tiến hành thu thập chứng cứ bằng hình thức ủy thác thu thập chứng chứng, xem xét thẩm định tại chỗ. Theo quy định tại khoản 2 Điều 21 của Bộ luật tố tụng dân sự và hướng dẫn tại khoản 1 Điều 7 Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-VKSNDTC-TANDTC ngày 01-8-2012 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao, trường hợp này Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 phải tham gia phiên tòa theo quy định.

[2] Về nội dung: [2.1] Về yêu cầu bị đơn thanh toàn nợ gốc và lãi :

Căn cứ vào những tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp và bản tự khai của ông Nguyễn Hải S thể hiện: 4 Ngày 31/01/2024, Ngân hàng TMCP Phát Triển Thành phố H (viết tắt là Ngân hàng) và Công ty TNHH T1 (viết tắt là Công ty T1) có ký Hợp đồng tín dụng hạn mức số 4766/24MN/HĐTD ngày 31/01/2024 với hạn mức cho vay là 5.500.000.000 (Năm tỷ năm trăm triệu) đồng; thời hạn cấp hạn mức tín dụng là 12 tháng kể từ ngày ký Hợp đồng tín dụng hạn mức đến ngày 31/01/2025; Lãi suất vay trong hạn: Quy định cụ thể trong từng Khế ước nhận nợ. Mục đích vay: Bổ sung vốn lưu động cho hoạt động kinh doanh thương mại gạo các loại. Thực hiện hợp đồng, ngân hàng đã giải ngân cho Công ty T1 tổng số tiền 5.170.000.000 (Năm tỷ một trăm bảy mươi triệu) đồng được thể hiện tại Đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 4766/24MN/HĐTD/KUNN01 ngày 01/02/2024; thời hạn vay là 06 tháng từ ngày 02/02/2024 đến ngày 01/08/2024; Lãi suất vay trong hạn: 11%/năm. Để đảm bảo cho khoản vay nêu trên cho Công ty T1 thì Ngân hàng và ông Nguyễn Hải S đã có ký Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác số: 3982/24MN/HĐBĐ ngày 31/01/2024. Tài sản thế chấp là thửa đất số: 95, Tờ bản đồ số 8, địa chỉ Xã T, Huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh (nay là: Xã T, Thành phố Hồ Chí Minh) theo Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số U 773800, Số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: 12 QSDĐ/HG, được Ủy ban nhân dân Huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 18/03/2002, cập nhật chủ sở hữu ngày 30/01/2024 thuộc sở hữu của ông Nguyễn Hải S. Hợp đồng thế chấp đã công chứng tại Phòng C ngày 31/01/2024 và tài sản đã được đăng ký giao dịch bảo đảm do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện C chứng nhận ngày 01/02/2024. Tại khoản 2 Điều 100 Luật các tổ chức tín dụng năm 2024 quy định: “Tổ chức tín dụng và khách hàng có quyền thỏa thuận về lãi suất, phí cấp tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật”. Tại điểm b khoản 4 Điều 13 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng N quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, Chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng quy định mức lãi suất: “không vượt quá 10%/năm tính trên số dư lãi chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả”. Tại điểm b khoản 2 Điều 8 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm quy định: “Trường hợp khách hàng không trả đúng hạn tiền lãi trên nợ gốc theo thỏa thuận tại hợp đồng tín dụng, thì phải trả lãi chậm trả theo mức lãi suất do tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận nhưng không vượt quá mức lãi suất giới hạn mà pháp luật quy định tương ứng với thời gian chậm trả lãi trên nợ gốc trong hạn”. Xét thỏa thuận của các bên về lãi suất, lãi suất nợ quá hạn, lãi suất nợ lãi chậm trả nêu trên là phù hợp với quy định tại Điều 2 Hợp đồng tín dụng hạn mức số 4766/24MN/HĐTD ngày 31/01/2024; Điều 4 Đề nghị giải ngân kiêm Khế ước nhận nợ số 4766/24MN/HĐTD/KUNN01 ngày 01/02/2024; khoản 2 Điều 100 Luật các tổ chức tín dụng năm 2024; điểm b khoản 4 Điều 13 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng N và điểm b khoản 2 Điều 8 Nghị quyết số 01/2019/NQ- HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Điều 463, Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015. 5

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn Công ty T1 phải thanh toán số tiền nợ tạm tính đến ngày 21/9/2026 là 7.097.888.135 (Bảy tỷ không trăm chín mươi bảy triệu tám trăm tám mươi tám nghìn một trăm ba mươi lăm) đồng. Trong đó: Nợ gốc: 5.170.000.000 đồng; Nợ lãi trong hạn: 90.056.138 đồng: Nợ lãi quá hạn: 1.837.831.997 đồng. Buộc Công ty T1 phải tiếp tục trả tiền lãi phát sinh từ ngày 22/9/2026 cho đến khi trả xong toàn bộ khoản nợ theo thỏa thuận tại Hợp đồng tín dụng hạn mức số 4766/24MN/HĐTD ngày 31/01/2024 và Đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 4766/24MN/HĐTD/KUNN01 ngày 01/02/2024. [2.2] Về yêu cầu trường hợp sau khi phát mãi tài sản thế chấp mà vẫn không đủ để thanh toán hết nợ thì buộc ông Nguyễn Hải S phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay cho đến khi trả hết nợ cho Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố H theo Văn bản cam kết bảo lãnh ngày 31/01/2024: Ngày 31/01/2024 ông Nguyễn Hải S có ký Văn bản cam kết bảo lãnh cho Công ty TNHH T1. Theo đó, nội dung văn bản cam kết, ông S có nghĩa vụ trả nợ thay cho công ty T1 bao gồm nợ gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn, lãi chậm trả lãi trong phạm vi bảo lãnh. Văn bản cam kết bảo lãnh ngày 31/01/2024 có hiệu lực từ ngày ký kết, không hủy ngang và chỉ hết hiệu lực khi công ty T1 hoặc ông Nguyễn Hải S hoàn tất toàn bộ nghĩa vụ trả nợ. Xét hợp đồng bảo lãnh có nội dung phù hợp với quy định tại các Điều 335, Điều 336, Điều 339, Điều 342 của Bộ luật Dân sự năm 2015, nên hợp đồng có hiệu lực pháp luật và các bên phải thực hiện quyền, nghĩa vụ đối với nhau theo đúng cam kết.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu cầu trường hợp Công ty T1 không trả được nợ hoặc trả nợ không đầy đủ cho Ngân hàng thì buộc ông Nguyễn Hải S trả nợ thay cho Ngân hàng theo Văn bản cam kết bảo lãnh ngày 31/01/2024 [2.3] Về thời hạn thanh toán: Do Công ty T1 vi phạm thời hạn thanh toán theo thỏa thuận, làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của Ngân hàng nên Ngân hàng yêu cầu Công ty T1 phải thanh toán số tiền còn nợ ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật là có cơ sở phù hợp với quy định tại Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015 nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. [2.4] Về tài sản thế chấp đảm bảo cho khoản nợ vay: Xét, Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ của người khác số: 3982/24MN/HĐBĐ ngày 31/01/2024. Tài sản thế chấp là thửa đất số: 95, Tờ bản đồ số 8, địa chỉ Xã T, Huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh (nay là: Xã T, Hồ Chí Minh) theo Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số U 773800, Số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: 12 QSDĐ/HG, được Ủy ban nhân dân Huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 18/03/2002, cập nhật chủ sở hữu ngày 31/01/2024 thuộc sở hữu của ông Nguyễn Hải S là phù hợp với quy định tại các Điều 317, Điều 318, Điều 319 và Điều 401 Bộ luật dân sự năm 2015. Theo Điều 8 của hợp đồng thế chấp nêu trên thì giữa các bên có thỏa thuận xử lý tài sản bảo đảm khi bên thế chấp không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ thì bên nhận thế chấp được quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp để thu hồi nợ. Thỏa thuận này không trái với quy định pháp luật nên có hiệu lực đối với các bên tham gia giao dịch, được pháp luật công nhận và bảo vệ. 6

Do đó, Ngân hàng yêu cầu trường hợp Công ty T1 không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ nêu trên thì Ngân hàng được quyền yêu cầu phát mãi tài sản thế chấp nêu trên để thu hồi nợ ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật là phù hợp với thỏa thuận và đúng với quy định tại Điều 323 Bộ luật dân sự năm 2015 nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Tại phiên tòa hôm nay, bị đơn, người đại diện theo pháp luật của bị đơn đồng thời là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Hải S vắng mặt không có lý do cũng như không đưa ra bất kỳ một phản hồi nào hoặc chứng cứ nào để chứng minh cho quan điểm của mình.

Vì vậy, các đương sự nêu trên phải chịu hậu quả pháp lý đối với việc vắng mặt của mình theo quy định tại khoản 4 Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015

[3] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 – Thành phố Hồ Chí Minh về việc giải quyết vụ án là có cơ sở, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.

[4] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Công ty T1 có nghĩa vụ thanh toán lại cho Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố H số tiền 5.000.000 (Năm triệu) đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 157 Bộ luật tố tụng dân sự.

[5] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn phải chịu theo quy định của pháp luật. H lại tiền tạm nộp án phí cho nguyên đơn.