Bản án 60/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng dịch vụ

[1]. Về quan hệ pháp luật tranh chấp, thẩm quyền giải quyết vụ án: Đối tượng tranh chấp trong vụ án là hợp đồng dịch vụ pháp lý giữa nguyên đơn ông Trần Đặng Minh K và bị đơn ông Nguyễn Duy P. Bị đơn có nơi cư trú tại xã S, tỉnh Lâm Đồng căn cứ vào quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân khu vực 13, tỉnh Lâm Đồng.

[2]. Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn đã tự nguyện thay đổi yêu cầu khởi kiện chỉ yêu cầu số tiền gốc 723.000.000 đồng và tiền lãi 204.850.000 đồng. Xét thấy việc thay đổi này là hoàn toàn tự nguyện của đương sự, không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu, phù hợp với quy định tại Điều 5 và khoản 1 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên Hội đồng xét xử chấp nhận. 5

[3]. Về việc vắng mặt bị đơn ông Nguyễn Duy P, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Chúc S: Ông P đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai những vẫn vắng mặt không lý do, bà S vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt.

Căn cứ vào Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

[4].

Nhận thấy, giữa nguyên đơn và bị đơn có thỏa thuận ký kết Hợp đồng dịch vụ pháp lý số 30.3.2022/HĐDV ngày 30 tháng 3 năm 2022 và Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 15 tháng 8 năm 2022 với nội dung:“ông Nguyễn Duy P sẽ gia hạn hoặc cấp mới sổ đỏ với diện tích 57.493 m2 tại khu vực N, thôn B, xã B, huyện B, tỉnh Bình Thuận; chuyển quyền sử dụng đất sau khi đã gia hạn, hoặc cấp mới sổ đỏ do ông Thanh Minh S1 đứng tên sang cho bên A; ra quyết định thu hồi, làm sạch diện tích đất nằm trong sổ đỏ” với chi phí 723.000.000 đồng. Do đó có đủ căn cứ xác định việc ký kết thỏa thuận của các bên là hợp đồng dịch vụ pháp lý được điều chỉnh từ Điều 513 đến Điều 521 của Bộ luật Dân sự.

[5]. Khi ký kết Hợp đồng dịch vụ pháp lý và Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý nêu trên các bên hoàn toàn tự nguyện ký kết, không bị ép buộc, các bên đều thừa nhận việc ký hợp đồng nên đây là những tình tiết sự kiện không cần phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, nội dung hợp đồng vi phạm điều cấm pháp luật và không thể thực hiện được cụ thể: [5.1]. Bên cung cấp dịch vụ trong hợp đồng là ông Nguyễn Duy P: Hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 30/03/2022 và Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 15/08/2022 giữa ông Trần Đặng Minh K và ông Nguyễn Duy P có nội dung: Ông P nhận thực hiện các công việc bao gồm: lập thủ tục gia hạn thời hạn sử dụng đất, lập thủ tục chuyển nhượng, đăng bộ, liên hệ các cơ quan chức năng để hoàn tất hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên ông K. Đây là các công việc mang tính chất dịch vụ pháp lý và thủ tục hành chính về đất đai. Hoạt động cung ứng dịch vụ pháp lý, tư vấn pháp luật hoặc dịch vụ đại diện thực hiện thủ tục hành chính có thu phí là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Hoạt động này chỉ được phép thực hiện bởi các tổ chức hành nghề luật sư hoặc các doanh nghiệp có đăng ký ngành nghề kinh doanh dịch vụ bất động sản, dịch vụ hỗ trợ pháp lý được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép hoạt động. Quá trình giải quyết vụ án thể hiện ông Nguyễn Duy P đã ký kết Hợp đồng dịch vụ pháp lý với tư cách cá nhân, không phải là luật sư, không có chứng chỉ hành nghề dịch vụ luật, cũng không phải là đại diện hợp pháp của bất kỳ tổ chức hành nghề tư vấn hoặc doanh nghiệp dịch vụ bất động sản nào. Pháp luật hiện hành không cho phép một cá nhân không đăng ký kinh doanh, không có chức năng hành nghề được tự ý cung ứng dịch vụ pháp lý mang tính chất thương mại và nhận 6 thù lao dịch vụ. Đồng thời, chủ sở hữu hợp pháp của thửa đất cũng không uỷ quyền cho ông P thực hiện các dịch vụ liên quan đến thửa đất nêu trên thì ông P không thể nhân danh cá nhân để liên hệ, nộp hồ sơ chính thức hoặc giải quyết các biến động đất đai như: gia hạn đất, cấp đổi sổ đỏ, chuyển quyền sử dụng đất được thể hiện tại Điều 1 của hợp đồng dịch vụ pháp lý tại các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Việc ông P cố tình giao kết hợp đồng dịch vụ pháp lý khi bản thân không có đủ điều kiện là hành vi trái pháp luật và là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc hợp đồng bị kéo dài, không thể thực hiện được như đã cam kết. [5.2]. Hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 30/03/2022 và Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 15/08/2022, ông Trần Đặng Minh K giao cho ông Nguyễn Duy P thực hiện thủ tục gia hạn thời hạn sử dụng đất và chuyển đổi cập nhật sang tên đối với thửa đất số 41, tờ bản đồ số 18 tại xã B, huyện B.

Tuy nhiên, tài liệu chứng cứ trong hồ sơ vụ án thể hiện: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 01333/QSDĐ do Ủy ban nhân dân huyện B cấp ngày 31/12/1998 đứng tên ông Thanh Minh S1. Ông Trần Đặng Minh K hoàn toàn không phải là chủ sử dụng đất hợp pháp, cũng không đứng tên trên GCNQSDĐ tại thời điểm giao kết hợp đồng. Theo quy định tại Điều 167 và Điều 188 Luật Đất đai năm 2013, chỉ có chủ sử dụng đất hợp pháp mới có các quyền định đoạt bao gồm chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn và thực hiện thủ tục gia hạn thời hạn sử dụng đất. Pháp luật đất đai không thừa nhận quyền của một bên thứ ba (không phải chủ đất và không có ủy quyền hợp pháp từ chủ đất) tự ý định đoạt hoặc thực hiện các quyền nghĩa vụ hành chính thay cho chủ đất. Do ông K không có quyền đối với thửa đất này, ông K hoàn toàn không có tư cách pháp lý và không có quyền ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thuê người khác đi gia hạn hay sang tên thửa đất thuộc quyền sở hữu của ông Thanh Minh S1.

[6]. Về việc thực hiện, quyền nghĩa vụ của các bên trong Hợp đồng dịch vụ pháp lý và Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý: Nguyên đơn đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo mục 2.3 Điều 2 của Hợp đồng dịch vụ pháp lý và toàn bộ nội dung tại Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 15/8/2022 cụ thể: đã chuyển đầy đủ cho bị đơn ông Nguyễn Duy P tổng số tiền 723.000.000 đồng vào số tài khoản của ông P số 4805205062403 tại Ngân hàng N được thể hiện qua các sao kê tại ngân hàng Thương mại Cổ phần Đ các ngày 20/4/2022, 19/4/2022, 26/3/2022, 05/4/2022, 30/3/2022, 12/4/2022, 16/8/2022, 27/10/2022, 04/5/2022. Bị đơn ông Nguyễn Duy P đã không thực hiện đúng và đầy đủ các điều khoản trong hợp đồng cụ thể theo Hợp đồng dịch vụ pháp lý thì thời gian thực hiện là từ 03 tháng đến 06 tháng kể từ ngày ký hợp đồng (ngày 30/3/2022) và Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý thì thời gian thực hiện là 02 tháng kể từ ngày ký (ngày 15/8/2022). Hiện đã hết thời gian thực hiện nhưng ông Nguyễn Duy P vẫn chưa 7 thực hiện đầy đủ các nội dung như đã cam kết tại Điều 1 của Hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 30/3/2022 và Điều 1 tại Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý ngày 15/8/2022. Đối với lời khai của ông P cho rằng ông đã thực hiện các công việc đã cam kết với ông K nhưng do thay đổi công chức phụ trách, công tác sát nhập nên thời gian bị kéo dài và ông K không cung cấp các thông tin nên công việc bị kéo dài. Ông xác định đã hoàn thành 70% công việc đã cam với ông K, 30% còn lại là đất rừng nằm trong quy hoạch của Bộ Q nên không thực hiện được. Xét thấy lời khai của ông P là không có căn cứ vì trong quá trình tố tụng, ông P không cung cấp được bất kỳ tài liệu, chứng cứ nào chứng minh đã nộp hồ sơ, được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hoặc văn bản phản hồi về việc đất bị chồng lấn, quy hoạch quốc phòng theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Do đó, lời trình bày của bị đơn là không có căn cứ. Đồng thời, theo xác minh và yêu cầu cung cấp thông tin của Toà án thì hiện nay thửa đất diện tích 57.493m2 tại tờ bản đồ số 18, thửa đất số 41 tại địa chỉ: khu V, xã B, huyện B, tỉnh Bình Thuận đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, số vào sổ: 01333/QSDĐ do UBND huyện B cấp ngày 31/12/1998 cho ông Thanh Minh S1 vẫn không có thay đổi về chủ sở hữu và không có sự cập nhật hay điều chỉnh biến động trên thửa đất nêu trên. Từ đó cho thấy đã quá thời hạn thực hiện hợp đồng, Phụ lục hợp đồng dịch vụ pháp lý nhưng ông P vẫn chưa hoàn thành bất kỳ thủ tục pháp lý nào cho ông K, vi phạm nghiêm trọng cam kết về thời hạn tại thỏa thuận ngày 15/08/2022.

Do đó, yêu cầu của ông K buộc ông P trả lại số tiền gốc 723.000.000 đồng là hoàn toàn hợp pháp, có căn cứ theo quy định tại Điều 519 và Điều 520 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[7] Về giải quyết hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu: Căn cứ Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vô hiệu không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên kể từ thời điểm giao kết. Các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Đối với số tiền gốc 723.000.000 đồng: Do hợp đồng vô hiệu, ông P không được quyền chiếm giữ số tiền này và phải hoàn trả lại cho ông K.

Tuy nhiên, Tòa án xét thấy cả hai bên đều có lỗi trong việc giao kết một hợp đồng vi phạm pháp luật (ông K lỗi không phải chủ đất vẫn thuê cung ứng dịch vụ; ông P lỗi không có chức năng vẫn nhận tiền).

Do đó, buộc ông P phải nộp trả số tiền đã nhận cho ông K. Đối với yêu cầu đòi tiền lãi 204.850.000 đồng: Do hợp đồng đã vô hiệu ngay từ đầu, các thỏa thuận về thời hạn, phạt vi phạm hay quyền phát sinh tiền lãi dựa trên hợp đồng này đều không có giá trị pháp lý. Việc bồi thường thiệt hại (nếu có) chỉ đặt ra khi có căn cứ xác định thiệt hại thực tế và lỗi của các bên. Nguyên đơn 8 chỉ yêu cầu lãi phát sinh nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh thiệt hại thực tế phát sinh từ việc bị đơn chiếm giữ số tiền nêu trên, cũng không chứng minh được thoả thuận về lãi suất giữa các bên.

Vì vậy, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu đòi tiền lãi chậm trả của ông Trần Đặng Minh K.

[6] Về việc quản lý Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc: Quá trình giải quyết vụ án ông K khai nhận đã giao bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 01333/QSDĐ cấp ngày 31/12/1998 của ông Thanh Minh S1 cho ông P để thực hiện dịch vụ.

Tuy nhiên, ông P khai nhận đã trả lại cho ông K giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên.

Xét thấy, GCNQSDĐ số vào sổ 01333/QSDĐ do Ủy ban nhân dân huyện B cấp ngày 31/12/1998 cho ông Thanh Minh S1 không có tài liệu chứng cứ nào thể hiện giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên đã chuyển nhượng cho người khác nên ông K và ông P đều không quyền được quản lý, định đoạt, sử dụng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên. Hơn nữa, trong vụ án các đương sự chỉ trình bày mà không cung cấp được bản gốc hay bản sao có chứng thực thể hiện đang quản lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên nên không có cơ sở để xem xét. Trường hợp các bên có tranh chấp sẽ được giải quyết trong một vụ án khác khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện khởi kiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[7] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên toà về việc chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là phù hợp với quy định của pháp luật nên được chấp nhận.

[8] Về án phí: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận một phần nên nguyên đơn phải chịu án phí đối với yêu cầu không được chấp nhận. Bị đơn ông Nguyễn Duy P phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với tổng số tiền buộc phải thực hiện nghĩa vụ.

[9] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc: Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc nguyên đơn đã nộp tạm ứng và tự nguyện chịu toàn bộ chi phí nói trên và không đề nghị Hội đồng xét xử xem xét.

Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.

[10] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật. Vì những lẽ trên.