Bản án 816/2026/DS-PTCác yêu cầu khác về dân sự

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Theo các bản đồ hiện trạng do Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai - Chi nhánh L2 phát hành ngày 05/02/2018, diện tích đất ông Nguyễn Văn T yêu cầu công nhận gồm 6.853,4m² thuộc thửa 25; 2.746,5m² thuộc một phần thửa 39 và 19.104,9m² thuộc thửa 03, tổng cộng 28.704,8m². Ông T và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cho rằng đất có nguồn gốc do cha mẹ ông khai phá, sử dụng từ khoảng năm 1979-1980.

Tuy nhiên, lời trình bày của đương sự về việc khai phá và sử dụng đất phải được xem xét trong mối quan hệ với nguồn gốc pháp lý, quá trình Nhà nước quản lý diện tích đất và các tài liệu do chính gia đình nguyên đơn xác lập trong quá trình sử dụng. 11 Tài liệu có trong hồ sơ thể hiện khu vực đất tranh chấp thuộc đất lâm nghiệp Bàu Cạn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cho Lâm trường quốc doanh Lòng Tàu quản lý theo Quyết định số 1307/QĐ ngày 25/9/1978; sau đó tiếp tục được xác lập, quản lý qua Quyết định số 1290/QĐ-UBT ngày 02/10/1992, Quyết định số 1014/QĐ.CT.UBT ngày 10/4/2001, Quyết định số 600/QĐ-UBND ngày 16/3/2007 và Quyết định số 4258/QĐ-UBND ngày 04/12/2007. Như vậy, việc gia đình nguyên đơn cho rằng đã khai phá đất từ khoảng năm 1980 không đủ để làm phát sinh quyền sử dụng đất hợp pháp, bởi trước thời điểm nguyên đơn cho rằng gia đình bắt đầu khai phá thì khu vực đất lâm nghiệp này đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cho Lâm trường quản lý.

[2] Bên cạnh đó, chính quá trình xác lập và thực hiện Hợp đồng số 08/HĐK là căn cứ quan trọng để xác định tính chất việc sử dụng đất của gia đình nguyên đơn. Hội đồng xét xử nhận thấy, vào ngày 02/12/1994, ông Nguyễn Văn Thế L cha ông Nguyễn Văn T ký Hợp đồng khoán bảo vệ rừng, gây trồng rừng sản xuất số 08/HĐK với Lâm trường L1. Theo hợp đồng, Lâm trường giao khoán cho ông T3 diện tích 3,15ha, gồm 2,65ha đất có rừng phải bảo vệ, 0,2ha đất chưa có rừng để gây trồng rừng và 0,3ha đất trống để sản xuất nông nghiệp. Hợp đồng được ký tại UBND xã B và có xác nhận của UBND xã; kèm theo hợp đồng còn có biểu thống kê và sơ đồ giao đất, giao rừng. Đến ngày 26/7/1998, ông T3 còn làm Đơn xin chuyển nhượng quyền hợp đồng quản lý bảo vệ cho ông Nguyễn Văn T. Trong đơn, ông T3 xác nhận mình có hợp đồng chăm sóc, quản lý, bảo vệ rừng diện tích 3,15ha và vì già yếu nên xin chuyển quyền thực hiện hợp đồng cho ông T. Đơn này được Phân trường Bàu C đồng ý và UBND xã B xác nhận ngày 27/7/1998. Các tài liệu nêu trên được lập ở những thời điểm khác nhau và thể hiện nhất quán việc ông Nguyễn Văn T3, sau đó là ông Nguyễn Văn T, sử dụng diện tích đất trên cơ sở quan hệ nhận khoán với đơn vị quản lý rừng, chứ không phải với tư cách người được Nhà nước giao đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất. Việc ông T3 chủ động đề nghị chuyển quyền thực hiện hợp đồng cho ông T vào năm 1998 càng thể hiện gia đình nguyên đơn nhận thức và thừa nhận quan hệ pháp lý giữa gia đình với Lâm trường là quan hệ giao khoán quản lý, bảo vệ rừng và sử dụng đất theo hợp đồng.

Do đó, không có cơ sở căn cứ vào việc gia đình ông T trực tiếp canh tác, trồng cây hoặc quản lý đất trong thời gian dài để xác định diện tích đất này thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình ông T.

[3] Đối với trình bày của ông T cho rằng gia đình ông đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời và đã thực hiện nghĩa vụ thuế, nhận thấy, 12 ông T không cung cấp được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời mà ông cho rằng gia đình đã được cấp. Các biên lai thuế nông nghiệp do nguyên đơn xuất trình cũng không thể hiện cụ thể số tiền thuế được nộp đối với thửa đất, vị trí hoặc diện tích đất đang tranh chấp.

Vì vậy, không có căn cứ xác định giấy chứng nhận tạm thời mà nguyên đơn trình bày, nếu có, được cấp đối với chính diện tích 28.704,8m² đang tranh chấp cũng như không có căn cứ từ các biên lai thuế để xác lập quyền sử dụng đất cho nguyên đơn. Đây cũng là nội dung đã được cấp sơ thẩm xem xét.

[4] Ông T và những người liên quan còn cho rằng gia đình ký Hợp đồng số 08/HĐK do bị Lâm trường ép buộc, nếu không ký sẽ bị thu hồi đất.

Tuy nhiên, ngoài lời trình bày của các thành viên trong gia đình, nguyên đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ khách quan chứng minh có hành vi cưỡng ép khi giao kết hợp đồng. Mặt khác, sau khi hợp đồng được ký, gia đình ông T tiếp tục thực hiện hợp đồng trong thời gian dài; năm 1998 ông T3 còn lập đơn đề nghị chuyển quyền thực hiện chính hợp đồng này cho ông T. Hồ sơ không thể hiện trong quá trình thực hiện hợp đồng gia đình có khiếu nại hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền tuyên bố hợp đồng vô hiệu do bị cưỡng ép.

Do đó, không có căn cứ chấp nhận lời trình bày cho rằng Hợp đồng số 08/HĐK được xác lập do bị ép buộc. Cấp sơ thẩm đánh giá nội dung này là có căn cứ.

[5] Đối với yêu cầu hủy Quyết định số 4258/QĐ-UBND ngày 04/12/2007 của UBND tỉnh Đ: Hội đồng xét xử nhận thấy, hồ sơ thể hiện Ban Q có nguồn gốc quản lý đất từ Lâm trường quốc doanh Lòng Tàu; quá trình rà soát hiện trạng sử dụng đất đã được Sở Tài nguyên và Môi trường thẩm định trước khi trình UBND tỉnh Đ ban hành Quyết định số 4258/QĐ-UBND. Đối với xã B, khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AQ 119904 ngày 12/9/2009 cho Ban Q, các thửa đất 272, 287, 288, 289, 377, 378, 379 tờ bản đồ số 4 không được cấp giấy cho Ban Quản lý, do đây là các thửa có hộ gia đình, cá nhân đang nhận giao khoán sử dụng đất lâm nghiệp, trong đó có hợp đồng giao khoán cho ông Nguyễn Văn T3. Việc không cấp giấy cho Ban Quản lý đối với các thửa đất đang được giao khoán không đồng nghĩa với việc công nhận quyền sử dụng đất cho hộ nhận khoán. Đây chỉ là việc xử lý đối với diện tích đang tồn tại quan hệ giao khoán trong quá trình rà soát, quản lý đất lâm nghiệp. Hồ sơ vụ án không có tài liệu chứng minh gia đình ông Nguyễn Văn T có quyền sử dụng hợp pháp đối với diện tích tranh chấp để từ đó xác định Quyết định số 4258/QĐ-UBND đã xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của gia đình ông. Do 13 đó, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu hủy Quyết định số 4258/QĐ-UBND là có căn cứ.

[6]

Từ những phân tích nêu trên có đủ cơ sở xác định diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc là đất lâm nghiệp thuộc Nhà nước quản lý; gia đình ông Nguyễn Văn T3 và sau đó là ông Nguyễn Văn T sử dụng đất trên cơ sở hợp đồng giao khoán với đơn vị quản lý rừng. Nguyên đơn không cung cấp được chứng cứ chứng minh Nhà nước đã giao đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp pháp cho gia đình đối với diện tích 28.704,8m² đang tranh chấp. Việc gia đình trực tiếp sử dụng đất trong thời gian dài, có trồng cây và xuất trình một số chứng từ thuế không làm thay đổi nguồn gốc pháp lý của đất và không đủ căn cứ xác lập quyền sử dụng đất khi các chứng cứ khác trong hồ sơ thể hiện việc sử dụng đất được thực hiện trên cơ sở quan hệ nhận khoán. Cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ nguồn gốc đất, quá trình quản lý, sử dụng đất và các chứng cứ do các bên cung cấp để không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn T là có căn cứ, đúng pháp luật. Tại cấp phúc thẩm, ông Nguyễn Văn T không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới có giá trị làm thay đổi bản chất vụ án và các căn cứ mà cấp sơ thẩm đã xem xét.

Vì vậy, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn T; cần giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 116/2025/DS-ST ngày 27/9/2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai.

[7] Về án phí dân sự phúc thẩm: ông Nguyễn Văn T là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nộp cho Tòa án nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên; Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;