Bản án 815/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị Ngọc L về nguồn gốc và quá trình quản lý, sử dụng đất: Các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và lời trình bày của các đương sự thống nhất xác định diện tích đất tranh chấp hiện nay là 856,5m² thuộc thửa 133, tờ bản đồ số 39, xã B cũ, nay là tờ bản đồ số 72 xã B, tỉnh Đồng Nai, có nguồn gốc do ông Vũ Văn T7 và bà Trần Thị H3 khai phá, tạo lập. Bà L không phủ nhận nguồn gốc đất nêu trên nhưng cho rằng ông T7, bà H3 đã tặng cho vợ chồng bà toàn bộ diện tích đất từ trước khi đi nước ngoài và việc tặng cho đã hoàn thành. Chứng cứ mà bà L viện dẫn để chứng minh việc được tặng cho toàn bộ quyền sử dụng đất là các văn bản được lập vào tháng 10/1989. Hội đồng xét xử nhận thấy, tại Giấy “Ủy quyền nhà” ngày 08/10/1989 chỉ thể hiện ông Vũ Văn T7 ủy quyền cho ông Vũ Đình T8 sử dụng căn nhà. Tiếp đó, Đơn xin ủy quyền nhà ngày 25/10/1989 của ông T7 và bà H3 xác định căn nhà được ủy quyền có chiều ngang 7m, chiều dài 8m, diện tích 56m². Nội dung của 11 các văn bản này không thể hiện việc ông T7 và bà H3 tặng cho, chuyển giao hoặc ủy quyền định đoạt toàn bộ diện tích 856,5m² đất. Việc trong mẫu đơn có nội dung liên quan đến thủ tục trước bạ, sang tên cũng không làm thay đổi đối tượng và phạm vi tài sản được xác định cụ thể trong văn bản là căn nhà và diện tích 56m².

Do đó, cấp sơ thẩm xác định ông T7, bà H3 chỉ chuyển giao quyền đối với diện tích 56m², không có căn cứ xác định đã tặng cho toàn bộ khu đất, là phù hợp với nội dung các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ.

[3] Về việc bà L được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Bà L cho rằng ông T7, bà H3 biết bà L đứng tên giấy chứng nhận nhưng không phản đối, không thực hiện thủ tục khiếu nại trong thời gian còn sống chứng tỏ ông bà đã tặng cho bà L toàn bộ diện tích đất.

Nhận thấy, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K445292 ngày 23/4/1999 thể hiện tại đơn đăng ký quyền sử dụng đất ngày 11/02/1999, bà L kê khai nguồn gốc thửa đất là “bố mẹ cho năm 1983, không giấy tờ”.

Tuy nhiên, bà L không xuất trình được tài liệu chứng minh ông T7 và bà H3 đã tặng cho bà toàn bộ diện tích đất vào năm 1983. Ngược lại, năm 1989, ông T7 và bà H3 mới lập các giấy ủy quyền liên quan đến căn nhà diện tích 56m². Nếu toàn bộ đất đã được tặng cho từ năm 1983 như bà L kê khai thì việc năm 1989 ông T7, bà H3 tiếp tục lập văn bản xác định cụ thể tài sản ủy quyền là căn nhà 56m² là không phù hợp về diễn biến sự việc. Việc cấp giấy chứng nhận năm 1999 được thực hiện trên cơ sở bà L là người trực tiếp kê khai và chỉ mốc ranh giới đất. Theo lời khai của chính bà L tại Công an xã B ngày 24/9/2011, khi Nhà nước tổ chức đăng ký cấp giấy đại trà, bà là người chỉ mốc ranh giới để tổ công tác đo đạc, lập hồ sơ. Hồ sơ vụ án không thể hiện việc ông T7, bà H3 cùng kê khai, ký xác nhận, trực tiếp chỉ ranh giới hoặc có văn bản xác nhận đã tặng cho bà L toàn bộ diện tích đất. Mặt khác, khi bà L thực hiện thủ tục đăng ký và được cấp giấy chứng nhận năm 1999, ông T7 và bà H3 vẫn còn sống. Sau khi trở về Việt Nam, ông bà còn đập bỏ căn nhà cũ là đối tượng của giấy ủy quyền năm 1989, xây dựng căn nhà mới trên đất và tiếp tục sinh sống, quản lý tài sản cho đến khi qua đời. Tại Biên bản hòa giải tranh chấp quyền sử dụng đất ngày 30/11/2011, chính bà L xác nhận: “nhà tổ vẫn là nhà tổ của gia đình, tôi không giữ miếng đất này cho riêng mình và cũng không có ý chiếm dụng miếng đất này mặc dù miếng đất này đứng tên tôi”. Lời trình bày này phù hợp với quá trình ông T7, bà H3 tiếp tục quản lý, sử dụng nhà đất sau khi từ nước ngoài trở về và là căn cứ cho thấy việc giấy chứng nhận đứng tên bà L không đồng nghĩa với việc toàn bộ quyền sử dụng đất đã được ông T7, bà H3 tặng cho bà.

Do đó, cấp sơ thẩm xác định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K445292 đối với toàn bộ diện tích đất cho bà L không phù hợp; đồng thời hủy Giấy chứng nhận số BU61274 được cấp đổi trên cơ sở giấy chứng nhận này là có căn cứ. 12

[4] Về xác định di sản thừa kế: Sau khi trừ 56m² được xác định thuộc quyền của bà Nguyễn Thị Ngọc L, cấp sơ thẩm xác định 800,5m² còn lại cùng căn nhà, nhà kho và các công trình tương ứng trên đất là tài sản do ông Vũ Văn T7, bà Trần Thị H3 tạo lập và là di sản của hai ông bà để lại. Ông T7 và bà H3 chết không để lại di chúc nên di sản được chia theo pháp luật. Cấp sơ thẩm xác định hàng thừa kế, thừa kế thế vị và chia thành 08 kỷ phần thừa kế là phù hợp với quan hệ huyết thống được các bên thống nhất và quy định của pháp luật về thừa kế. Bản án sơ thẩm xác định tổng cộng 08 kỷ phần, trong đó các con ông Vũ Đình T8 hưởng thế vị phần của ông T8.

[5] Về phương thức chia di sản bằng hiện vật: Các nguyên đơn cùng ông Vũ Xuân Đ, bà Vũ Thị Đ1 chỉ yêu cầu nhận 219,3m² cùng căn nhà và các công trình gắn liền với diện tích đất này để làm nơi thờ cúng cha mẹ, tổ tiên. Phần diện tích này chỉ là một phần trong tổng diện tích di sản. Trong khi đó, phần đất còn lại được cấp sơ thẩm giao cho các con ông Vũ Đình T8 là những người đang trực tiếp sinh sống, sử dụng đất. Việc phân chia như trên vừa bảo đảm quyền lợi của những người thừa kế, vừa xem xét hiện trạng quản lý, sử dụng tài sản và hạn chế việc xáo trộn chỗ ở của các đương sự. Bản án sơ thẩm đã giao cho các nguyên đơn và ông Đ 219,3m² cùng căn nhà, nhà kho và công trình tương ứng; giao cho các con ông T8 637,2m² còn lại. Đồng thời, cấp sơ thẩm đã giải quyết quyền lợi của bà L bằng việc buộc những người nhận đất thanh toán cho bà 671.971.104 đồng tương ứng giá trị 56m² mà bà được hưởng; quyền lợi của bà Vũ Thị Bích L1 cũng được bảo đảm bằng một kỷ phần trị giá 1.240.376.117 đồng. Như vậy, phương thức phân chia của cấp sơ thẩm không làm mất quyền lợi hợp pháp của bà L1 và những người thừa kế khác.

[6] Từ các phân tích trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy cấp sơ thẩm đã thu thập, xem xét và đánh giá các tài liệu, chứng cứ liên quan đến nguồn gốc đất, nội dung các giấy ủy quyền năm 1989, hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quá trình quản lý sử dụng nhà đất của ông Vũ Văn T7, bà Trần Thị H3 và bà Nguyễn Thị Ngọc L; từ đó xác định phạm vi tài sản được chuyển giao cho bà L và phần tài sản là di sản thừa kế có căn cứ. Tại cấp phúc thẩm, bà L không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới có giá trị chứng minh ông Vũ Văn T7 và bà Trần Thị H3 đã tặng cho vợ chồng bà toàn bộ diện tích đất tranh chấp hoặc chứng minh việc đánh giá chứng cứ và giải quyết vụ án của cấp sơ thẩm là không đúng.

Do đó, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà L; cần giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

[7] Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị Ngọc L phải chịu.