Bản án 274/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

[1] Các đương sự đều trình bày thống nhất vợ chồng cụ Nguyễn Văn C, cụ Lương Thị D không nuôi con nuôi, không ai có con riêng mà có 9 con chung gồm: - ông Nguyễn Văn T8 (chết ngày 22/01/2024); - bà Nguyễn Thị B; - bà Nguyễn Thị H2; - ông Nguyễn Văn T9 (chết ngày 23/11/2011); - bà Nguyễn Thị H; - bà Nguyễn Thị T2; - ông Nguyễn Văn T1; - ông Nguyễn Hồng T5; - ông Nguyễn Văn T. Vợ chồng cụ C cụ D tạo lập được căn nhà cấp 4 trên thửa đất số 56, tờ bản đồ số 15, địa chỉ thôn L, xã Đ, huyện M, tỉnh Gia Lai diện tích 1.792m2 (trong đó đất ở 400m2, đất trồng cây lâu năm 1.392m2). Cụ D chết ngày 05/12/2010 không để lại di chúc. Ngày 07/3/2014, cụ C cùng bà Nguyễn Thị H, ông Nguyễn Văn T1 lập Đơn xin xác nhận đề ngày 07/3/2014, Đơn xin xác nhận còn ghi có sự tham gia ký tên của ông Nguyễn Văn T11 và bà Nguyễn Thị T2, nhưng ông T và bà T2 không thừa nhận có tham gia lập Đơn xin xác nhận ngày 07/3/2014, nội dung Đơn xin xác nhận ghi các con thống nhất cho cụ C toàn quyền đứng tên sử dụng thửa đất số 56, tờ bản đồ số 15, tại L, xã Đ, huyện M, tỉnh Gia Lai có diện tích 1.792m2 (trong đó đất ở 400m2, đất trồng cây lâu năm 1.392m2) mà cụ Nguyễn Văn C và cụ Lương Thị D đã được UBND huyện M cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 398914 ngày 11/11/2010.

[2] Trên cơ sở nội dung Đơn xin xác nhận ngày 07/3/2014 nêu trên, cụ Nguyễn Văn C làm thủ tục đổi tên thửa đất số 56 đứng tên hai cụ thành thửa đất 11 số 124, tờ bản đồ số 01 đứng tên mình cụ Nguyễn Văn C. Sau đó, cụ C tách thửa đất số 124 thành hai thửa, đó là thửa số 125 diện tích 1.534m2 trong đó có 300m2 đất thổ cư và thửa đất số 126 diện tích 258m2 trong đó có 100m2 đất thổ cư. Ngày 25/02/2021 cụ Nguyễn Văn C ký Hợp đồng chuyển nhượng thửa đất số 126 cho vợ chồng anh Đỗ Xuân T6 chị Phạm Thị Mỹ L và ngày 01/3/2021 anh Đỗ Xuân T6, chị Phạm Thị Mỹ L được Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh G cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CU 072570 đối với thửa đất số 126 diện tích 258m2. Ngày 10/01/2023, anh T6 và chị L ký Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 0423/HĐTC thế chấp quyền sử dụng thửa đất số 126 để vay tiền Ngân hàng N2 - chi nhánh M. Sau khi chuyển nhượng thửa đất số 126 cho anh T6, chị L thì diện tích đất còn lại là 1.534m2 tại thửa đất số 125 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 398914 đứng tên cụ Nguyễn Văn C và ngày 24/3/2022 cụ C lập hợp đồng tặng cho ông Nguyễn Văn T1 toàn bộ thửa đất 125. Ngày 12/7/2022 Chi nhánh văn phòng Đ (cũ) đăng ký biến động đứng tên ông Nguyễn Văn T1 trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 398914. Ngày 23/10/2022 cụ C chết.

[3]

Xét thấy, tài sản chung của vợ chồng cụ Nguyễn Văn C và cụ Lương Thị D là căn nhà cấp 4 trên thửa đất số 56, tờ bản đồ số 15 diện tích 1.792m2 (trong đó đất ở 400m2, đất trồng cây lâu năm 1.392m2); như vậy, sau khi cụ D chết ngày 05/12/2010 không để lại di chúc thì phần tài sản của cụ C trong 1.792m2 đất này là 985,6m2 đất (gồm ½ tài sản chung vợ chồng là 896m2 đất và 89,6m2 đất cụ C được hưởng thừa kế di sản của cụ D là 1/9 di sản của cụ D).

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm xác định việc cụ C khi còn sống đã chuyển nhượng cho vợ chồng anh T6, chị L thửa đất số 126 diện tích 258m2 là nằm trong phần tài sản cụ C có quyền định đoạt và sau khi nhận chuyển nhượng vợ chồng anh T6, chị L đã được Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh G cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CU 072570 ngày 01/3/2021 nên công nhận Hợp đồng chuyển nhượng giữa cụ C với anh T6, chị L là có căn cứ, đúng pháp luật.

[4] Sau khi trừ đi diện tích đất cụ C đã chuyển nhượng cho vợ chồng ông T6, chị L thì Tòa án cấp sơ thẩm xác định di sản của cụ C và cụ D còn lại 1.534m2 đất tại thửa số 125, tờ bản đồ số 01 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 398914 (giấy ban đầu đứng tên cụ C, cụ D) là có căn cứ, đúng pháp luật. Xét, cụ Nguyễn Văn C khi còn sống đã lập hợp đồng tặng cho ông Nguyễn Văn T1 thửa đất số 125 và ngày 12/7/2022 ông Nguyễn Văn T1 đã được chỉnh lý đứng tên thửa đất số 125 diện tích 1.534m2 đất trong đó 300m2 đất ở và 1.234m2 đất trồng cây lâu năm (bút lục 62, 59); vì vậy, khi chia thừa kế di sản của cụ Nguyễn Văn C và cụ Lương Văn D3 thì phải xác định phần di sản thừa kế còn lại của cụ C (sau khi trừ diện tích đất cụ C đã chuyển nhượng cho vợ chồng anh T6, chị L) thì cụ C đã cho ông Nguyễn Văn T1 mới đúng. Tòa án cấp sơ thẩm không trừ diện tích đất thuộc phần tài sản của cụ C mà cụ C đã chuyển nhượng cho vợ chồng ông T6, chị L mà xác định cụ C, cụ D3 mỗi người có quyền sử dụng ½ diện tích đất 1.534m2 và không cho ông Nguyễn Văn T1 được hưởng thừa kế di sản của cụ C là không đúng. 12

[5] Tòa án cấp phúc thẩm không thể thực hiện ngay việc chia thừa kế lại di sản của cụ C, cụ D3 như nhận định nêu trên; hơn nữa, tại phiên tòa phúc thẩm bà Nguyễn Thị H là người có kháng cáo đề nghị chia cho bà H một phần diện tích đất để bà H có lối đi vào thửa đất của bà H nằm phía trong thửa đất số 125 và anh T6 cũng đề nghị Tòa án giải quyết phần 800m2 đất nông nghiệp nằm phía sau thửa đất số 125, 126 mà cụ C đã bán bằng giấy viết tay năm 2021 cho anh T6 với giá 40.000.000 đồng nên cũng cần xem xét, giải quyết triệt để theo đúng quy định của pháp luật.

[6] Từ các mục trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét cần hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết sơ thẩm lại. Do cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để giải quyết sơ thẩm lại nên hoàn lại tiền tạm ứng án phí phúc thẩm các đương sự đã nộp.