Bản án 901/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

:

[1] Cụ Nguyễn Văn N1 chết năm 1985, được tính từ ngày 10/9/1990. Trong vụ án này, có ông Nguyễn Đức T4 và ông Nguyễn Đức T5 đang định cư tại Nhật Bản.

Xét thấy, kể từ ngày Bộ luật Dân sự năm 2015 có hiệu lực thi hành, theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 02/2016/NQ-HĐTP ngày 30/6/2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành một số quy định của Nghị quyết số 103/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng dân sự thì từ ngày 01/01/2017, Tòa án áp dụng khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thời hiệu thừa kế để thụ lý, giải quyết vụ án dân sự "Tranh chấp về thừa kế tài sản". Khi xác định thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế mà thời điểm mở thừa kế trước ngày 01/7/1991 và di sản là nhà ở thì thời gian từ ngày 01/7/1996 đến ngày 01/9/2006 (là 10 năm 02 tháng) không tính vào thời hiệu khởi kiện đối với trường hợp thừa kế có người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia. Do đó năm 2024, nguyên đơn khởi kiện chia thừa kế. Thời hiệu khởi kiện còn. Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp, thụ lý và giải quyết vụ án đúng thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự đã được triệu tập hợp lệ tham gia phiên tòa nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định pháp luật.

[2] Xét kháng cáo của ông Nguyễn Đình T3 là bị đơn, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Đối tượng tranh chấp: là di sản của cụ Nguyễn Văn N1 và cụNguyễn Thị T11, gồm 02 nhà đất (mặt tiền và trong hẻm) số 1369, theo GCNQSDĐ số H00016 ngày 31/12/2004 và theo Chứng thư thẩm định giá số ngày 14/7/2026 được các đương sự thống nhất và Văn bản số 24. ngày 24/8/2026 như sau: - Phần nhà trong hẻm S là 4.668.292.200 đồng Giá trị quyền sử dụng đất có diện tích là 52,2m2 x70.600.000 đồng/m2 = 3.685.320.000 đồng (làm tròn). Giá trị công trình xây dựng là 165,40 m2 x 70% x 8.490.000 đồng/ m= 13 982.972.200 đồng. - Phần đất nhà mặt tiền Số 1369 là 10.592.463.657 đồng Giá trị quyền sử dụng đất có diện tích là 63m2 x156.700.000 đồng/m2 = 9.872.100.000 đồng. Giá trị công trình xây dựng nhà 03 tầng (sàn BTCT+ mái BTCT) là 31,52 m2 x 50% x 8.490.000 đồng/ m= 133.798.155 đồng. Giá trị công trình xây dựng sân thượng 60,30 m2 x 50% x = 167.724.450 đồng. Giá trị công trình xây dựng công trình phụ trợ khác (tường gạch+ mái BTCT) 150,58 m2 x 50% x = 418.841.052 đồng. Phần di sản của cụ Nguyễn Văn N1 và cụ Nguyễn Thị T7 để lại, mỗi người là 1/2 Nhà đất Số 1369, theo GCN QSDĐ số H00016 ngày 31/12/2004. [2.2] Người quản lý di sản: Tất cả các đương sự đều thống nhất cụ Nguyễn Thị T7 là người quản lý, sử dụng di sản liên tục cho đến ngày cụ chết. Bị đơn sinh sống từ năm 1978 tại địa chỉ: ấp B, (cũ: xã X, huyện X), xã X, thành phố Đ. Đồng nguyên đơn nêu ngay sau khi mẹ chết, bị đơn giữ chìa khóa nhà và cho con trai quản lý, không cho các anh chị em vào thắp hương cho mẹ. Ông Nguyễn Hiền T6 xác định mặc dù sống với bà nội từ nhỏ, nhưng đến khi lập gia đình ông đã sống ở nơi khác, chỉ quay lại sinh sống khi bà nội chết. [2.3] Hàng thừa kế: Hàng thừa kế của cụ Nguyễn Văn N1 (1926 - 1985) gồm 07 người là Nguyễn Thị D2 (mẹ); cụ Nguyễn Thị T7 (vợ); và các con là ông Nguyễn Đình T3; ông Nguyễn Đức T5; ông Nguyễn Đức P; ông Nguyễn Đức T4 và bà Nguyễn Thị T. Mỗi người được hưởng di sản thừa kế của cụ Nguyễn Văn N1 để lại là 1/2 x 1/7 = 1/14 di sản thừa kế. Hàng thừa kế của cụ Nguyễn Thị T7 gồm 05 con người là ông Nguyễn Đình T3; ông Nguyễn Đức T5; ông Nguyễn Đức P; ông Nguyễn Đức T4 và bà Nguyễn Thị T. Di sản của cụ Nguyễn Thị T7 để lại là l/2 + 1/14= 4/7 di sản thừa kế. Đồng thời có di chúc với nội dung: "Ông Nguyễn Đình T3 và bà Nguyễn Thị T sẽ được hưởng di sản thừa kế do cụ Nguyễn Thị T7 để lại là phần thuộc quyền sử dụng đất của cụ Nguyễn Thị T7 trong quyền sử dụng đất (có tài sản gắn liền với đất) tọa lạc tại thửa đất số 20 + 22, tờ bản đồ số 24, địa chỉ thửa đất số 1369 (số cũ 1345), đường P, Phường A, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh kể trên. Ngoài Nguyễn Đình T3, Nguyễn Thị T, cụ Nguyễn Thị T7 không để lại di sản thừa kế của cụ Nguyễn Thị T7 nêu trên cho bất cứ ai khác".

Do đó, toàn bộ giá trị 4/7 (bốn phần bảy) di sản thừa kế được chia đều cho bà nguyên đơn và bị đơn. Mỗi người được hưởng là 2/7 Ngoài ra, ông Nguyễn Đức T5 và ông Nguyễn Đức T4 tặng cho toàn bộ phần di sản thừa kế được hưởng (nếu có) từ khối di sản chung của cụ Nguyễn V 14 N1 và cụ Nguyễn Thị T7 cho bà nguyên đơn. Việc tặng cho này là hoàn toàn tự nguyện không bị đe dọa, lừa dối, cưỡng ép bởi bất cứ ai 1/14 + 1/14 = 1/7 di sản thừa kế này được cho tặng bà nguyên đơn. Cụ Nguyễn Thị M có các thừa kế gồm ông/bà: Nguyễn Thị L; Nguyễn Văn H; Nguyễn Quốc D và Nguyễn Thị P2 xin tặng cho toàn bộ phần di sản thừa kế mà mình được hưởng (nếu có) từ khối di sản nói trên của cụ Nguyễn Văn N1 và cụ Nguyễn Thị T7 (bao gồm cả phần di sản được hưởng do thừa kế của Nguyễn Thị D2, cụ Nguyễn Thị M và bao gồm cả phần di sản được hưởng do thuộc hàng thừa kế thứ hai của ông Nguyễn Văn T9) cho bà nguyên đơn. Việc tặng cho này là hoàn toàn tự nguyện, không bị đe dọa, lừa dối, cưỡng ép do nhận thấy di sản là công sức tạo lập của cụ Nguyễn Văn N1 và cụ Nguyễn Thị T7, hoàn toàn không liên quan đến ông bà, 1/14 (một phần mười bốn) di sản này được cho tặng bà nguyên đơn. Di chúc là chia đều cho 02 người con là bà đơn và bị đơn, mặc dù không nêu rõ vị trí nhà nhưng thực tiễn có 02 căn nhà riêng biệt.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết cho bà nguyên đơn căn nhà trong hẻm S, và bị đơn phần nhà mặt tiền nhà mặt tiền Số A. Bị đơn phải trả phần chênh lệch cho bà đơn và ông đơn là có căn cứ. [2.4] Ông Nguyễn Hiền T6 yêu cầu Tòa án buộc những người thừa kế phải thanh toán chi phí sửa chữa Nhà đất mặt tiền số 1369 với số tiền là 144.261.210 đồng trước khi xác định giá trị di sản còn lại củacụ Nguyễn Văn N1 và cụ Nguyễn Thị T7 để chia thừa kế theo yêu cầu kiện của nguyên đơn. Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận là không đúng vì thực tế có thực hiện, làm cho nhà khang trang hơn dù được sửa chữa trong giai đoạn đang tranh chấp, các đồng thừa kế không chấp nhận. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông T6 yêu cầu số tiền sửa chữa 72.130.605 đồng, các đương sự đồng ý hoàn trả số tiền này cho ông T6. Do đó phần giá trị nhà (giá trị công trình) đối với tài sản trên phần đất nhà mặt tiền Số A, các đương, sự thống nhất theo kết quả của Chứng thư thẩm định giá số ngày 14/7/2026 và Văn bản số 24. ngày 24/8/2026 với giá trị là 10.592.463.657 đồng, cần phải trừ số tiền trả cho ông T6 là 72.130.605 đồng trước khi chia. Giá trị công trình xây dựng nhà trong hẻm là 982.972.200 đồng là của Bà đơn

Do đó, tổng giá trị di sản thừa kế là 10.592.463.657 đồng+ 3.685.320.000 đồng - 72.130.605 đồng = 14.205.653.052 đồng. Ông T3 được hưởng 5/14 thành tiền là 5.073.447.518,6 đồng. Bà nguyên đơn được hưởng 8/14 là 8.117.516.029,7 đồng. Ông P được hưởng 1/14 là 1.001.832.360,9 đồng. Tổng giá trị nhà mặt tiền Số A có giá trị là 10.592.463.657 đồng. Ông T3 sở hữu nhà đất mặt tiền Số A có trách nhiệm trả cho ông T6 số tiền sửa chữa là 72.130.605 đồng; ông P phần thừa kế là 1.001.832.360,9 đồng và Bà nguyên đơn số tiền chênh lệch là (8.117.516.029,7 đồng -3.685.320.000 15 4.432.196.029,7 đồng. Bà nguyên đơn sở hữu nhà đất trong hẻm S. Phần xây dựng nhà trong hẻm là của Bà đơn.

[3]

Từ những phân tích trên, các đương sự thống nhất giải quyết trả lại tiền sửa chữa cho ông T6, trừ ra trước khi chia và có kết quả định giá mới.

Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của ông T3, sửa bản án sơ thẩm,

[4] Ý kiến của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa và Luật sư của nguyên đơn đề nghị sửa án sơ thẩm do có kết quả định giá mới phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do sửa án nên các đương sự không phải chịu án phí.