Bản án 967/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của nguyên đơn Ly Thi M (có ông Nguyễn Phúc Duy T là người đại diện theo ủy quyền); bị đơn ông Lê Văn H; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Mã Thị M3 (có bà Mai Quỳnh N2 là người đại diện theo ủy quyền) và Quyết định kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hợp lệ, làm trong thời hạn luật định, đủ điều kiện để xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo, kháng nghị, Hội đồng xét xử nhận định: [2.1] Trong quá trình giải quyết vụ án, các đương sự đều thống nhất trình bày: Lúc sinh thời, cụ Lý H3 và cụ Mã Thị H4 có tạo lập được nhà và đất tại số A L, phường T, quận T (nay là phường P), Thành phố Hồ Chí Minh chưa được cấp giấy chứng nhận 7 quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Ông Lý H3 và bà Mã Thị H4 chết không để lại di chúc. Cụ H3 và cụ H4 có 09 người con chung là: Bà Lý Thị H1, ông Lý Cường H5 (độc thân, chết khi còn nhỏ), ông Lý Cường T2 (Ông Văn T3, chết năm 1987, có người thừa kế của ông T2 gồm bà Trương N1, bà Ông Mỹ D1), ông Lê Văn H, bà Lý Thị T1, bà Lý Thị C1, bà Mã Thị M3, ông Lý Cường T4 (chết năm 1989, có người thừa kế của ông T4 gồm bà Nguyễn Thị Hồng C2, ông Mã Lý N3) và bà Ly Thi M. Năm 1996, bà Lý Thị H1 đã khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của cụ Lý H3 để lại là 50% nhà đất số A Hương lộ A. Do cụ H3 chết năm 1972. Tại Bản án số 140/DSST ngày 13/11/1996 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định: “Xác định nhà và đất tại số A Hương lộ A phường B quận T (nay là phường P, Thành phố Hồ Chí Minh) là tài sản chung của cụ H3 và cụ H4 giá trị là 106,74 lượng vàng 24k. Xác định di sản của cụ H3 là phân nửa giá trị căn nhà là 53,37 lượng vàng 24k. Chia đều cho 09 đồng thừa kế gồm: Cụ Mã Thị H4, bà Lý Thị H1, ông Lê Văn H, bà Lý Thị T1, bà Lý Thị C1, bà Mã Thị M3, ông Lý Cường T5 Ông Văn T3 (chết năm 1987 hiện còn vợ con ở Australia), ông Mã T6 (chết năm 1989, có vợ là bà Nguyễn Thị Hồng C2 và con là ông Mã Lý N3) và bà Mã Thị M5 (ở Australia) mỗi kỷ phần theo thừa kế là 05,93 lượng vàng SJC... các đồng bị đơn có trách nhiệm trích nộp phần tài sản của bà Mã Thị H4 cho nhà nước tạm thời quản lý, cụ thể phân nữa trị giá nhà 117 Hương lộ A phường B quận T và 1 kỷ phần thừa kế được hưởng từ di sản của ông H3 tổng cộng là 59,30 lượng vàng SJC...” Như vậy, Theo Bản án số: 140/DS-ST ngày 13/11/1996 đã xác định di sản của cụ H3 là phân nửa giá trị căn nhà là 53,37 lượng vàng 24k; các đồng bị đơn có trách nhiệm trích nộp phần tài sản của bà Mã Thị H4 cho Nhà nước tạm thời quản lý, cụ thể phân nửa trị giá nhà 117 Hương lộ A, Phường B, quận T và 1 kỷ phần thừa kế được hưởng từ di sản của ông H3, tổng cộng là 59,30 lượng vàng SJC. [2.2] Ngày 23/6/2017, bà Ly Thi M khởi kiện yêu cầu chia di sản của cụ H4 để lại là ½ nhà đất tại số A Hương lộ A, Phường B, quận T cho 08 người con. Ngày 26/7/2027, bị đơn ông H có đơn yêu cầu phản tố yêu cầu xác định ½ nhà đất tại số A là tài sản riêng của ông H. Đến ngày 04/9/2025, nguyên đơn Ly Thi M thay đổi yêu cầu khởi kiện, nguyên đơn yêu cầu chia thừa kế di sản của bà Mã Thị H4 là 59,30 lượng vàng SJC (giá trị 1/2 căn nhà số A L) để chia cho 08 người con của bà Mã Thị H4, mỗi kỷ phần được hưởng là 07,41 lượng vàng SJC (tạm tính 1 lượng vàng SJC ngày 04/9/2025 có giá 131.900.000 đồng, nguyên đơn yêu cầu nhận 977.379.000 đồng). Sau đó ngày 22/9/2025, bị đơn ông Lê Văn H có đơn yêu cầu áp dụng thời điểm mở thừa kế để xác định thời hiệu khởi kiện đối với yêu cầu của nguyên đơn Ly Thi M về việc yêu cầu chia di sản là động sản thì thời hiệu khởi kiện đã hết. Xét thấy tại Bản án số: 140/DSST ngày 13/11/1996 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định: “...các đồng bị đơn có trách nhiệm trích nộp phần tài sản của bà Mã Thị H4 cho Nhà nước tạm thời quản lý, cụ thể phân nửa trị giá nhà 117 8 Hương lộ A phường B quận T và 1 kỷ phần thừa kế được hưởng từ di sản của ông H3 tổng cộng là 59,30 lượng vàng SJC...”. Như vậy, cần thu thập chứng cứ làm rõ việc các đồng bị đơn đã thực hiện việc giao nộp cho Nhà nước tạm quản lý đối với 59,30 lượng vàng SJC hay chưa? Nếu đã nộp thì do ai nộp? Trong trường hợp chưa nộp 59,30 lượng vàng SJC theo quyết định của Bản án số 140/DSST thì 1/2 căn nhà 117 Hương lộ A là di sản của cụ H4 để lại hiện do ai đang quản lý sử dụng. Mặt khác, theo bản vẽ sơ đồ nhà đất do Công ty trách nhiệm hữu hạn Đ lập ngày 14/3/2017 được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận T xác nhận ngày 22/3/2017 thể hiện tài sản gắn liền với đất tại số A đường L là nhà ở cấp 3 hai tầng xây dựng vào năm 1969 thuộc thửa đất số 31, 36 diện tích 52,0m2.. Như vậy cần khảo sát, đo đạc xác định tách phần di sản của cụ H3 đã được phân chia theo Bản án số 140/DSST và xác định phần 1/2 căn nhà là di sản của cụ H4 hiện do ai đang quản lý sử dụng. Ngoài ra, do bị đơn ông Lê Văn H có yêu cầu xác định thời hiện