Bản án 271/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà; căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên toà; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Ông Mai Văn C2 là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Công T1 xác định nội dung kháng cáo của ông Trần Công T1 gồm: yêu cầu cấp phúc thẩm giao nhà, đất tại số A (số E cũ) đường Đ, phường H, thành phố Đà Nẵng cho bà Võ Thị C1 quản lý, sử dụng và yêu cầu trích công sức bảo quản di sản thừa kế cho bà Võ Thị C1 tương đương giá trị 01 kỷ phần thừa kế. Hội đồng xét xử thấy, tinh thần của bà Võ Thị C1 bình thường, đã có người đại diện theo ủy quyền là bà Trần Thị Minh A nên nội dung kháng cáo nêu trên của ông Trần Công T1 là không hợp lệ. [1.2] Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Trần Thị Minh A là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn bà Võ Thị C1 không yêu cầu giao nhà, đất tại số A (số E cũ) đường Đ, phường H, 10 thành phố Đà Nẵng cho bà Võ Thị C1 quản lý, sử dụng nữa. Đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với nội dung kháng cáo này. Hội đồng xét xử căn cứ vào Điều 289 của Bộ luật Tố tụng Dân sự quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với nội dung kháng cáo này của bà Trần Thị Minh A và bà Võ Thị C .

[2] Xét kháng cáo của bị đơn bà Võ Thị C1 và bà Trần Thị Minh A là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn bà Võ Thị C1, Hội đồng xét xử thấy: [2.1]

Căn cứ vào Bản án dân sự phúc thẩm số 23/2023/DSPT ngày 16/02/2023 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng có hiệu lực pháp luật thể hiện: chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị C1, tuyên Di chúc do ông Trần Đ2 (anh) lập ngày 20/5/2002 tại Phòng công chứng số A thành phố Đà Nẵng vô hiệu một phần đối với việc hưởng thừa kế của những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của Di chúc gồm: cụ Lê Thị T3, bà Võ Thị C1, bà Trần Thị Minh A và ông Trần Công T1. Bốn người thừa kế này có quyền hưởng thừa kế di sản của ông Trần Đ2 là nhà đất tại số A đường Đ, quận H, thành phố Đà Nẵng theo quy định của pháp luật. [2.2] Trong thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, bị đơn bà Võ Thị C1 có đơn đề nghị định giá lại tài sản tại số A (số E cũ) đường Đ, phường H, thành phố Đà Nẵng. Căn cứ Chứng thư thẩm định giá số 159/2026/590/CT.VNA ngày 31/7/2026 của Công ty cổ phần Đ3 thì di sản nhà và đất của ông Trần Đ2 (A) để lại có giá trị: quyền sử dụng đất 77m2 trị giá 15.246.000.000đồng; công trình xây dựng tổng cộng: 16.882.404.088đồng, trong đó có một số hạng mục công trình do ông Trần Đ xây dựng thêm trị giá 39.859.890đồng. Phần xây dựng thêm này, ông Trần Đ yêu cầu tính trừ trước khi xác định di sản của ông Trần Đ2 (A). Như vậy, di sản của ông Trần Đ2 (A) để lại có giá trị: 16.842.544.198đồng. trị giá 1.636.404.088đồng, trên đất 481m2 [2.3] Về chi phí thanh toán tiền bảo quản di sản: xét thấy ông Trần C3, ông Trần Đ không yêu cầu ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) phải thanh toán tiền bảo quản di sản nên cấp phúc thẩm không đề cập. Đối với bà Võ Thị C1 và bà Trần Thị Minh A (là người đại diện theo ủy quyền của bà Võ Thị C1) kháng cáo yêu cầu trích công sức bảo quản di sản cho bị đơn bà Võ Thị C1 tương đương giá trị 01 kỷ phần thừa kế thì thấy: sau khi ông Trần Đ2 (A) lập di chúc để lại toàn bộ nhà và đất trên cho vợ chồng ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) và bà Vo J T thì vào năm 2002 ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) đã giao cho 03 người đồng quản lý gồm: bà Võ Thị C1, ông Trần Đ, ông Trần C3 để kinh doanh nhà nghỉ cho đến năm 2021. Trong thời gian kinh doanh, mỗi tháng bà Võ Thị C1 giao cho ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) 500USD, còn lại bà Võ Thị C1 được hưởng và chi trả các khoản điện nước phát sinh trong quá trình kinh doanh nhà nghỉ. Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Đ, ông C3 xác nhận: bà C1 kinh doanh ban ngày, ban đêm về chỗ khác ở 11 giống như hai ông. Như vậy, việc án sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu trích công sức bảo quản di sản tương đương giá trị 01 kỷ phần thừa kế cho bà C1 là có cơ sở.

Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận nội dung kháng cáo này của bà C1 và bà A. [2.4] Hàng thừa kế thứ nhất của ông Trần Đ2 (A): ông Trần Đ2 (A) kết hôn với bà Võ Thị Chu S2 được 02 người con chung, gồm: bà Trần Thị Minh A và ông Trần Công T1. Ngoài ra, ông Trần Đ2 còn có 01 người con riêng là ông Trần Tuấn D. Tại thời điểm ông Trần Đ2 chết (năm 2002) còn có mẹ ruột là cụ Lê Thị T3. Như vậy, hàng thừa kế thứ nhất theo pháp luật của ông Trần Đ2 gồm: cụ Lê Thị T3, bà Võ Thị C1, bà Trần Thị Minh A, ông Trần Công T1 và ông Trần Tuấn D nên 01 kỷ phần thừa kế có giá trị 3.368.508.839đồng (16.842.544.198đồng : 5). Tại thời điểm ông Trần Đ2 lập Di chúc ngày 20/5/2002 thì ông Trần Tuấn D (sinh năm 1978) đã thành niên nên không được hưởng phần di sản theo quy định tại Điều 672 của Bộ luật Dân sự năm 1995. [2.5] Xác định những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của Di chúc do ông Trần Đ2 (Anh) lập ngày 20/5/2002 tại Phòng Công chứng số A thành phố Đà Nẵng, gồm: cụ Lê Thị T3, bà Võ Thị C1, bà Trần Thị Minh A và ông Trần Công T1 là những người được nhận giá trị bằng 2/3 suất theo luật. Như vậy, cụ Lê Thị T3, bà Võ Thị C1, bà Trần Thị Minh A và ông Trần Công T1, mỗi người được nhận 2.245.672.559đồng.

[3] Xét kháng cáo của ông Trần C3 - là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Vo J T yêu cầu chia di sản cho bà Vo J T theo đúng nội dung Di chúc do ông Trần Đ2 lập ngày 20/5/2002, Hội đồng xét xử thấy: ngày 04/3/2024, bà Vo J T là vợ của nguyên đơn ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) có văn bản trình bày tặng ½ di sản nhà và đất theo Di chúc của ông Trần Đ2 lập ngày 20/5/2002 tại Phòng C6 thành phố Đà Nẵng cho ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) nên Tòa án cấp sơ thẩm công nhận.

Vì vậy, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của ông Trần C3 cũng như lời trình bày của Luật sư.

[4] Về phân chia di sản: di sản của ông Trần Đ2 còn lại theo di chúc ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) được nhận có giá trị: 7.859.853.962đồng. Án sơ thẩm tiếp tục giao nhà và đất nêu trên cho ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) được quyền sở hữu, quản lý, sử dụng là đúng quy định của pháp luật. Ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) phải có nghĩa vụ thối trả lại cho những người được hưởng di sản không phụ thuộc nội dung di chúc gồm: cụ Lê Thị T3, bà Võ Thị C1, bà Trần Thị Minh A, ông Trần Công T1 - mỗi người được nhận 2.245.672.559đồng. Cụ Lê Thị T3 chết ngày 28/5/2024. Những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của cụ Lê Thị T3 không yêu cầu chia thừa kế di sản của cụ Lê Thị T3 riêng biệt cho từng người nên Tòa án không đề cập giải quyết vấn đề này. Kỷ phần thừa kế của cụ T3 giao cho các đồng thừa kế theo pháp luật của cụ T3, 12 gồm: bà Trần Thị S1; ông David T8; ông John T (Trần Công Quá/Trần Q); ông Trần C3; ông Trần Đ; ông Trần Công H1 (chết 2006 nên thừa kế thế vị gồm các con: ông Trần Công V2, bà Trần Thị M, bà Trần Hồng V1, ông Trần Công L, bà Trần Thị Hồng N, bà Trần Thị Kim Q1); ông Trần Đ2 (A, chết năm 2002 nên thừa kế thế vị gồm các con: bà Trần Thị Minh A và ông Trần Công T1, ông Trần Tuấn D); ông Trần Đ2 (Em, chết năm 2005 nên thừa kế thế vị gồm các con: bà Trần Thị Xuân Đ1, ông Trần Công M1, ông Trần Công C4). Đối với con của cụ T3 gồm: bà Trần Thị B, hy sinh 1969, không có chồng con và ông Trần T7 chết năm 2003, không có vợ con nên không có người thừa kế. Như vậy, những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của cụ T3 được nhận 01 kỷ phần thừa kế có giá trị 2.245.672.559đồng. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Mai Văn C2 là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Công T1 đồng ý nhường kỷ phần thừa kế mà ông Trần Công T1 được nhận của ông Trần Đ2 cho bà Võ Thị C . Xét đây là ý chí tự nguyện của đương sự, phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử ghi nhận.

[5]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử thấy Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông John T (Trần Công Q3 Quá), tuyên giao nhà đất tại số A (số E cũ) đường Đ, phường H, thành phố Đà Nẵng cho ông John T và buộc ông John T phải có nghĩa vụ thối trả kỷ phần thừa kế cho những người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc là đúng quy định của pháp luật. Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà Trần Thị Minh A, ông Trần C3. Do yêu cầu định giá lại tài sản của bị đơn bà Võ Thị C1 được chấp nhận nên Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn bà Võ Thị C1, sửa giá trị kỷ phần thừa kế.

[6] Về chi phí tố tụng: - Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, tổng cộng: 48.090.000đồng nguyên đơn ông John T tự nguyện chịu (đã nộp và cấp sơ thẩm đã chi phí xong). - Chi phí định giá lại 75.600.000đồng bị đơn bà Võ Thị C1 tự nguyện chịu, đã nộp và đã thanh toán xong.

[7] Về án phí: [7.1] Án phí dân sự sơ thẩm: cụ Lê Thị T3, bà Võ Thị C1, bà Trần Thị Minh A, ông Trần Công T1 - mỗi người phải chịu 76.913.451đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm; ông John T (Trần Công Quá/ Trần Q4) phải chịu: 115.859.853đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm. Nhưng xét: ông Trần Công T1 đã nhường kỷ phần thừa kế của mình cho bà Võ Thị C1 nên ông Trần Công T1 không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Bà Võ Thị C1, cụ Lê Thị T3, ông John T (Trần Công Quá/Trần Q) là người cao tuổi, có Đơn xin miễn toàn bộ án phí nên không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 13 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. [7.2] Án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo của bị đơn bà Võ Thị C1 được chấp nhận một phần nên bà Võ Thị C1 không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Kháng cáo của bà Trần Thị Minh A (là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn bà Võ Thị C1) và ông Trần C3 không được chấp nhận nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do kháng cáo của ông Trần Công T1 không hợp lệ nên ông Trần Công T1 được hoàn trả lại tiền tạm ứng án phí phúc thẩm.