Bản án 1155/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Áp dụng khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa;
Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ ý kiến của các bên đương sự; Lời trình bày của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn. Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Xét về quan hệ pháp luật tranh chấp: Tranh chấp giữa các đương sự là “Tranh chấp về thừa kế tài sản và thực hiện nghĩa vụ do người chết để lại” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13 - Cần Thơ theo quy định tại khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý và giải quyết là phù hợp.
[2] Về thủ tục: Bị đơn ông Nguyễn Văn Út N kháng cáo trong hạn luật định và có nộp tạm ứng án phí phúc thẩm là đúng quy định tại các Điều 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 nên hợp lệ về mặt hình thức. Một số người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 227, khoản 1, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) vẫn tiến hành xét xử vụ án.
[3] Xét nội dung kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Văn Út N, Hội đồng xét xử thấy rằng: [3.1] Căn cứ phiếu đo đạc chỉnh lý Thửa đất ngày 26/5/2025 (bút lục 752, 753, 754 và 755) và Công văn số 118/CNKV13 ngày 27/01/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ1 (về việc điều chỉnh phiếu đo đạc chỉnh lý Thửa đất 517, 954 ngày 26/5/2025); Chứng thư số 235/2025/375-BĐS ngày 02/12/2025 của Công ty Cổ phần T5. Các đương sự tại giai đoạn sơ thẩm đều thống nhất và đề nghị Tòa án xem xét làm căn cứ giải quyết vụ án (bút lục 776 và 777). [3.2] Xét nguồn gốc các Thửa đất: Phần đất tranh chấp có nguồn gốc do ông Nguyễn Văn C1 và bà Nguyễn Thị H1 khai phá, tạo lập trong quá trình sinh sống. Ông Nguyễn Văn C1 (chết năm 2013) và bà Nguyễn Thị H1 (chết năm 2022) không để lại di chúc. Căn cứ Điều 11 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định pháp luật về thừa kế, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồm 06 người con: Ông Nguyễn Văn G, Bà Nguyễn Thị T2, Ông Nguyễn Văn T4, Ông Nguyễn Út L, Ông Nguyễn Văn Út N, Bà Nguyễn Thị T3. Trong quá trình giải quyết vụ án và phiên tòa sơ thẩm, các đương sự đều thống nhất ông Út N được cho khoảng 6.500m2, tại một phần thửa 517 (tại vị trí IV trong phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất ngày 26/5/2025); ông Nguyễn Văn T4 được cho khoảng 05 công, tại thửa 954, diện tích đo đạc thực tế là 5.982,1m2 (tại vị trí I trong phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất ngày 26/5/2025). Việc tặng cho quyền sử dụng đất là có thật, các bên đã nhận đất, sử dụng ổn định, không tranh chấp trong thời gian dài.
Do đó, Hội đồng xét xử sơ thẩm công nhận việc tặng cho đã hoàn thành, các phần đất này không còn là di sản thừa kế là phù hợp. Đối với di sản thừa kế còn lại bao gồm: Thửa 1340, diện tích 286,7m2, loại đất HNK do ông Nguyễn Văn Út N quản lý; Một phần thửa 768, diện tích 1.263,6m2, loại đất trồng cây lâu năm do ông Nguyễn Văn Út N đang quản lý; Một phần thửa 768, diện tích 205,6m2, loại đất trồng cây lâu năm do ông Nguyễn Út L đang quản lý; Thửa 720, diện tích 274,5m2, loại đất HNK do ông Nguyễn Út L quản lý; Một phần thửa 517, diện tích 5.655,7m2, loại LUC do ông Nguyễn Văn Út N đang quản lý; Một phần thửa 517, diện tích 2381,6m2, loại LUC do bà Nguyễn Thị T3 đang quản lý. [3.3] Xét nội dung kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Văn Út N: Đối với phần đất có diện tích 5.982,1m2 (LUC) thuộc Thửa 954 (vị trí I) hiện nay do ông Nguyễn Văn T4 đang quản lý sử dụng. Căn cứ công văn 142/CNK17 ngày 23/02/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ2 cung cấp thông tin về Sổ Địa chính ngày 08/11/2002, Sổ Mục kê ngày 05/11/2002 và Tờ bản đồ ấp Thạnh Mỹ C, xã B, huyện P, tỉnh Cần Thơ ngày 05/11/2002 (bút lục 817 đến 822) đều thể hiện người đứng tên Sổ Mục kê, Sổ Địa chính đối với Thửa đất 954 (vị trí I) là ông Nguyễn Văn T4.
Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm có cơ sở chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Văn T4, bị đơn ông Nguyễn Văn Út N không có chứng cứ hoặc tài liệu có liên quan cho rằng bị đơn là người trực tiếp khai phá và sử dụng để cấp phúc thẩm xem xét nên không có căn cứ chấp nhận. Đối với phần đất có diện tích 2.381,6m2 (LUC) thuộc Thửa 517 (vị trí II) hiện nay do ông Nguyễn Văn Út N đang quản lý sử dụng. Bị đơn căn cứ vào Biên bản họp gia đình ngày 25/5/2023; văn bản phân chia tài sản thừa kế ngày 10/11/2013. Xét về nội dung và hình thức của cả 2 văn bản này là chưa phù hợp với quy định của pháp luật, do văn bản họp gia đình và văn bản phân chia tài sản thừa kế là không có tất cả những người thừa kế đồng ý thỏa thuận và đồng ký tên theo Điều 651, 656 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Do đó, Hội đồng xét xử có đủ căn 12 cứ không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn về việc công nhận phần đất có diện tích 2.381,6m2 (LUC) thuộc Thửa 517 (vị trí II) cho bị đơn. Đối với phần diện tích 2.121m2 (CLN) thuộc Thửa 768, theo đo đạc thực tế còn lại là 1.469,2m2 (Bút lục 752). Hội đồng xét xử xét thấy, bị đơn cho rằng tài sản của cha mẹ đã phân chia xong và có cung cấp cho Toà án Văn bản phân chia tài sản thừa kế, như phần nhận định các văn bản họp gia đình và văn bản phân chia tài sản thừa kế là chưa đúng quy định pháp luật theo Điều 651, 656 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên kháng cáo của bị đơn là chưa có căn cứ để Hội đồng xét xử chấp nhận. Đối với yêu cầu kháng cáo bổ sung của ông Nguyễn Văn Út N ngày 09/8/2026 yêu cầu đối với số tiền bồi thường do Nhà nước thu hồi thì ông không đồng ý hoàn trả cho những thừa kế còn lại, phần đất có diện tích 3600m2 của ông Nguyễn Văn T4 giao cho ông thì ông không đồng ý và giữ nguyên để ông T4 canh tác. Căn cứ khoản 2 Điều 284 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, việc kháng cáo bổ sung là vượt quá phạm vi kháng cáo ban đầu nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét, giải quyết.
[4]
Từ những phân tích nêu trên, xét thấy tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn ông Nguyễn Văn Út N không cung cấp chứng cứ để chứng minh yêu cầu kháng cáo là có cơ sở nên không có căn cứ để Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của bị đơn. Ý kiến của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Nguyễn Văn Út N là không có căn cứ nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận.
[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Văn Út N không được chấp nhận nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
[6] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ như đã nêu trên phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên đề nghị của Viện kiểm sát được Hội đồng xét xử chấp nhận.
Quyết định
Áp dụng khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Văn Út N.
2. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 181/2026/DS-ST ngày 29/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 13 – Cần Thơ. 13
3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Nguyễn Văn Út N phải chịu 300.000đồng được khấu trừ tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo biên lai số 0009264 ngày 12/5/2026 tại Thi hành án Dân sự thành phố Cần Thơ.
4. Những phần của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm thì có hiệu lực thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án, (ngày 26 tháng 8 năm 2026).