Bản án 238/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng công khai tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về sự vắng mặt lần thứ hai của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là chị Lương Thị T1 nhưng không có lý do, mặc dù đã được Tòa án tống đạt văn 4 bản tố tụng hợp lệ.

Căn cứ vào Điều 296 của Bộ luật Tố tụng Dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt họ. - Xét kháng cáo của anh Trần Văn Q:

[2] Tại phiên tòa, bị đơn rút nội dung kháng cáo “Cấp sơ thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng là tự ý thay đổi quan hệ pháp luật tranh chấp từ “yêu cầu xử lý hành chính” sang “đòi chia tài sản” mà không ban hành quyết định đình chỉ cũ, không tống đạt đơn khởi kiện mới cho bị đơn. Không tuyên án, không giải quyết yêu cầu phản tố của bị đơn về hành vi vu khống”. Việc bị đơn rút một phần nội dung kháng cáo là tự nguyện, phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 298 của Bộ luật Tố tụng Dân sự nên được chấp nhận.

[3] Về quan hệ pháp luật tranh chấp: Theo đơn khởi kiện đề ngày 18/11/2025 của bà Phạm Thị T và quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, bà T yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 7 - Hải Phòng giải quyết buộc anh Trần Văn Q phải rời đi và trả lại toàn bộ ngôi nhà 02 tầng tọa lạc trên diện tích đất 291m2 tại thửa 1405 tờ bản đồ 07, địa chỉ thửa đất tại thôn F xã G, huyện V (nay là thôn F xã V), thành phố Hải Phòng. Bà T và các đương sự trong vụ án không có yêu cầu xử lý hành chính. Tòa án nhân dân khu vực 7 - Hải Phòng thụ lý vụ án theo yêu cầu khởi kiện của bà T và xác định quan hệ pháp luật tranh chấp về quyền sử dụng đất giữa bà T và anh Q là đúng quan hệ pháp luật tranh chấp. Tại phiên hòa giải ngày 03/02/2026 và ngày 05/3/2026, anh Q trình bày không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà T. Anh Q biết bà T kiện đòi buộc anh Q phải trả lại thửa đất tại thôn F xã V, Hải Phòng…..,đất hiện mang tên bà T nên bà T chuyển nhượng cho ai, anh Q không có ý kiến gì, tùy theo nguyện vọng của bà T. Nhưng toàn bộ tài sản trên đất là do anh Q bỏ tiền ra để xây dựng nên đề nghị bà T phải thanh toán lại cho anh Q 2.000.000.000 đồng. Như vậy, anh Q biết rõ nội dung khởi kiện của bà T về việc yêu cầu anh Q trả lại quyền sử dụng đất cho bà T, không có nội dung nào về xử lý hành chính. Trước thời điểm tòa án cấp sơ thẩm, anh Q không có yêu cầu phản tố, tại đơn đề nghị ngày 03/02/2026 của anh Trần Văn Q trình bày: “tôi sẽ trả lại đất cho bà T. Tôi đề nghị bà T phải thanh toán số tiền xây dựng căn nhà cho tôi cụ thể là 2.000.000.000 đồng để tôi ổn định cuộc sống”; anh Q có mặt tại phiên tòa, có mặt khi tuyên án nên nội dung kháng cáo của anh Q cho rằng cấp sơ thẩm “Tự ý thay đổi quan hệ pháp luật tranh chấp từ “yêu cầu xử lý hành chính” sang “đòi chia tài sản” mà không ban hành quyết định đình chỉ cũ, không tống đạt đơn khởi kiện mới cho bị đơn. Không tuyên án, không giải quyết yêu cầu phản tố của bị đơn về hành vi vu khống” là không có căn cứ chấp nhận.

[3] Về vi phạm nội dung, trái pháp luật và án lệ: Anh Q cho rằng toàn bộ tài sản trên đất là do anh Q xây dựng nhưng không có tài liệu chứng minh; anh Q cho rằng chị Q1 có đóng góp xây dựng nhà là 150.000.000 đồng và anh Q đã trả số tiền này cho chị Q1 nhưng chị Q1 không thừa nhận và anh Q cũng không có tài liệu chứng minh đã trả cho chị Q1 số tiền trên. Bà T trình bày, các công trình trên đất là do bà, anh Q và chị Q1 cùng đóng góp xây dựng nhưng không chứng minh được công sức đóng góp của từng người. Chị Q1 có lời khai đóng góp với bà T 100.000.000 đồng nhưng không yêu cầu bà T phải trả lại số tiền này. Các lời khai 5 của bà T đề nghị trả lại cho anh Q ½ giá trị tài sản trên đất. Theo kết luận định giá tài sản, tổng giá trị căn nhà hai tầng và vật kiến trúc trên đất là 837.071.000 đồng. Tại cấp sơ thẩm, anh Q không đồng ý với kết quả định giá tài sản, yêu cầu tiến hành định giá lại tài sản; tại biên bản làm việc ngày 05/3/2026, cấp sơ thẩm đã giải thích cho anh Q về việc định giá lại tài sản theo Điều 104 của Bộ luật Tố tụng Dân sự, và hết thời hạn 07 ngày kể từ ngày cấp sơ thẩm lập biên bản làm việc với anh Q nhưng anh Q không cung cấp tài liệu theo yêu cầu của cấp sơ thẩm nên Hội đồng xét xử sơ thẩm căn cứ vào kết quả định giá của Hội đồng định giá, quyết định bà T có nghĩa vụ trả cho anh Q 418.535.500 đồng tương đương ½ giá trị tài sản trên đất là có căn cứ.

[4] Anh Q cho rằng, anh xây dựng nhà trên đất và đã cùng bà T ở ổn định 13 năm nên theo án lệ 03/2016/AL ngày 06/4/2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì anh Q tiếp tục quản lý, sử dụng không buộc trả nhà.

Tuy nhiên, theo nội dung án lệ 03/2016/AL ngày 06/4/2016 thì “Trường hợp cha mẹ đã cho vợ chồng người con một diện tích đất và vợ chồng người con đã xây dựng nhà kiên cố trên diện tích đất đó để làm nơi ở, khi vợ chồng người con xây dựng nhà thì cha mẹ và những người khác trong gia đình không có ý kiến phản đối gì; vợ chồng người con đã sử dụng nhà, đất liên tục, công khai, ổn định và đã tiến hành việc kê khai đất, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì phải xác định vợ chồng người con đã được tặng cho quyền sử dụng đất”. Tài liệu xác minh tại xã V, anh Q chưa được đăng ký quyền sử dụng đối với thửa đất trên, chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên kháng cáo của anh Q cho rằng cấp sơ thẩm vi phạm nội dung Án lệ 03/2016 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao là không đúng nội dung của Á lệ nên không được chấp nhận.

[5] Ngoài ra, anh Q xác định diện tích đất 291m2 tại thửa 1405 tờ bản đồ 07, địa chỉ thửa đất tại thôn F xã G, xã V (nay là thôn F xã V) là tài sản chung của bà T và ông T2 (là bố của anh Q) nhưng cấp sơ thẩm xác định là tài sản riêng của bà T nên ảnh hưởng đến quyền lợi của anh Q: Theo sổ mục kê năm 1995, thể hiện diện tích đất 291m2 tại thửa 1405 tờ bản đồ 07, địa chỉ thửa đất tại thôn F xã G, xã V (nay là thôn F xã V), thành phố Hải Phòng, đứng tên chủ sử dụng đất là bà Phạm Thị T, không có thông tin về chồng. Tại thời điểm năm 1995, diện tích của bà T theo sổ là 444m2 và đã được Ủy ban nhân dân huyện V, thành phố Hải Phòng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người sử dụng là bà Phạm Thị T được quyền sử dụng diện tích 444m2 tại thửa 130 và 314 tờ bản đồ 7 từ ngày 22/4/1996. Sau đó bà T đã chuyển nhượng lại một phần đất cho ông Nguyễn Văn T3 và bà Phạm Thị H1. Đến ngày 30/12/2022, bà T được Sở T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất 1405 tờ bản đồ 7 với diện tích 291m2. Theo tra cứu trên dữ liệu hộ tịch điện tử của xã V, bà T chưa đăng ký kết hôn nên cấp sơ thẩm xác định thửa đất 1405 tờ bản đồ 7 với diện tích 291m2 thuộc quyền sử dụng, quản lý của bà T và bà T có quyền định đoạt là có căn cứ. Anh Q không có tài liệu chứng minh quyền sử dụng đất là tài sản chung của bà T và ông T2 (là bố của anh Q).

Do đó, anh Q phải trả lại quyền sử dụng thửa đất 1405 tờ bản đồ 7 với diện tích 291m2 cho bà T và bà T có trách nhiệm thanh toán cho anh Q 418.535.500 đồng tương đương ½ giá trị tài sản trên đất. 6

[6] Từ các nhận định trên, không chấp nhận kháng cáo của anh Trần Văn Q.

[7] Về án phí dân sự phúc thẩm: Yêu cầu kháng cáo của anh Trần Văn Q không được chấp nhận nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.