Bản án 460/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứ u các tà i liê ̣u, chứ ng cứ có trong hồ sơ, đã đươ ̣c kiểm tra ta ̣i phiên tò a, căn cứ vào kết quả tranh tụng ta ̣i phiên tò a, lờ i phát biểu của vị đại diện Viện kiể m sát, Hô ̣i đồ ng xét xử nhâ ̣n đi ̣nh như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Trần Thị T, bà Trần Thị V, bà Trần Thị Thanh G, bà Trần Thị P, Trần Thanh B (Trần Thị Thanh B), bà Trần Thị Thùy L, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T trong hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét kháng cáo của của các bên đương sự: Bà Trần Thị T là nguyên đơn; Bà Trần Thị V là bị đơn và bà Trần Thị P; Trần Thanh B (Trần Thị Thanh B), bà Trần Thị Thùy L, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa một phần bản án sơ thẩm. Bởi vì, cụ P đã có di chúc để lại di sản cho bà T là sự tự nguyện của cụ P và hoàn toàn phù hợp nên các bà đề nghị không chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Trần Thị Thanh G, không đồng ý chia cho bà G 01 kỷ phần bằng giá trị. Riêng bà Trần Thị Thanh G kháng cáo và yêu cầu tuyên bố Di chúc được lập ngày 02/10/2012 của Văn phòng công chứng M giữa cụ Trần Thị P và bà Trần Thị T là vô hiệu. Ngoài ra, bà G còn cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm chia thừa kế cho bà quy đổi bằng tiền, bà G không đồng ý mà yêu cầu phải chia bằng phần đất với diện tích cụ thể là 125m2. Ngoài ra tại phiên tòa phúc thẩm, bà G có ông Nguyễn Văn N đại diện theo ủy quyền yêu cầu định giá lại diện tích đất có tranh chấp thừa kế. Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án cho thấy: Tại phiên tòa sơ thẩm: Bà Trần Thị T là nguyên đơn; Bà Trần Thị V là bị đơn và bà Trần Thị Thanh G; bà Trần Thị P; Trần Thanh B (Trần Thị Thanh B), bà Trần Thị Thùy L, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan của vụ án đều thống nhất và xác định thửa đất số 3149 là di sản do cụ B, cụ P tạo lập; thống nhất diện tích đất tranh chấp là 1.559m2 và tài sản tranh chấp là quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 3149. Đối với các tài sản khác, các bên không có tranh chấp và không yêu cầu xem xét giải quyết.

Tuy nhiên, theo bà G thì vào thời điểm lập di chúc cụ Trần Thị P đã 79 tuổi. Trước đây, khi thực hiện thủ tục chuyển nhượng, tặng cho các diện tích đất thì cụ P ký tên nhưng thể hiện tại Di chúc ngày 02/10/2012 cụ P đã điểm chỉ. 7 Chứng tỏ, vào thời điểm lập di chúc cụ P không còn minh mẫn. Đồng thời, trước đó bà V và bà G đã có đơn ngăn chặn thủ tục tặng cho diện tích đất thuộc thửa 3149 giữa cụ P và bà T; Địa chỉ của thửa đất không đúng.... Xét thấy: - Về hình thức: Di chúc được lập vào ngày 02/10/2012 tại Văn phòng công chứng M, trình tự thủ tục đúng theo quy định tại Điều 636 của Bộ luật Dân sự. Tuy bà G cho rằng vào thời điểm lập di chúc, cụ Trần Thị P không còn sáng suốt, minh mẫn nhưng thể hiện tại hồ sơ là Giấy chứng y số 1941/2012 ngày 18/9/2012 của bệnh việc Tâm thần thuộc Sở y tế tỉnh Tiền Giang xác nhận thể hiện tình trạng sức khỏe của cụ P bình thường. Di chúc có người làm chứng, có đọc lại nội dung cho cụ P nghe. Như vậy tại thời điểm lập di chúc, cụ P có đủ điều kiện lập di chúc theo quy định tại khoản 2 Điều 636 của Bộ luật dân sự. Di chúc được niêm yết tại Ủy ban nhân dân xã A, huyện C, tỉnh Tiền Giang. - Về nội dung: Di chúc không nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ hay trái đạo đức xã hội. Thời điểm lập di chúc, thửa đất số 3149 không có tranh chấp cũng không có thế chấp hay thực hiện các giao dịch nào khác.

Vì vậy, căn cứ Luật đất đai năm 1993 sửa đổi bổ sung năm 1998 và Nghị Định số 17/1999/NĐ- CP, ngày 29/3/1999; Luật đất đai năm 2003 và Điều 151 của Nghị Định 181/2004/NĐ-CP, ngày 29/10/2004 thì Di chúc được lập vào ngày 02/10/2012 của cụ Trần Thị P là hợp pháp, thể hiện đúng ý chí, nguyện vọng của cụ trong việc phân chia di sản cho bà Trần Thị T. [2.1]

Do đó, bà T yêu cầu chia thừa kế theo di chúc là có căn cứ nên Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận khởi kiện của bà T là có căn cứ và phù hợp. Do thửa đất số 3149 trên là tài sản chung của cụ Trần Văn B và cụ Trần Thị P nên bà T chỉ được nhận ½ diện tích đất. ½ diện tích đất còn lại là di sản của cụ B. Cụ B chết không để lại di chúc và di sản chưa được chia nên di sản của cụ B được xem xét chia theo pháp luật là phù hợp. Diện tích đo đạc thực tế của thửa đất là 1.605,1m2 tăng 46,1m2 do xác định lại ranh theo hiện trạng sử dụng thực tế.

Tuy nhiên, hàng thừa kế của cụ B thống nhất diện tích đất được công nhận là 1.559m2 nên diện tích đất 1.559m2 này là cơ sở để xem xét và giải quyết tranh chấp giữa các bên là phù hợp. Như vậy, diện tích bà T được thừa kế theo di chúc là 1.559m2 : 2 = 779,5m2. Diện tích đất còn lại 779,5m2 là di sản của cụ Trần Văn B để lại chưa chia. Do cụ P chết sau cụ B, nên hàng thừa kế theo pháp luật của cụ B gồm 09 người con chung và 01 kỷ phần thuộc về cụ . Như vậy, diện tích đất của cụ B được chia làm 10 kỷ phần, cụ thể: 779,5 m2 : 10 = 77,95m2. Hàng thừa kế của cụ B (trong đó có bà G) mỗi người hưởng 01 kỷ phần bằng nhau là 77,95m2. Bà T được cụ P tặng cho diện tích đất thuộc quyền sử dụng của cụ nên phần thừa kế theo di chúc của bà T được hưởng tổng cộng là: 779,5m2 + 77,95m2 = 857,45m2. 8 Với những phân tích nêu trên, bà G là con của cụ B và cụ P nên bà G được hưởng 01 kỷ phần thừa kế theo pháp luật là 77,95m2 và Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của bà G là có căn cứ. Bà T và bà Trần Thị P; Trần Thanh B (Trần Thị Thanh B), bà Trần Thị Thùy L, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T không đồng ý chia thừa kế cho bà G là không phù hợp với quy định của pháp luật nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của các bà. [2.2] Ngoài ra, tại Đơn kháng cáo ngày 06/10/2025 của bà Trần Thị Thanh G đề nghị được hưởng thừa kế bằng diện tích đất, không có kháng cáo về giá trị di sản. Đồng thời, tại phiên tòa phúc thẩm bà G có ông N đại diện theo ủy quyền không xuất trình được giấy tờ, tài liệu, chứng cứ về giá đất. Đồng thời, với diện tích đất bà G được hưởng 01 kỷ phần thừa kế di sản của cụ B là 77,95m2 đất trồng cây lâu năm không đủ điều kiện để tách thửa theo quy định. Đồng thời, Hội đồng xét xử chỉ xem xét, giải quyết thuộc phạm vi xét xử phúc thẩm nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu định giá của ông N, là người đại diện theo ủy quyền của bà G. Với những phân tích nêu trên xét thấy: Ngoài trình bày thể hiện tại đơn kháng cáo, bà G không có tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của bà là có căn cứ nên không có căn cứ để chấp nhận.

[3] Xét ý kiến và đề nghị của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Trần Thị T, bà Trần Thị P, bà Trần Thanh B (Trần Thị Thanh B), bà Trần Thị Thùy L, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T, bà Lê Thị P, chị Phan Thị Hồng N là không có căn cứ, không phù hợp với quy định của pháp luật nên không chấp nhận đề nghị.

[4] Xét ý kiến đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận đề nghị. Giữ nguyên bản án sơ thẩm. Từ những nhận xét trên, Hội đồng xét xử xét thấy kháng cáo của bà Trần Thị T, bà Trần Thị V, bà Trần Thị Thanh G, bà Trần Thị P, Trần Thanh B (Trần Thị Thanh B), bà Trần Thị Thùy L, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T là không có căn cứ, không phù hợp nên không chấp nhận kháng cáo của các bà.

Tuy nhiên, do bản án sơ thẩm có nội dung tại quyết định tuyên chưa phù hợp nên Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm cần điều chỉnh cách tuyên án.

[5] Các phầ n khác củ a bả n án sơ thẩ m không có khá ng cáo, khá ng nghi ̣ có hiê ̣u lực pháp luâ ̣t kể từ ngà y hết thờ i ha ̣n khá ng cáo, khá ng nghi ̣.

[6] Những nội dung Tòa cấp sơ thẩm có liên quan cần rút kinh nghiệm: - Điều chỉnh cách tuyên án về quyền khởi kiện lại của bà Trần Thị T và bà Trần Thị V (Bà T và bà V rút đơn khởi kiện và được Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ) theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 192 của Bộ luật tố tụng dân sự. - Điều chỉnh về kỷ phần hưởng thừa kế của bà G là 77,95m2 tại trang 9 của bản án sơ thẩm do tuyên chưa chính xác. 9

[7] Do giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm nên bà Trần Thị T, bà Trần Thị V, bà Trần Thị Thanh G, bà Trần Thị P, Trần Thanh B (Trần Thị Thanh B), bà Trần Thị Thùy L, bà Trần Thị T, bà Trần Thị T phả i chi ̣u á n phí dân sự phú c thẩ m theo quy đi ̣nh ta ̣i Khoả n 1 Điều 148 của Bô ̣ luâ ̣t Tố tu ̣ng dân sự.

Tuy nhiên, bà V là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.