Bản án 366/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; ý kiến tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Vương Ngọc M, bà Vương Hà Ngọc Y, ngày 25/8/2025; bà Vương Thị N, ngày 03/9/2025; nộp trong thời hạn luật định, về hình thức và nội dung kháng cáo phù hợp với quy định tại Điều 272, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Xét kháng cáo của ông Vương Minh T1 nộp ngày 04/9/2025 trong thời hạn luật định, tuy nhiên, về nội dung đơn kháng cáo, ông T1 chỉ yêu cầu giữ nguyên bản án sơ thẩm, nên không đúng quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án cấp sơ thẩm nhận đơn kháng cáo của ông T1 là không đúng, cần rút kinh nghiệm; tuy nhiên, tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của ông T1 rút kháng cáo.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ Điều 289 của Bộ luật Tố tụng dân sự, đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông T1. Tại phiên tòa phúc thẩm, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị Toà án xét xử vắng mặt, căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự này.

[2] Về nội dung: Về thời điểm mở thừa kế, hàng thừa kế các đương sự đều thống nhất, không tranh chấp. Về di sản thừa kế: Các đương sự đều thống nhất, khi còn sống, cụ M1 và cụ S có tạo lập được khối tài sản là nhà và đất như sau: Về đất có các thửa đất: 1612, 1614, 1616, 1805, 1806 thuộc tờ bản đồ số 3, thửa 318, 320, 358, 303, 397 thuộc tờ bản đồ số 5 có tổng diện tích là 28.763 m2, cụ Vương Văn M1 đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 24/12/1996; các thửa đất cụ M1, cụ S chưa đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm: thửa 392, tờ bản đồ số 80, có diện tích 727,5 m2, loại đất LUK và thửa đất 1613, tờ bản đồ số 3, diện tích 20 m2. 17 Các đương sự thống nhất di sản cụ S, cụ M1 để lại chưa chia gồm: thửa đất số 1612, 1613, 1614, 1616, 1805, 1806 thuộc tờ bản đồ số 3; thửa 397 thuộc tờ bản đồ số 5; thửa 392, tờ bản đồ số

80. Trong đó, thửa 1614 các đương sự thống nhất dùng để thờ cúng và giao nhà, đất thuộc thửa 1614 cho ông T1 quản lý; thửa 397 bị sạt lở hiện không còn nên không yêu cầu chia. Phần các đương sự không thống nhất: Ông T1 xác định, cụ M1, cụ S đã tặng cho ông thửa 320, tặng cho ông M4 thửa đất 303, 318, tặng cho ông N3 thửa 358. Bà Y, ông M xác định cụ M1 đã tặng cho ông M4 (cha ruột) thửa 303, 318; anh T, chị P1, chị T3 (con ông N3), anh B (con bà G1), chị H (đại diện con bà N2), bà H1 (đại diện con vợ ông S1) xác định thửa 320, cụ M1 đã tặng cho ông T1, thửa đất 303, 318 cho ông M4. Anh T, bà P1, chị T3 (vợ, con ông N3) xác định thửa 358 gia đình đều xác nhận cụ S cụ M1 đã tặng cho ông N3, vợ con ông N3 đã kê khai đứng tên GCNQSDĐ sau lần xét xử thứ nhất. Còn nguyên đơn - bà N cho rằng việc tặng cho thửa 320, 303, 318, 358 của cụ M1, cụ S không đúng quy định, nên yêu cầu xác định là di sản của cụ S, cụ M1 và chia thừa kế theo pháp luật.

[3] Xét yêu cầu kháng cáo của bà N, Hội đồng xét xử nhận thấy: Đối với thửa đất 320, tờ bản đồ số 5, loại đất LUC, diện tích trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cụ M1 đứng tên là 6.267m2, diện tích đo thực tế 6.107 m2. Thửa đất này cụ M1 đã tặng cho con ông Vương Văn T4 (Vương Minh T1) vào ngày 20/12/2007, được chỉnh lý biến động trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cụ M1 vào ngày 05/3/2008 tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc phòng Tài nguyên và Môi trường huyện C cũ. Ngày 29/9/2023, ông T1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối với thửa đất số 318 (diện tích 3.621 m²) và thửa đất số 303 (diện tích 2.783 m²), cùng thuộc tờ bản đồ số 5, loại đất LUC, 02 thửa đất này khi cụ M1 còn đã tặng cho con là ông Vương Văn M2 vào ngày 20/12/2007 và đã được chỉnh lý biến động trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cụ M1 vào ngày 05/3/2008 tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc phòng Tài nguyên và Môi trường huyện C cũ. Các thửa đất số 320, 318, 303 tọa lạc tại huyện C cũ tài sản chung của cụ M1 và cụ S. Tại thời điểm cụ M1 xác lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số 426, 427 (cùng ngày 20/12/2007) cho ông Vương Văn T4 và ông Vương Văn M2 thì cụ S đã qua đời, nên cụ M1 chỉ có quyền định đoạt đối với 1/2 giá trị tài sản thuộc phần quyền sở hữu của mình.

Tuy nhiên, thực tế các đồng thừa kế đều xác định cụ S cụ M1 khi còn sống đã thống nhất ý chí về việc tặng cho các thửa đất này cho ông T4, ông M2, bà N hoàn toàn biết việc cụ M1 tặng cho đất tại thời điểm đó, bà N là người trực tiếp canh tác, sử dụng nhưng không có ý kiến phản đối hay tranh chấp suốt thời gian dài. Vấn đề này còn được bà N thừa nhận tại “Biên bản họp gia đình” ngày 10/7/2019 do bà N tự viết và ký tên có nội dung “Thửa đất 320, 301, 328 không phải là di sản thừa kế của ông M1, bà S để lại”. Nay bà N cho rằng cụ M1, cụ S tặng cho không đúng thủ tục nên yêu cầu xác định các thửa đất này là di sản của cụ S, cụ M1 chưa chia là không có cơ sở. 18 Đối với thửa đất 358, tờ bản đồ số 5, diện tích đo thực tế là 4.525 m2, loại đất lúa. Khi cụ M1, cụ S còn sống đã tặng cho con là ông Vương Minh N3, chưa lập thủ tục tặng cho đến khi cụ M1, cụ S chết vẫn còn đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 12/9/2022, tất cả các đương sự đều thừa nhận vấn đề này và không có tranh chấp, thống nhất để cho vợ và 02 người con của ông Vương Minh N3 được hưởng. Ngày 29/9/2023, chị Vương Minh Anh T3, bà Trần Thị Thanh P1, anh Vương Anh T2 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Do đó, bà N yêu cầu chia thừa kế đối với thửa đất này là không có căn cứ. Cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà N yêu cầu chia thừa kế đối với các thửa 320, 318, 303 là có căn cứ, đúng pháp luật. Xét yêu cầu được hưởng công sức tôn tạo, gìn giữ di sản: Tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm, các đồng thừa kế đều xác định bà N cũng có quản lý, sử dụng một số thửa đất là di sản của cụ M1, cụ S, có công sức chăm sóc, cúng giỗ hai cụ, tuy nhiên, song song đó, bà N cũng có hưởng lợi từ việc khai thác tài sản.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm trích ra 02% trong tổng giá trị di sản của cụ M1, cụ S để chia cho bà N phần công sức tôn tạo, gìn giữ di sản là phù hợp; không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà N yêu cầu trích công sức tôn tạo, gìn giữ di sản tương đương 01 kỷ phần thừa kế theo pháp luật. Từ đó, cũng đồng thời không chấp nhận kháng cáo của bà Y, ông M về việc không đồng ý trích công sức tôn tạo, gìn giữ di sản cho bà N.

[4] Xét yêu cầu kháng cáo của ông Vương Ngọc M bà Vương Hà Ngọc Y: [4.1] Về kháng cáo không đồng ý thanh toán cho ông T4 số tiền số tiền 21.428.571 đồng do ông đã bỏ ra số tiền tạm ứng 150.000.000 đồng theo phiếu thu số 44, quyển số 5 ngày 26/5/2023 tại Ban quản lý dự án và đầu tư xây dựng huyện C (cũ) do ông M2 nhận thay cụ M1.

Xét thấy, ông M2 đã nhận tiền bồi thường trên cơ sở ủy quyền hợp pháp của cụ M1, tuy nhiên, việc thu hồi đất đã bị hủy bỏ khi cụ M1, cụ S đã chết, ông T4 là người đã trả lại phần tạm ứng tiền bồi thường nên ông T4 yêu cầu các đồng thừa kế trả lại cho ông là có căn cứ. Do dó, không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của bà Y, ông M về nội dung này. [4.2] Xét kháng cáo của ông M, bà Y yêu cầu chia lại thửa 1612, yêu cầu được nhận ½ của thửa này tương đương đương với suất thừa kế ông bà được hưởng vì không có khả năng thanh toán tiền cho các đồng thừa kế, xét thấy: Tại cấp phúc thẩm, bà Y, ông M thay đổi kháng cáo, yêu cầu nhận di sản bằng giá trị, theo đó, thửa đất 1612 sẽ giao cho ông V1 Hiếu L để thực hiện việc thi hành án như các thửa đất khác.

Xét thấy, việc thay đổi bổ sung kháng cáo của bà Y, ông M không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Về nội dung kháng cáo, xét thấy: tại phiên tòa, các đồng thừa kế khác không ai có nhu cầu sử dụng thửa 1612, không ai yêu cầu nhận di sản bằng hiện vật và đồng ý giao cho ông V1 Hiếu L liên hệ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để lập thủ tục kê khai đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền tiến hành thủ tục chuyển nhượng, để chia 19 lại giá trị suất thừa kế cho những người thừa kế.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của ông M, bà Y, sửa bản án sơ thẩm về phần này.

[5] Từ các phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy có căn cứ chấp nhận một phần kháng cáo của ông Vương Ngọc M, bà Vương Hà Ngọc Y, không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, bà Vương Thị N; sửa một phần bản án sơ thẩm như ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.

[6] Án phí dân sự sơ thẩm: Văn bản số 248 ngày 13/3/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc (cũ) xác định: Ngày 11/01/2023 đại diện ông Vương Anh T2 nộp 116.184.250 đồng theo biên lai thu số tiền số 80331; ngày 07/02/2023, bà N đã nộp xong số tiền án phí là 116.184.250 đồng theo Quyết định số 483/QĐ-CCTHADS ngày 29/12/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc cũ. Bà Vương Thị N được miễn án phí dân sự do thuộc trường hợp người cao tuổi. Trả lại cho bà N số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 116.184.250 đồng theo Quyết định số 483/QĐ-CCTHADS ngày 29/12/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc (cũ) (bao gồm số tiền 4.109.000 đồng tiền tạm ứng án phí và số tiền 112.075.250 đồng nộp ngày 07/02/2023). Ông Vương Minh T1 được miễn án phí dân sự do thuộc trường hợp người cao tuổi. Bà Vương Hà Ngọc Y, ông Vương Ngọc M phải chịu án phí là: 116. 367.244 đồng. Tạm ứng án phí, bà Y và ông M đã nộp là 58.050.990 đồng theo biên lai thu số 0011304 ngày 29/3/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc cũ chuyển sang án phí. Bà Y, ông M nộp thêm số tiền 58.316.254 đồng Ông Trần Ngọc B phải chịu án phí là: 116. 367.244 đồng. Tạm ứng án phí, ông B đã nộp là 5.000.000 đồng theo biên lai thu số 0013201 ngày 29/7/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc cũ chuyển sang án phí. Ông B nộp thêm số tiền 111.367.240 đồng. Bà Nguyễn Thị H1, ông Vương Hiếu L2, bà Vương Thị Ngọc H2, bà Vương Thị Ngọc H4, bà Vương Thị Ngọc H3 phải chịu án phí là 116. 367.244 đồng, cụ thể mỗi người nộp án phí là 23.273.449 đồng. Bà H1 được miễn án phí 23.273.449 đồng do thuộc trường hợp người cao tuổi. Ông L2, bà H2, bà H4, bà H3 đã nộp tạm ứng là 12.000.000 đồng theo biên lai thu số 0013191 ngày 24/7/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc cũ chuyển sang án phí. Ông L2, bà H2, bà H4, bà H3, mỗi người nộp thêm số tiền 23.273.449 đồng Bà Lê Thị H, ông Lê Thanh L1, bà Lê Thị Hồng G phải chịu án phí là 116.367.244 đồng. Quá trình giải quyết vụ án, bà H, ông L1, bà G có đơn xin miễn án phí do cha của bà H, ông L1, bà G là liệt sĩ, có xác nhận của Ủy ban nhân dân thị trấn C (cũ).

Do đó, bà Lê Thị H, ông Lê Thanh L1, bà Lê Thị Hồng G được miễn án phí. Bà Trần Thị Thanh P1, anh Vương Anh T2, chị Vương Minh Anh T3 phải chịu án phí là 116.367.244 đồng. Tạm ứng án phí, bà P1, anh T, chị T3 đã nộp là 20 12.000.000 đồng theo biên lai thu số 0014376 ngày 05/5/2025 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc cũ chuyển sang án phí. bà P1, anh T, chị T3 nộp thêm số tiền 104.367.244 đồng. H8 lại bà Trần Thị Thanh P1, anh Vương Anh T2, chị Vương Minh Anh T3 số tiền 12.182.994 đồng.

[7] Án phí púc thẩm dân sự: Bà N, ông T1 thuộc trường hợp người cao tuổi, được miễn nộp; ông M bà Y không phải chịu án phí phúc thẩm dân sự theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

[8] Về chi phí tố tụng: Đo đạc, thẩm định giá, xem xét thẩm định tại chỗ lần 1 là 94.000.000 đồng, lần 2 là 26.000.000 đồng, bà Vương Thị N đã nộp đủ chi phí này. Ông Vương Minh T1 trả lại cho bà Vương Thị N số tiền 17.100.000 đồng. Bà Y, ông M trả lại cho bà Vương Thị N số tiền 17.100.000 đồng. Ông B trả lại cho bà Vương Thị N số tiền 17.100.000 đồng. Bà H, ông L1, bà G trả lại cho bà Vương Thị N số tiền 17.100.000 đồng. Bà H1, ông L2, bà H2, bà H4, bà H3 trả lại cho bà Vương Thị N số tiền 17.100.000 đồng. Bà P1, anh T, chị T3 trả lại cho bà Vương Thị N số tiền 17.100.000 đồng.

[9] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.