Bản án 388/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản

Qua nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Các đương sự bà Nguyễn Thị Nguyệt A, anh Đào Duy M, ông Đào Văn C1, ông Nguyễn Văn Q, ông Nguyễn Văn T3, ông Nguyễn Như L, chị Nguyễn Thị Minh T4 có đơn có đơn xin vắng mặt cho đến khi giải quyết xong vụ án. Căn cứ khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt đối với các đương sự nêu trên.

[2] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Quan hệ tranh chấp giữa bà Phan Thị Thu V và bà Nguyễn Thị B là tranh chấp chia thừa kế theo pháp luật được xem xét giải quyết theo theo Điều 649 Bộ luật dân sự và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự. 5

[3] Về nội dung: Tại phiên tòa, bà V giữ nguyên yêu cầu chia thừa kế theo quy định pháp luật đối với di sản do cụ G chết để lại là thửa đất số 222, tờ bản đồ số 43, diện tích 143,5m2, đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ngôi nhà được xây dựng trên thửa đất số 222 và tiền thuê nhà, đất từ tháng 01/2021 đến ngày xét xử với số tiền 7.500.000đồng/tháng. Xét, yêu cầu khởi kiện của bà V, Hội đồng xét xử thấy rằng: Cụ Nguyễn Văn Ấ, sinh năm 1913 (chết năm 1988) và cụ Trần Thị G, sinh năm 1916 (chết năm 2003). Cụ Ấ, cụ G chung sống có 06 người con gồm: bà Nguyễn Thị Nguyệt A, sinh năm 1935; bà Nguyễn Thị T6, sinh năm 1940 (chết năm 2018); bà Nguyễn Thị Nguyệt S, sinh năm 1937 (chết năm 2011). bà Nguyễn Thị B, sinh năm 1949; ông Nguyễn Thành L1, sinh năm 1951 (chết năm 2018); bà Nguyễn Thị X, sinh năm 1954 (chết năm 2014). Trong đó, bà Nguyễn Thị Nguyệt S chết có 06 người con gồm: Phan Thị Thúy Á, Phan Quang T7 (chết năm 1978, không có vợ, con), Phan Thị Thu V, Phan Thị Thu H, Phan Thị Thùy H1, Phan Thị Diễm H2, Phan Quang T7 và Phan Quang T5; ông Nguyễn Thành L1 chết năm 2018, có 04 người con gồm: Nguyễn Thị Minh T, Nguyễn Thị Minh T4, Nguyễn Thị Minh T2 và Nguyễn Thanh T1; bà Nguyễn Thị T6 chết năm 2014, không có chồng, con; bà Nguyễn Thị X chết năm 2004 có 02 người con gồm: Đào Duy M và Đào Duy V1. Cụ Nguyễn Văn Ấ có vợ thứ hai và chung sống có 03 người con gồm: Nguyễn Văn Q, Nguyễn Văn T3 và Nguyễn Như L.

Xét thấy, cụ Ấ, cụ G chung sống với nhau từ trước năm 1935 và có 06 người con gồm: Nguyễn Thị Nguyệt A, sinh năm 1935; Nguyễn Thị T6, sinh năm 1940; Nguyễn Thị Nguyệt S, sinh năm 1937; Nguyễn Thị B, sinh năm 1949; Nguyễn Thành L1, sinh năm 1951; Nguyễn Thị X, sinh năm 1954 nên hai cụ là vợ chồng hợp pháp theo quy định tại điểm a khoản 3 Nghị quyết số 35 của Quốc hội. Quan hệ hôn nhân của cụ Ấ, cụ G được xác lập năm 1935 nên áp dụng Luật hôn nhân năm 1959 để xem xét, giải quyết. Thửa đất số 222, tờ bản đồ số 43, diện tích 143,5m2 (loại đất ODT) chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trên đất có ngôi nhà bán kiên cố được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà do Ủy ban nhân dân huyện G cấp ngày 02/4/1990 cho cụ Trần Thị G đứng tên và cụ G đã thực hiện đóng thuế, phí nhà cửa từ năm 1990 (bút lục số 112, 113, 114). Đồng thời, theo sổ địa chính thể hiện tên người sử dụng đất là cụ Trần Thị G.

Do đó, thửa đất số 222, diện tích 143,5m2 có trước năm 1990 là tài sản chung của vợ chồng cụ Ấ, cụ G theo quy định tại Điều 15 Luật hôn nhân và gia đình năm 1959 và theo quy định tại điểm 1.2 mục 1 phần II Nghị quyết 02/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và điểm 2 của Công văn số 1568/BTNMT-DKTKĐĐ ngày 25/4/2007 của Bộ T9. Như vậy, thửa đất số 222, diện tích 143,5m2 là di sản thừa kế của cụ G và cụ Ấ chết để lại. Cụ G, cụ Ấ chết không để lại di chúc. Bà B là người đang quản lý, sử dụng thửa đất và ngôi nhà tranh chấp nêu trên. Tại phiên tòa, các đương sự bà V, bà Á, bà H (đồng thời là người giám hộ cho ông T5), chị H2, bà H1, bà B, đại diện ủy quyền của bị đơn ông C, chị T2, 6 chị T, anh T1, anh V1 đã thống nhất như sau: Thửa đất số 222, tờ bản đồ số 43, đo đạc thực tế có diện tích 143,5m2, thống nhất giá trị thửa đất theo hai chứng thư thẩm định giá ngày 26/11/2025 của Công ty TNHH T10 có giá 7.275.816.900đồng và của Công ty cổ phần T11 ngày 17/12/2025 có giá 3.037.200.000đồng, tổng cộng là 10.313.016.900đồng : 02 = 5.156.508.000đồng là giá trị để chia cho 05 kỷ phần thừa kế (gồm bà Nguyệt A, bà Nguyệt S, bà B, bà X và ông L1), mỗi kỷ phần là 1.031.301.600đồng. Phần di sản thừa kế của bà Nguyệt S được chia cho bà H, bà Á, bà H1, chị H2, bà V và ông T5. Do ông T5 bị bệnh sa sút tâm thần không xác định (thể F.03 theo ICD10) đang hưởng trợ cấp xã hội theo Quyết định số 6369/QĐ-UBND ngày 10/8/2016 của Ủy ban nhân dân huyện G hiện được bà H đang nuôi dưỡng nên phần di sản của ông T5 giao cho bà H quản lý. Đối với ngôi nhà và tiền thuê nhà: Ngôi nhà có kết cấu: Móng cột bê tông, đỡ mái gỗ quy cách, vách tường có sơn, mái tôn, nền xi măng, nhà trệt có diện tích 124.57m2, có giá trị 432.707.199đồng và tiền thuê nhà từ tháng 01/2021 đến ngày xét xử là 920.207.199đồng : 02 = 460.103.199đồng được chia cho 05 kỷ phần thừa kế (gồm bà Nguyệt A, bà Nguyệt S, bà B, bà X và ông L1), mỗi kỷ phần được hưởng là 92.020.719đồng. là 487.500.000đồng, (ngày 16/6/2026) tổng cộng Bà V, bà Á, bà H1, chị H2, bà H (bà H đồng thời là người giám hộ cho ông T5) thống nhất nhận bằng giá trị của 01 kỷ phần mà bà Nguyễn Thị Nguyệt S chết để lại với tổng số tiền là 1.123.322.300đồng. Bà B có nghĩa vụ giao 01 kỷ phần thừa kế là số tiền 1.123.322.300đồng cho bà V, bà H1, chị H2, bà H và ông T5 (do bà H là người giám hộ quản lý). Tại phiên tòa, chị T2 trình bày, chị xin tự nguyện cùng với bà B có nghĩa vụ giao giá trị kỷ phần thừa kế cho bà V, bà Á, bà H1, chị H2, bà H, ông T5 (người giám hộ cho ông T5 là bà H) với số tiền 1.123.322.300đồng, lời trình bày này được bà V, bà Á, bà H1, chị H2, bà H (đồng thời là người giám hộ của ông T5) đồng ý được Hội đồng xét xử đồng ý. Tại biên bản lấy lời khai ngày 22/9/2025, bà Nguyệt A tự nguyện giao kỷ phần của bà được hưởng cho bà B quản lý, sử dụng, đứng tên quyền sử dụng đất. Đồng thời, tại phiên tòa, chị T, anh T1, chị T2, anh V1 thống nhất giao kỷ phần thừa kế của bà Nguyễn Thị X và ông Nguyễn Thành L1 cho bà B quản lý, sử dụng và đứng tên quyền sử dụng đất. Đây là sự tự nguyện của các đương sự được Hội đồng xét xử ghi nhận. Theo bản tự khai ngày 10/3/2026, ông Q, ông T3, ông L là con của người vợ sau cụ Ấ từ chối nhận di sản, đây là sự tự nguyện của đương sự được Hội đồng xét xử ghi nhận.

[4] Về chi phí tố tụng: Tại phiên tòa, các đương sự không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết. Xét lời phát biểu đề nghị của đại diện Viện kiểm sát có cơ sở được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà V, bà Á, bà H1, chị H2, bà H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự và Điều 26 7 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuy nhiên, do bà V, bà H1, bà H, bà Á là người cao tuổi theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 nên được miễn nộp án phí.