Bản án 785/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét thẩm tra, kết quả hỏi, tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ, ý kiến của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên. Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau:

[1] Về hình thức: Đơn kháng cáo của các ông/bà Bùi Thị Thùy D, Huỳnh Khắc D2, Võ Thị Ngọc P1 nằm trong hạn luật định, hợp lệ nên được Hội đồng xét xử xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về nội dung: [2.1] Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn ông Huỳnh Khắc D2, bà Võ Thị Ngọc P1 (có người đại diện theo ủy quyền là ông Trần Ngọc V) thừa nhận nhà đất tại địa chỉ 4 đường số H, khu phố A, phường B, diện tích 133,1m2, thuộc thửa số 531, tờ bản đồ 270 (TL 2005) là tài sản do bà Bùi Thị Thùy D bỏ tiền ra nhận chuyển nhượng đất và xây dựng; ông T, bà H1, ông D2, bà P1 là người đăng ký kê khai, làm thủ tục để đứng tên giùm chủ sở hữu tài sản. Ông D2, bà P1 đồng ý với quyết định của bản án sơ thẩm về việc công nhận nhà đất thuộc quyền sở hữu, sử dụng của bà D; hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà đã cấp cho ông D2, bà P1; ông D2, bà P1 chỉ kháng cáo đề nghị tính công sức làm tăng giá trị nhà đất cho ông D2, bà P1 tương ứng 30% giá trị nhà đất. Đây cũng là nội dung mà nguyên đơn bà Bùi Thị Thùy D kháng cáo đối với bản án sơ thẩm.

Vì vậy, Hội đồng xét xử phúc thẩm chỉ xem xét, giải quyết kháng cáo của các đương sự đối với phần công sức làm tăng giá trị nhà đất; đối với các nội dung khác, các đương sự trong vụ án không kháng cáo nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không xem xét. [2.2] Nguyên đơn bà D cho rằng tổng chi phí xây dựng căn nhà là 985.000.000 đồng và đã thanh toán đầy đủ số tiền này cho bà Huỳnh Thị Kim H3 (là vợ Giám đốc Công ty T3); không thừa nhận khoản tiền 450.000.000 đồng mà ông D2 cho rằng đã thanh toán thêm cho Công ty T3 theo Biên bản thanh lý hợp đồng ngày 17/12/2014. Theo Giấy phép xây dựng số 5772 ngày 15/8/2014, diện 11 tích xây dựng là 230,49m², tương ứng với giá trị xây dựng 985.000.000 đồng mà bà D đã thanh toán.

Tuy nhiên, sau đó Giấy phép xây dựng số 7717 ngày 04/11/2014 đã thay thế Giấy phép xây dựng số 5772, nâng tổng diện tích sàn xây dựng lên 352,84m².

Do đó, ông D2 đã ký Phụ lục hợp đồng xây dựng ngày 06/11/2014 để thi công phần diện tích tăng thêm theo giấy phép mới và thanh toán bổ sung cho Công ty T3 số tiền 450.000.000 đồng theo Biên bản thanh lý hợp đồng ngày 17/12/2014. Mặt khác, theo Chứng thư thẩm định giá, giá trị xây dựng đối với diện tích 352,84m² là 1.693.632.000 đồng.

Vì vậy, có căn cứ xác định tổng chi phí xây dựng căn nhà là 1.435.000.000 đồng như phía ông D2, bà P1 trình bày. Về chi phí hợp lý đối với công sức giữ gìn, làm tăng giá trị tài sản của phía bị đơn: Như đã phân tích, có căn cứ xác định ông D2, bà P1 đã thanh toán khoản chi phí xây dựng còn thiếu là 450.000.000 đồng; đồng thời thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất từ đất trồng cây hằng năm sang đất ở, xin giấy phép xây dựng. Đây là những khoản đóng góp nhất định trong quá trình quản lý, tôn tạo tài sản.

Tuy nhiên, cũng cần đánh giá rằng trong vụ án này, thực chất bà D là người bỏ tiền nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng nhờ cha mẹ đứng tên. Theo Bản cam kết ngày 10/11/2010, ông T, bà H1 cam kết trong thời gian đứng tên giùm sẽ không xây dựng, tặng cho, mua bán, cho thuê hoặc chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bất kỳ cá nhân nào khác khi chưa có yêu cầu hoặc sự đồng ý của bà D.

Tuy nhiên, sau khi diện tích đất 365m² giao cho bà D được tách thành 03 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì ông T, bà H1 lại tự ý tặng cho ông D2, bà P diện T2 133,1m². Hội đồng xét xử xét thấy, lẽ ra ông T, bà H1 mới là những người được xem xét công sức do việc đứng tên giùm; tuy nhiên, sau đó chính ông T, bà H1 lại tự ý tặng cho ông D2, bà P1. Ông D2, bà P1 tham gia vào quá trình ông T, bà H1 san lấp ao, hùn hạp và phân chia đất cho các con; biết rõ diện tích đất 365m² do bà D bỏ tiền nhận chuyển nhượng nhưng vẫn nhận tặng cho, dẫn đến phát sinh tranh chấp trong vụ án này. Đồng thời, từ năm 2015 đến nay, ông D2, bà P1 cũng không tạo điều kiện để bà D hoàn tất thủ tục hoàn công nhằm cập nhật quyền sở hữu nhà ở trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Do đó, yêu cầu của ông D2, bà P1 về việc được hưởng 30% giá trị tài sản với lý do công sức giữ gìn, tôn tạo là không có cơ sở chấp nhận. Tòa án cấp sơ thẩm xác định ông D2, bà P1 có một phần công sức đóng góp và buộc nguyên đơn thanh toán cho ông D2, bà P1 số tiền 921.081.740 đồng là giá trị công sức làm tăng giá trị nhà, đất, trong đó bao gồm khoản tiền 450.000.000 đồng mà bị đơn đã thanh toán bổ sung cho Công ty T3 để xây dựng nhà, là có căn cứ. [2.3]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết vụ án là có căn cứ, phù hợp với quy định pháp luật. Kháng cáo của các 12 ông/bà Bùi Thị Thùy D, Huỳnh Khắc D2, Võ Thị Ngọc P1 không có cơ sở chấp nhận; cần giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[3] Do kháng cáo không được chấp nhận nên các ông/bà Bùi Thị Thùy D, Huỳnh Khắc D2, Võ Thị Ngọc P1 phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.