Bản án 59/2026/DS-STTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

:

[1] Ông Lê Văn H khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc vợ chồng ông Phan Văn H1, bà Dương Thị L ở xóm A, thôn L, xã Â, tỉnh Gia Lai (nay là thôn Q, xã Â, tinh Gia Lai) phải trả số tiền 500.000.000 đồng, là khoản tiền vợ chồng ông H1, bà L đã nhận của vợ chồng ông H từ hợp đồng mua bán đất nhưng sau đó không thực hiện được thủ tục sang nhượng đât theo quy định, quá trình giải quyêt vụ án Tòa án đã xác định quan hệ pháp luật tranh châp là "Tranh châp đỏi lại tài sản" quy định tại Điều 166 của là không phù hợp.

Do đó, Hội đồng xét xử cần 4 xác định lại quan hệ pháp luật tranh chấp là "Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" quy định tại Điều 500 của và thuộc thầm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Gia Lai theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35 và khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tô tụng dân sự năm 2015 sửa đôi, bô sung năm 2025.

[2] Vê sự văng mặt của đương sự: Người kê thừa quyên, nghĩa vụ tô tụng của ông Phan Văn H1 là bà Phan Thị P văng mặt, không thê hiện ý kiên đôi với yêu câu của nguyên đơn.

Căn cứ vào khoản 3, khoản 5 Điều 70 và khoản 1 Điều 72 của Bộ luật Tố tụng dân sự, cho thấy bà P đã từ bỏ quyền, lợi ích hợp pháp của mình, Tòa án căn cứ vào chứng cứ do nguyên đơn cung cấp; ý kiến của bị đơn; những người kê thừa quyền, nghĩa vụ tô tụng của ông Phan Văn H1 và chứng cứ Tòa án thu thập để giải quyết vụ án. Người đại diện theo ủy quyền cho bị đơn bà Dương Thị L và là người kê thừa quyền nghĩa vụ tô tụng của ông Phan Văn H1 bà Phan Thị Mỹ L1 vằng mặt tại phiên tòa lần thứ 2 không có lý do. Nguyên đơn ông Phan Văn H3, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị T và những người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của ông Phan Văn H1 là ông Phan Văn H2, Phan Văn X và Phan Văn Đ có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt.

Căn cứ vào Điều 227, Điều 228 và Điều 229 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt tất cả các đương sự nêu trên.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và lời khai của đương sự tại phiên tòa có căn cứ xác định ngày 20/6/2023, vợ chồng ông Lê Văn H, bà Phạm Thị T và vợ chồng ông Phan Văn H1, bà Dương Thị L có thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, khi thỏa thuận các bên không lập hợp đồng mà chỉ viết giấy "Tờ sang nhượng đất trồng cây", nội dung: Vợ chông ông H1, bà L sang nhượng lô đât 150m'. ', ở xớm A, thôn L, xá A huyện H, tinh Bình Định (nay là thôn Q, xã Â, tinh Gia Lai) cho vợ chồng ông H, bà T với giá 510.000.000 đồng, vợ chồng H có giao trước cho vợ chồng ông HI số tiền 500.000.000 đồng, còn lại 10.000.000 đồng thì thống nhất khi nào làm thủ tục sang nhượng đất xong mới giao đầy đủ số tiền đó. Theo thóa thuận vợ chồng ông H1, bà L đã nhận từ vợ chông ông H, bà T sô tiên 500.000.000 đông.

Tuy nhiên, khi các cơ quan có thầm quyền đến kiềm tra, đo đạc thừa đất đề lập thủ tục sang nhượng thì thửa đât các bên mong muôn chuyên nhượng có sự chông lân lên thửa đât đã giao quyên cho người khác nên hợp đông chuyên nhượng quyên sử dụng đât không thê thực hiện được; việc các bên thỏa thuận chuyên nhượng quyền sự dụng đất nhưng không lập hợp đồng, không ghi số hiệu thửa đất ... là vi phạm về hình thức của hợp đồng nên thỏa thuận chuyền nhượng quyền sử dụng đất "Tờ sang nhượng đất trồng cây" của các bên đã vô hiệu từ khi ký kết hợp đồng được quy định tại Điều 129 của Bộ luật Dân sự, nên các bên phải giao trả cho nhau những gì đã nhận.

Do đó, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Văn H buộc bị đơn ông Phan Văn HỊ và Dương Thị L phải trả lại số tiền 500.000.000 đồng đã nhận từ việc mua bán đất và tự nguyện không yêu cầu giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 131 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên được châp nhận. Trong quá trình giải quyêt vụ án, ông Phan Văn H1 đã chết. Do đó Hội đồng xét xử cần tuyên buộc bà Dương Thị L và những người 5 kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Phan Văn HI phải liên đới trả lại cho nguyên đơn số tiền 500.000.000 đồng. Theo phần: Bà Dương Thị L trà 250.000.000 đồng. Những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tô tụng của ông Phan Văn HI: Bà Dương Thị L, bà Phan Thị P, Phan Văn H2, Phan Văn Đ và Phan Văn X trả sô tiên 250.000.000 đồng trong phạm vi di sản mà ông Phan Văn H1 chết đề lại.

[4] Đối với lời nại của người đại diện theo uỷ quyền của bị đơn bà Dương Thị L và là người kê thừa quyền, nghĩa vụ tô tụng của bị đơn ông Phan Văn H1 - bà Phan Thị Mỹ L1 và những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Phan Văn H1: Ông Phan Văn H2, Phan Văn Đ, Phan Văn X: Các ông, bà chấp nhận trả lại số tiền 500.000.000 đồng cho vợ chồng ông H với điều kiện khi nào gia đình bán được đất thì sẽ trả là không có căn cứ nên không được chấp nhận.

[5] Đối với đề nghị của đại diện Viện kiềm sát nhân dân khu vực 5 - Gia Lai là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử, nên chấp nhận.

[6] Về án phí: Ông Phan Văn H1 đã chết, bà Dương Thị L là người cao tuổi nên được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm.