Bản án 650/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

[1] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Bùi Văn N3 nộp đơn kháng cáo và thực hiện thủ tục kháng cáo hợp lệ, trong thời hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Tại phiên tòa phúc thẩm, người kháng cáo ông Bùi Văn N3 tự nguyện rút một phần yêu cầu kháng cáo gồm: Yêu cầu ông Nguyễn Văn T trả lại phần đất lấn chiếm tại vị trí số 2b có diện tích 15,6 m²; yêu cầu ông Nguyễn Văn C trả lại phần đất lấn chiếm tại vị trí số 23 (từ mốc M71, M72 đến mốc M6, M80) và yêu cầu buộc ông Nguyễn Văn H1 trả lại phần đất lấn chiếm tại vị trí số 3b có diện tích 7,8 m². 13

Xét thấy, việc rút một phần yêu cầu kháng cáo của ông Bùi Văn N3 là hoàn toàn tự nguyện, không trái pháp luật, không trái đạo đức xã hội và không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các đương sự khác.

Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận việc rút một phần yêu cầu kháng cáo của ông Bùi Văn N3, đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với phần yêu cầu kháng cáo đã được rút theo quy định tại khoản 3 Điều 289 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Xét yêu cầu kháng cáo của ông Bùi Văn N3, Hội đồng xét xử xét thấy:

Căn cứ vào Công văn số 687/UBND-HC ngày 21/03/2023 của Ủy ban nhân dân thành phố H thì việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Nguyễn Thị N4 tại thời điểm cấp giấy không được thực hiện trên cơ sở đo đạc thực tế. Mặt khác, theo lời trình bày của ông Bùi Văn N3 thì phần đất do ông đang quản lý, sử dụng cũng chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đo đạc để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Do đó, việc xác định ranh giới, diện tích và quyền sử dụng đất của các bên không thể chỉ căn cứ vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà phải được xem xét, đánh giá trên cơ sở toàn bộ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án như quá trình quản lý, sử dụng đất, lời khai của các đương sự, kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, kết quả đo đạc, các chứng cứ hợp pháp khác cũng như kết quả thẩm tra tại phiên tòa nhằm xác định đúng hiện trạng, nguồn gốc, ranh giới các phần đất tranh chấp để giải quyết vụ án một cách khách quan, toàn diện. [3.1] Đối với phần đất tranh chấp tại vị trí số 26 theo sơ đồ đo đạc ngày 29/7/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ – Đồng Tháp, ông Bùi Văn N3 cho rằng ranh giới giữa hai thửa đất được xác định theo dãy "con bọ chống tường" từ mốc M88 đến mốc M89. Ngược lại, ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị T1, bà Nguyễn Thị M, ông Nguyễn Văn T và ông Nguyễn Văn H1 cho rằng ranh giới nằm tại vị trí từ mốc M87 đến mốc M86. Hội đồng xét xử xét thấy, theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 23/6/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp, tại vị trí từ mốc M88 đến mốc M89 hiện hữu các "con bọ chống tường" dùng để liên kết các vách chống tường của căn nhà do con ông N3 đang quản lý, sử dụng. Theo lời trình bày của các đương sự và kết quả xác minh tại chỗ, các "con bọ chống tường" này được ông Châu Khắc P là người thuê đất của ông N3 xây dựng từ năm 1988 và tồn tại, sử dụng ổn định cho đến nay. Mặc dù phía ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị T1, bà Nguyễn Thị M, ông Nguyễn Văn T và ông Nguyễn Văn H1 cho rằng trước đây bà Nguyễn Thị N4 đồng ý để ông P xây dựng các "con bọ chống tường" do tình làng nghĩa xóm, nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho lời trình bày này. Trong khi đó, các "con bọ chống tường" đã tồn tại liên tục từ năm 1988 đến nay mà không phát sinh tranh chấp hoặc có ý kiến phản đối từ phía bà N4 nên không có căn cứ để chấp nhận ý kiến trình bày của hàng thừa kế bà N4.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ xác định ranh giới giữa phần đất của bà Nguyễn Thị N4 và phần đất của ông Bùi Văn N3 tại vị trí số 26 được xác định theo dãy "con bọ chống tường" từ mốc M88 đến mốc M89 14 như thể hiện trên sơ đồ đo đạc ngày 29/7/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ – Đồng Tháp. [3.2] Đối với phần ranh giới tranh chấp tại các vị trí số 15, 17, 19, 21 và 23 theo sơ đồ đo đạc ngày 29/7/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ – Đồng Tháp, ông Bùi Văn N3 và ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị T1, bà Nguyễn Thị M, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Văn H1 đều thống nhất xác định điểm cuối của đường ranh là tại mốc M71. Hội đồng xét xử xét thấy, theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 23/6/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp, tại vị trí số 15 hiện còn một vách tường cũ của nhà máy, cách tường nhà của ông Nguyễn Văn C khoảng 30cm. Theo lời trình bày của các đương sự và tài liệu có trong hồ sơ vụ án, vách tường này do ông Ngô Thanh S là người thuê đất của ông Bùi Văn N3 xây dựng từ năm 1988 và tồn tại ổn định cho đến nay. Khi xây dựng nhà ở, ông Nguyễn Văn C cũng xây dựng cách vách tường cũ này khoảng 30 cm. Trong suốt quá trình vách tường tồn tại, bà Nguyễn Thị N4 và những người thừa kế của bà N4 không có ý kiến phản đối hoặc tranh chấp đối với vị trí công trình này.

Do đó, có đủ căn cứ xác định vách tường cũ tại vị trí số 15 là mốc ranh giới thực tế giữa phần đất của các bên. Từ mốc ranh này kết hợp với việc các đương sự đều thống nhất xác định điểm cuối của đường ranh tại mốc M71, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện độc lập của ông N3, xác định ranh giới giữa các bên tại các vị trí số 15, 17, 19, 21 và 23 là đường thẳng nối từ vách tường cũ tại vị trí số M97 đến mốc M71 theo sơ đồ đo đạc ngày 29/7/2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ – Đồng Tháp. Do yêu cầu khởi kiện độc lập của ông Bùi Văn N3 được chấp nhận một phần và đình chỉ một phần, đồng thời kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ được sử dụng làm căn cứ giải quyết đối với quyền, nghĩa vụ của cả hai bên nên Hội đồng xét xử xét thấy cần buộc mỗi bên chịu 50% chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, bà Nguyễn Thị H đã tạm ứng 1.800.000 đồng nên ông N3 có nghĩa vụ trả lại cho bà H 900.000 đồng. Như vậy, đây là những tình tiết mới phát khi thẩm định lại hiện trạng phần đất tranh chấp nên Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Bùi Văn N3, sửa một phần bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 07 tháng 01 năm 2026 của Toà án nhân dân Khu vực X - Đồng Tháp.

[4] Xét ý kiến của người bảo về quyền và lợi ích hợp pháp cho ông N3 là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[5] Xét ý kiến đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[6] Về án phí: Do sửa án sơ thẩm nên ông N3 không phải chịu án phí phúc thẩm.

[7] Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. 15 Diện tích, kích thước và ranh giới phần đất thuộc di sản thừa kế của bà Nguyễn Thị N4 được chia cho ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị T1, bà Nguyễn Thị M và ông Nguyễn Văn T được điều chỉnh như sau: Ông Nguyễn Văn T được quyền sử dụng phần đất đang sử dụng thực tế diện tích là 471.7m2 (tại vị trí 2a, 2b), đất tọa lạc tại khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp. Bà Nguyễn Thị M được quyền sử dụng phần đất đang sử dụng thực tế diện tích 1217,6m2 (tại vị trí 13, 21b, 22), đất tọa lạc tại khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp. Bà Nguyễn Thị T1 được quyền sử dụng phần đất đang sử dụng thực tế diện tích 1174,5m2 (tại vị trí 14, 17b, 18, 19b, 20), đất tọa lạc tại khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp. Ông Nguyễn Văn C được quyền sử dụng phần đất đang sử dụng thực tế diện tích 950,9m2 (tại vị trí 15b, 16, 23b, 24, 27), đất tọa lạc tại khóm A, phường A, tỉnh Đồng Tháp.