Bản án 46/2026/HNGĐ-PTVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về hôn nhân: Công nhận thuận tình ly hôn giữa ông Nguyễn Hòa B và bà Trần Thị B1.
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa; kết quả tranh tụng tại phiên tòa; ý kiến đề nghị của Kiểm sát viên; xét kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Hòa B; Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Nguyên đơn ông Nguyễn Hòa B kháng cáo và thực hiện các thủ tục kháng cáo hợp lệ, trong thời hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn yêu cầu rút một phần kháng cáo của ông Nguyễn Hòa B về số tiền thức ăn của bà Ngô Thị Hồng C 36.709.000 đồng, số tiền thức ăn của ông Nguyễn Văn H 36.000.000 đồng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại tổng cộng là 946.400.000 đồng nên đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với các phần này.
[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Hòa B, Hội đồng xét xử xét thấy: 15 2.1. Về các thửa đất gồm: thửa đất số 472 và thửa đất số 473, cùng tờ bản đồ số 01; thửa đất số 339 và thửa đất số 1005, cùng tờ bản đồ số 01, ông Nguyễn Hòa B kháng cáo cho rằng là đất cha mẹ cho riêng ông theo thừa kế của các con ruột vào năm 1993, ông không đồng ý chia các thửa đất này cho bà Trần Thị B1. Quá trình tố tụng nguyên đơn ông Nguyễn Hòa B, bị đơn bà Trần Thị B1 thống nhất thửa đất số 472 và thửa đất số 473, cùng tờ bản đồ số 01; thửa đất số 339 và thửa đất số 1005, cùng tờ bản đồ số 01, tọa lạc tại ấp N, xã H, tỉnh Vĩnh Long, có nguồn gốc là của cụ Nguyễn Văn T8 và cụ Nguyễn Thị T9 (cha mẹ ông B). Căn cứ Phiếu cung cấp thông tin (Hồ sơ địa chính) (Kèm theo Công văn số 414/VPĐKĐĐ-TTLT ngày 20/7/2022) của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh T (cũ) và các tài liệu kèm theo (BL 532-582) thể hiện: Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 67/DSPT ngày 22/11/2001 của Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh trong vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” do nguyên đơn bà Nguyễn Thị T9 khởi kiện bị đơn ông Nguyễn Hòa B, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị B1 xác định: …ông Nguyễn Văn T8 và bà Nguyễn Thị T9 có 7 người con ...ông bà tạo dựng được 139,3 công đất ruộng. Ông bà canh tác đến năm 1960 thì phân chia đất cho các con khi có gia đình riêng...đến năm 1993 ông bà tiếp tục chia đất cho các con trong đó có chia cho ông Nguyễn Hòa B 10 công đất các thửa 470, 471, 472 có diện tích chung là 9.910 m2, số đất này do ông T8 đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, như vậy ông T8, bà T9 đã phân chia cho các con hết chỉ còn lại 20.440 m2, trong đó có 8.950 m2 đất vườn trồng cây ăn quả gắn liền với 02 căn nhà sử dụng chung cho gia đình. Đến tháng 7/1997 ông T8 chết, ông Nguyễn Hòa B là con út trong gia đình tự ý liên hệ với cơ quan có thẩm quyền xin chuyển đổi tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ tên Nguyễn Văn T8 sang tên Nguyễn Hòa B, không có sự đồng ý của bà T9 nên phát sinh tranh chấp, nhưng sau đó bà T9 tự nguyện chia cho vợ chồng ông B, bà B1 thêm 2 căn nhà xây dựng vào năm 1990…gắn liền với thửa 339 diện tích 6.150 m2 đất thổ quả, còn lại thửa 338 diện tích 2.800 m2, thửa 342, 343 diện tích 11.490 m2 bà T9 lấy lại….như vậy vợ chồng ông B, bà B1 được ông T8, bà T9 chia cho tất cả là 16.060 m2 đất... Tòa án xét xử buộc ông Nguyễn Hòa B, bà Trần Thị B1 tách giao quyền sử dụng đất cho mẹ là bà Nguyễn Thị T9 tổng diện tích 14.290 m2 gồm 3 thửa: 338 (2.800 m2), 342 (850 m2), 343 (10.640 m2)…và bản án phúc thẩm nêu trên đã có hiệu lực pháp luật, được cưỡng chế thi hành án, trong đó bà T9 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 343 diện tích 10.640 m2 vào ngày 28/10/2003… Như vậy, có cơ sở xác định thửa 472 và thửa 339, đã được cha mẹ là cụ T8, cụ T9 cho ông B và bà 16 B1 nên là tài sản chung của ông B và bà B1. Ông B cho rằng thửa 472 và thửa 339 ông được cha mẹ cho riêng, là tài sản riêng của ông nên không đồng ý chia cho bà B1 là không có căn cứ. Ngày 12/9/2007 bà Nguyễn Thị T9 chết, năm 2008 thửa 343 diện tích 10.640 m2 được tách thành 2 thửa 1342, 1343, cùng tờ bản đồ số 1, trong đó ông B được nhận thừa kế thửa 1343 diện tích 3.000 m2 và thửa 1343 diện tích 3.000 m2 do ông B và bà B1 đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 09/9/2008, cũng là tài sản chung của ông B, bà B1. Tòa sơ thẩm đã công nhận cho ông Nguyễn Hòa B được hưởng thửa đất số 1343, diện tích đất 3.000 m2 như nêu trên (về nội dung này ông B, bà B1 không kháng cáo). Quá trình tố tụng ông B thừa nhận khi sống chung với nhau, bà B1 không có cho tiền ông xài nên từ tháng 3/2020 ông với bà B1 mới thỏa thuận các thửa 472, 473 cho bà B1 canh tác, còn ông sử dụng thửa 1343 để ông làm ruộng và có tiền sử dụng. Ông cũng thống nhất từ tháng 3/2020 cho đến nay ông không có sử dụng canh tác thửa 472, 473, bà B1 cũng không có ngăn cản ông sử dụng canh tác tại thửa 1343 (BL 812, 864). Và bà B1 cũng thừa nhận thửa đất 472, 473 trước khi tranh chấp khởi kiện ly hôn với bà thì thửa đất này bà và ông B đã thỏa thuận cho bà canh tác sử dụng cho đến nay, ông B sử dụng thửa 1343 bà không ngăn cản (BL 816, 868). Mặt khác, thửa đất số 473, diện tích 257,5m2, tờ bản đồ số 01, theo hồ sơ trích lục địa chính thể hiện ông Nguyễn Văn S (anh rể ông B) là người đứng tên quyền sử dụng đất, tuy nhiên ông S thừa nhận ông chỉ đứng tên nhầm chứ đất không phải của ông S và ông S đồng ý trả lại quyền sử dụng đất cho ông B giải quyết (BL 207, 208a, 879), đồng thời ông B và bà B1 có thỏa thuận, nếu Tòa án công nhận thửa đất số 472 cho ai hưởng thì người đó được hưởng luôn thửa đất số 473, không phải hoàn lại giá trị đất cho người kia. Và theo Sơ đồ khu đất Kèm theo Công văn số 2220/CNHTC-KT ngày 05/11/2024 (BL 989) thể hiện: thửa đất 473 có vị trí tại một gốc nhỏ phía Nam nằm liền kề thửa đất 472, do đó để thuận tiện cho việc sử dụng đất, Tòa sơ thẩm đã giao cho bà B1 được hưởng thửa 473 cùng với thửa đất 472 là phù hợp. Theo đó, bà B1 được hưởng thửa đất số 472, diện tích đất 5.140 m2 (thực đo 5.167,5 m2) tờ bản đồ số 01 (ký hiệu phần (A1) + (A2) cùng tài sản trên thửa đất gồm: Chuối 23 cây, dừa từ 07 năm đến 25 năm 46 cây; Dừa từ 02 năm đến 03 năm 06 cây…và thửa đất số 473, diện tích 257,5m2, tờ bản đồ số 01 (ký hiệu phần (E)). Đối với thửa đất số 1005, diện tích 148,7 m2 (thực đo 149,4 m2), tờ bản đồ số 01, theo Sơ đồ khu đất Kèm theo Công văn số 2220/CNHTC-KT ngày 05/11/2024 17 (BL 990) thể hiện: thửa đất 1005 có vị trí tại một gốc nhỏ phía Bắc nằm liền kề thửa đất 339. Quá trình tố tụng, bà B1 đồng ý giao phần thửa 339 liền kề thửa 1005 và tài sản trên đất cho ông B, riêng bà B1 nhận phần còn lại, cụ thể: ông B được nhận một phần thửa 339 diện tích 3.023,9 m2 (ký hiệu phần (D1)) và thửa 1005 (thực đo là 149,4 m2) (ký hiệu phần (C)); bà B1 nhận một phần thửa 339 diện tích 3.138,7 m2 (ký hiệu phần (D2)) là phù hợp. Tổng giá trị tài sản ông B hưởng là 1.851.659.550 đồng, tổng giá trị tài sản bà B1 hưởng là 2.573.725.500 đồng.
Do đó, bà B1 hoàn trả phần chênh lệch cho ông B 361.033.000 đồng, như bản án sơ thẩm đã tuyên là có căn cứ. 2.2. Về trách nhiệm trả nợ: 2.2.1. Đối với yêu cầu độc lập của chị Lê Ngọc T1 yêu cầu ông Nguyễn Hòa B và bà Trần Thị B1 cùng có trách nhiệm trả cho chị 04 cây vàng 24K mà chị đã cầm 02 thửa đất số 388 và 396 tọa lạc tại ấp Ô, xã H, huyện T, tỉnh Trà Vinh vào năm 2015. Chứng cứ chứng minh cho yêu cầu độc lập của bà T1 có “Biên nhận nhận vàng cầm cố đất ruộng” ngày 10/1/2015 có nội dung: Tôi tên Lê Ngọc T1…nay tôi có nhận cầm đất của ông Nguyễn Hòa B…và bà Trần Thị B1…đất ruộng tọa lạc tại ấp Ô với diện tích 4.500 m2 với thời gian làm 03 năm kể từ ngày hôm nay (10/1/2015) với giá trị (04 cây vàng) 9999k. Nay tôi đã giao đủ vàng cho ông Nguyễn Hòa B và bà Trần Thị B1, qua thời gian làm 03 năm nếu ông bà không chuộc lại thì tôi có quyền tiếp tục làm….ngày 10/01/2015 Người nhận đất ký tên, ghi họ tên Lê Ngọc T1…(BL 518). Và “Biên nhận nhận vàng cầm cố đất ruộng” ngày 10/1/2018 có nội dung: Tôi tên Lê Ngọc T1…có nhận cầm đất của ông Nguyễn Hòa B…và bà Trần Thị B1…đất ruộng tọa lạc tại ấp Ô với diện tích 4.500 m2 với thời gian làm 3 năm kể từ ngày hôm nay (10/1/2018) với giá trị (4 cây vàng 9999k). Nay tôi đã giao đủ vàng cho ông Nguyễn Hòa B và bà Trần Thị B1, qua thời gian làm 3 năm nếu ông bà không chuộc lại thì tôi có quyền tiếp tục làm….ngày 10/1/2018 Người nhận đất ký tên, ghi họ tên Lê Ngọc T1…( BL 519a). Ông Nguyễn Hòa B cho rằng 02 thửa đất số 388, 396 tọa lạc tại ấp Ô, xã H, bà B1 khai đã cầm cho chị Lê Ngọc T1 (cháu bà B1) canh tác, giá cầm đất 04 cây vàng, bà B1 nhận vàng của bà T1 về sử dụng vào mục đích cá nhân của bà B1, ông B không biết việc cầm đất và cũng không có sử dụng vàng, nên yêu cầu của bà T1, không liên quan đến ông B, mà bà B1 phải trả khoản nợ này cho bà T1. Quá trình tố tụng và tại phiên tòa, bà T1 thừa nhận giấy cầm đất là do bà viết, đồng thời qua xem xét nội dung 02 giấy cầm đất nêu trên thì chỉ có bà T1 ký tên, ông B, bà B1 không ký tên, đồng thời bà T1 còn thừa nhận bà B1 là người kêu bà 18 cầm 02 thửa đất ở ấp Ô… bà đồng ý cầm giá 04 cây vàng 24K, khi giao vàng là giao cho bà B1 nhận, không có giao cho ông B, chỉ có bà B1 ký tên nhận vàng, ông B không có ký tên (BL 491, 516, 1166, 1169).
Tuy nhiên, bà B1 thừa nhận có nợ bà T1 04 cây vàng 24K cầm đất, tại phiên tòa sơ thẩm ngày 24/9/2025 bà T1 yêu cầu trả giá vàng là 131.000.000 đồng/cây (BL 1163, 1169). Do đó cần buộc bà B1 trả cho bà T1 04 cây vàng 24K x 131.000.000 đồng /cây = 524.000.000 đồng. Tòa sơ thẩm xác định ông B, bà B1, bà T1 thống nhất giá vàng 132.000.000 đồng /cây để buộc ông B, bà B1 mỗi người trả cho bà T1 02 vàng 24K là 264.000.000 đồng là không có căn cứ. 2.2.2. Đối với yêu cầu độc lập của Ngân hàng N2 - Chi nhánh huyện T15 yêu cầu bà Trần Thị B1 tiền gốc 100.000 đồng (nợ còn lại), nợ lãi 59.262.718 đồng (BL 1203). Khi bà B1 thanh toán xong khoản nợ này, Ngân hàng sẽ trả lại 02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 388, 396 cho bà B1 (02 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này do bà B1 kê khai nộp cho Ngân hàng). Căn cứ Hợp đồng tín dụng số: 7404-LAV-201904434 ngày 10/10/2019 (BL 1127-1129) thể hiện: …Bên cho vay: Ngân hàng N2 - Chi nhánh huyện T15…Bên vay: Bà Trần Thị B1…và những ông (bà) có tên trong giấy ủy quyền ngày 9/10/2019 mà bà Trần Thị B1 là người đại diện….Hạn mức cho vay 100.000.000 đồng… Giấy ủy quyền ngày 9/10/2019 (BL 1123) thể hiện: …ông Nguyễn Hòa B, anh Nguyễn Hồng K (các thành viên của hộ gia đình) ủy quyền cho bà Trần Thị B1…được toàn quyền thay mặt và nhân danh ông B, anh K thực hiện các giao dịch liên quan đến việc vay vốn tại Ngân hàng N2…, bao gồm…thương thảo và ký hợp đồng tín dụng, nhận tiền vay, thực hiện các công việc liên quan đến xử lý nợ…Thời hạn ủy quyền 05 năm kể từ ngày 9/10/2019… Như vậy, có cở sở xác định khoản vay 100.000.000 đồng nêu trên là bà Trần Thị B1, ông Nguyễn Hòa B, anh Nguyễn Hồng K vay của Ngân hàng (do bà Trần Thị B1 là người đại diện) nên bà B1, ông B, anh K cùng có trách nhiệm trả nợ.
Tuy nhiên, qua thay đổi yêu cầu độc lập, nay Ngân hàng chỉ yêu cầu bà B1 trả nợ tiền gốc còn lại 100.000 đồng, nợ lãi 59.262.718 đồng cho Ngân hàng nên ghi nhận, đồng thời quá trình tố tụng và tại phiên tòa sơ thẩm ngày 24/9/2025 bà B1 tự nguyện trả nợ gốc 100.000 đồng, được Tòa sơ thẩm ghi nhận là phù hợp. Đối với số tiền lãi 59.262.718 đồng bà B1 có trách nhiệm trả cho Ngân hàng (theo yêu cầu độc lập của Ngân hàng chỉ yêu cầu bà B1 trả nợ) và bà B1 được quyền yêu cầu ông B, anh K thanh toán lại phần tiền lãi mà bà B1 thay ông B, anh K trả cho Ngân hàng (khi có yêu cầu). 19
[3]
Từ những phân tích trên, xét kháng cáo của ông B cũng như những lời trình bày, tranh luận tại phiên tòa xét thấy kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Hòa B về phần trách nhiệm trả nợ là có cơ sở nên được chấp nhận một phần.
Vì vậy, sửa bản án sơ thẩm.
[4] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên ông B không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 148; khoản 1, khoản 2 Điều 289; khoản 2 Điều 308; Điều 309; Điều 312 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông Nguyễn Hòa B về số tiền thức ăn của bà Ngô Thị Hồng C 36.709.000 đồng, số tiền thức ăn của ông Nguyễn Văn H 36.000.000 đồng và trách nhiệm bồi thường thiệt hại tổng cộng là 946.400.000 đồng. Chấp nhận một phần kháng cáo của ông Nguyễn Hòa B, sửa Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số: 34/2025/HNGĐ-ST ngày 29 tháng 9 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 12 – Vĩnh Long.
Căn cứ vào khoản 6 Điều 26, khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, các Điều 39, 42, 91, 92, 147, 165, 224, 228, 273, 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ các Điều 27, 37, 55, 59, 60, 62 của Luật hôn nhân và gia đình; Căn cứ Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội. Tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hòa B. Chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Lê Ngọc T1, ông Nguyễn Thanh H3 và bà Ngô Thị Hồng C, Ngân hàng N2 chi nhánh huyện T15. Đình chỉ yêu cầu phản tố của bà Thị B1 đối với yêu cầu chia thửa đất số 342, diện tích 850m2, tờ bản đồ số 01, loại đất chuyên dùng lúa nước, tạo lạc tại ấp N, xã H, tỉnh Vĩnh Long.
1. Về hôn nhân: Công nhận thuận tình ly hôn giữa ông Nguyễn Hòa B và bà Trần Thị B1.
2. Về con chung: Không có. 20
3. Về con nuôi: Nguyễn Thị B2, sinh năm 1989 đã thành niên nên ông B, bà B1 không yêu cầu giải quyết.
4. Về tài sản chung: 4.1. Công nhận cho ông Nguyễn Hòa B được hưởng thửa đất số 1343, diện tích đất 3.000m2 (thực đo 2.963m2), loại đất lúa, tờ bản đồ số 01, tọa lạc tại ấp N, xã H, tỉnh Vĩnh Long và các tài sản có trên thửa đất gồm: Chuối: 22 cây, dừa từ 07 năm đến 25 năm: 15 cây; Dừa từ 02 năm đến 03 năm: 02 cây; Dừa từ 03 năm đến 07 năm: 01 cây; Keo lá tràm (phi dưới 40): 01 cây. 4.2. Công nhận cho ông Nguyễn Hòa B được hưởng thửa đất số 388, diện tích 3.300m2, tờ bản đồ số 24, loại đất trồng lúa, tọa lạc tại ấp Ô, xã H, huyện T, tỉnh Trà Vinh. 4.3. Công nhận cho ông B được nhận một phần thửa 339 có diện tích 3023,9m2 tờ bản đồ số 01 tọa lạc tại ấp N, xã H, tỉnh Vĩnh Long. (Có sơ đồ khu đất kèm theo). 4.4. Công nhận cho ông B được nhận Thửa đất số 1005, diện tích 148,7m2 (thực đo 149,4m2), tờ bản đồ số 01, tọa lạc tại ấp N, xã H, tỉnh Vĩnh Long. (Có sơ đồ khu đất kèm theo). 4.5. Công nhận bà Trần Thị B1 được hưởng thửa đất số 472, diện tích đất 5.140m2 (thực đo 5.167,5m2), tờ bản đồ số 01, loại đất lúa, tọa lạc tại ấp N, xã H, tỉnh Vĩnh Long và tài sản có trên thửa đất gồm: Chuối: 23 cây; Dừa từ 07 năm đến 25 năm: 46 cây; Dừa từ 02 năm đến 03 năm: 06 cây. (Có sơ đồ khu đất kèm theo). 4.6. Công nhận cho bà Trần Thị B1 được hưởng thửa đất số 473, diện tích 257,5m2, tờ bản đồ số 01, loại đất trồng lúa, tọa lạc tại ấp N, xã H, tỉnh Vĩnh Long. 4.7. Công nhận cho bà Trần Thị B1 được hưởng thửa đất số 396, diện tích 3.193m2, tờ bản đồ số 24, loại đất trồng lúa, tọa lạc tại ấp Ô, xã H, huyện T, tỉnh Trà Vinh. 4.8. Công nhận cho bà B