Bản án 59/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về pháp luật tố tụng: 1.1. Về thẩm quyền và quan hệ tranh chấp: Nguyên đơn chị Nguyễn Thị M yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn với anh Trần Trung Q có nơi thường trú tại xã H, tỉnh Nghệ An. Quan hệ pháp luật “Ly hôn, tranh chấp nuôi con khi ly hôn” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Nghệ An theo khoản 1 Điều 28, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. 1.2. Về việc vắng mặt của người tham gia tố tụng: Chị Nguyễn Thị M vắng mặt nhưng đã có đơn xin giải quyết vắng mặt. Ông C vắng mặt nhưng đã có vợ là bà M1 tham gia phiên tòa, trình bày ý kiến. Hội đồng xét xử tiến hành xét xử là đúng quy định tại Điều 227, khoản 1 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về pháp luật nội dung: 4 2.1. Về hôn nhân: Chị Nguyễn Thị M và anh Trần Trung Q kết hôn ngày 14 tháng 7 năm 2017, có đăng ký tại UBND xã H, tỉnh Nghệ An theo giấy chứng nhận kết hôn số: 34 năm 2017, đây là hôn nhân hợp pháp được pháp luật bảo vệ, phát sinh quyền nghĩa vụ của vợ chồng. Sau khi kết hôn, vợ chồng chung sống hạnh phúc đến năm 2022, cả chị M và anh Q đều đi xuất khẩu lao động tại Nhật Bản, khoảng cách địa lý xa xôi, không có thời gian dành cho nhau nên phát sinh mâu thuẫn, bất đồng về quan điểm, tình cảm vợ chồng dần rạn nứt, cả hai vợ chồng đã nhiều lần hàn gắn nhưng không có kết quả. Vợ chồng không còn liên lạc, quan tâm, chăm sóc nhau. Chị M yêu cầu ly hôn, anh Q1 đồng ý, việc ly hôn của chị M và anh Q là hoàn toàn tự nguyện, không trái pháp luật, đạo đức xã hội nên Hội đồng xét xử cần công nhận sự thuận tình ly hôn này là đúng theo Điều 55 của Luật Hôn nhân và Gia đình. 2.2. Về con chung: Chị Nguyễn Thị M và anh Trần Trung Q có hai con chung: Trần Nhật M3, sinh ngày 26/9/2017 và Trần Nhật L, sinh ngày 13/02/2020. Ly hôn, chị M đồng ý giao hai con chung cho anh Q được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con chung đến khi con đủ tuổi trưởng thành. Anh Q hiện tại đã về Việt Nam, có yêu cầu được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con chung đến khi con đủ tuổi trưởng thành. Xét thấy: Yêu cầu của anh Q là hoàn toàn chính đáng, ý kiến giao con của chị M là hoàn toàn tự nguyện, không trái pháp luật, không trái đạo đức xã hội, để đảm bảo quyền lợi mọi mặt của con cần giao hai con chung cho anh Q được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cho đến khi hai con đủ 18 tuổi, trưởng thành. Chị M có quyền đi lại thăm nom, chăm sóc con chung, không ai được cản trở. Về yêu cầu cấp dưỡng: Chị M tự nguyện đồng ý cấp dưỡng nuôi hai con số tiền 3.000.000 đồng/tháng. Anh Q có yêu cầu chị M cấp dưỡng nuôi hai con 4.000.000 đồng/tháng. Xét thấy: Anh Q được Toà án giao trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng hai con chung nên anh yêu cầu cấp dưỡng là hoàn toàn chính đáng. Theo quy định tại khoản 2 Điều 7 của Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, quy định: “Tiền cấp dưỡng cho con là toàn bộ chi phí cho việc nuôi dưỡng, học tập của con và do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên không thoả thuận được thì Tòa án quyết định mức cấp dưỡng căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Mức cấp dưỡng do Tòa án quyết định nhưng không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người cấp dưỡng đang cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người con”. Theo quy định tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP ngày 10/11/2025 của Chính phủ quy định về mức lương tối thiểu vùng các xã thuộc huyện T cũ, tỉnh Nghệ An là vùng IV, áp dụng mức lương tối thiểu là 3.700.000 đồng/tháng. Như 5 vậy cần chấp nhận số tiền yêu cầu cấp dưỡng của anh Q, buộc chị M có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi hai con số tiền 4.000.000 đồng/tháng, bắt đầu từ tháng 4 năm 2026 cho đến khi các con đủ 18 tuổi, trưởng thành. Vì lợi ích mọi mặt của con, đương sự có quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, thay đổi mức cấp dưỡng nuôi con. Trường hợp lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con. Trường hợp có đơn yêu cầu sẽ được xem xét giải quyết bằng vụ án khác. 2.3. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị M1 yêu cầu chị M trả số tiền chi phí đã bỏ ra để nuôi dưỡng, chăm sóc hai cháu nội Trần Nhật M3, sinh ngày 26/9/2017 và Trần Nhật L, sinh ngày 13/02/2020, tính từ ngày 03/9/2022 cho đến ngày 31/3/2026 là 3 năm 4 tháng 28 ngày, tương ứng 41 tháng x 3.000.000 đồng/tháng = 123.000.000 đồng. Bà không yêu cầu tính chi phí công sức trông nom hai cháu. Hội đồng xét xử nhận thấy: Thứ nhất: Theo quy định tại Điều 104 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định: “Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu; trường hợp cháu chưa thành niên, cháu đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người nuôi dưỡng theo quy định tại Điều 105 của Luật này thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu”. Việc các đương sự thừa nhận thời gian vợ chồng bà M1 trực tiếp chăm sóc, trông nom, nuôi dưỡng hai cháu từ ngày 3/9/2022 đến ngày 31/3/2026. Việc bà M1 yêu cầu trả tiền chi phí đã bỏ ra để chăm sóc, nuôi dưỡng hai cháu là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Thứ hai: Trong thời gian chị M và anh Q ở nước ngoài (Nhật Bản) đã gửi tiền về cho ông C và bà M1 ngoài trả nợ vay trước khi đi, còn gửi chi phí về để ông bà nuôi dưỡng, chăm sóc hai cháu, nội dung này cả anh Q và bà M1 đều thừa nhận. Chi phí chị M và anh Q gửi về số tiền bao nhiều, ngày tháng năm chính bà M1 tự tay ghi vào sổ cá nhân của mình. Cụ thể: Ngày 24/02/2026, bà M1 và đại diện theo uỷ quyền của chị M đã chốt số tiền chị M gửi về là 200.510.000 đồng, trong đó chi phí chăm sóc, nuôi dưỡng hai cháu là 30.880.000 đồng (có biên bản tại hồ sơ). Anh Q đã gửi tiền về cho bà M1 446.750.000 đồng, trong đó có 52.300.000 đồng chi phí cho việc nuôi dưỡng hai cháu. Anh Q và chị M đã gửi chi phí nuôi dưỡng hai con cho vợ chồng bà M1 tổng số tiền 30.800.000 đồng + 52.300.000 đồng = 83.180.000 đồng. Thứ ba: Theo tài liệu bà M1 cung cấp là “bảng kê chi tiết sinh hoạt” (Bút lục 49 – 51), do bà M1 tự lập, tự tính toán không có hoá đơn chứng từ, không phù hợp. Một số nội dung phù hợp được chấp nhận đã có trong tổng chi phí số tiền chị M và anh Q gửi về để chi phí cho việc nuôi dưỡng hai cháu. 6 Từ các nhận định trên, Hội đồng xét xử chấp nhận nhận phần yêu cầu của bà M1, buộc chị M có nghĩa vụ trích số tiền chi phí đã bỏ ra để nuôi dưỡng, chăm sóc hai cháu số tiền là 123.000.000 đồng – 83.180.000 đồng = 39.820.000 đồng/2 = 19.910.000 đồng. Buộc chị M có có nghĩa vụ trả cho bà M1 số tiền 19.910.000 đồng. 2.4. Về tài sản chung và khoản nợ chung: Chị Nguyễn Thị M và anh Trần Trung Q không yêu cầu Tòa án giải quyết. Đối với số tiền chị M gửi về trả nợ bà M1, hai bên đã thống nhất theo biên bản làm việc ngày 24/02/2026 nên Hội đồng xét xử không yêu cầu. Số tiền gửi về giữa bà M và anh Q không có có tranh chấp, hai bên không yêu cầu giải quyết nên không xem xét. Trường hợp các đương sự tranh chấp có quyền khởi kiện bằng vụ án khác. 2.5. Về án phí: Nguyên đơn chị Nguyễn Thị M phải chịu án phí dân sự sơ thẩm về ly hôn, cấp dưỡng nuôi con, trích chi phí nuôi dưỡng con chung theo quy định của pháp luật. Bà Nguyễn Thị M1 phải chịu án phí dân sự đối với yêu cầu không được chấp nhận, tuy nhiên bà là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí nên Hội đồng xét xử miễn án phí là đúng quy định.

[3] Các đề nghị của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa về việc giải quyết toàn bộ vụ án là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên cần chấp nhận.