Bản án 53/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thâm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về trình tự, thủ tục tố tụng: Chị B có đơn khởi kiện, yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 7 - Phú Thọ cho chị ly hôn với anh P, căn cứ khoản 1, khoản 7, Điều 28, Điều 35, điểm a, khoản 1, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung ngày 25/6/2025 (dưới đây viết là Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015) thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Phú Thọ. Quá trình giải quyết vụ án, Bị đơn xin được vắng mặt tại phiên họp, phiên hòa giải và phiên xét xử, Nguyên đơn có đơn không yêu câu Tòa án tiến hành hòa giải.

Vì vậy, Tòa án xác định đây là vụ án không hòa giải được theo quy định tại khoản 2, Điều 207 của Bộ luật Tố tụng dân sự và quyết định đưa vụ án ra xét xử là phù hợp. Tại phiên tòa ngày hôm nay, Nguyên đơn, Bị đơn có đơn xin xét xử vắng mặt, căn cứ vào khoản 1, Điều 228, điểm a, b khoản 1 Điều 238 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Phú Thọ xét xử vắng mặt Nguyên đơn, Bị đơn là đúng quy định của pháp luật.

[2]. Về quan hệ hôn nhân: Nguyên đơn và Bị đơn cùng xác nhận, đã chung sống như vợ chồng từ năm 1994, nhưng chưa đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền. Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân xã V, tỉnh Phú Thọ là nơi Nguyên đơn và Bị đơn đăng ký nhân khẩu thường trú đã xác nhận chị Dương Thị B và anh Triệu Văn P không đăng ký kết hôn, chung sống như vợ chồng từ năm 1994 cho đến nay. Như vậy, có căn cứ để xác định vào năm 1994, anh P và chị B được gia đình tổ 3 chức lễ cưới theo phong tục chung, nhưng hai bên không đăng ký kết hôn theo đúng quy định tại Điều 9 của của Luật Hôn nhân và gia đình số: 22/2000/QH10 ngày 09/6/2000. Kể từ thời điểm chung sống như vợ chồng đến nay, anh P, chị B chưa đăng ký kết hôn tại UBND cấp xã nơi anh, chị đăng ký nhân khẩu thường trú. Theo quy định tại điểm c, mục 3 của Nghị quyết số 35/2000/NQ - QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc hội cụ thể: "Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2001 trở đi, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm b khoản 3 của Nghị quyết này, nam và nữ chung sống với nhau như vợ chông mà không đăng ký kết hôn, đều không được pháp luật công nhận là vợ chông; nêu có yêu cầu ly hôn thì Toà án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng..."

Do đó, căn cứ vào quy định được viện dẫn nêu trên, đối chiếu với sự kiện pháp lý phát sinh giữa chị B và anh P thì quan hệ hôn nhân giữa anh, chị chưa được pháp luật thừa nhận.

Xét thấy, chị B và anh P chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1994 mà không làm thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định, đến nay anh chị cũng chưa đến cơ quan có thẩm quyền để đăng ký kết hôn.

Do đó, theo quy định tại Khoản 1 Điều 14 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 thì quan hệ giữa chị B và anh P không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của vợ chồng. Nay chị B yêu cầu Tòa án không công nhận chị và anh P là vợ chông, cần chấp nhận yêu câu của chị B là phù hợp với quy định tại Khoản 2 Điều 53 của Luật hôn nhân gia đình năm 2014.

[3]. Về con chung: Hai bên xác nhận, quá trình chung sống, chị và anh P có 03 (ba) con chung là cháu: Triệu Thị Đ, sinh ngày 27/11/1994, cháu Triệu Thị C, sinh ngày 02/11/1996 và cháu Triệu Thị T, sinh ngày 04/5/2000. Hiện các cháu đã thành niên và có gia đình riêng nên anh, chị không yêu cầu Tòa án giải quyết về việc nuôi dưỡng, chăm sóc con chung. Đối với cháu Đ, cháu C và cháu T đã thành niên, có khả năng lao động tự nuôi sống bản thân, Nguyên đơn, Bị đơn đều không yêu cầu Tòa án giải quyết về con chung do đó, Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết trong vụ án này là phù hợp.

[4]. Về tài sản, công nợ, công sức đóng góp của vợ chồng: Chị B, anh P không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Do đó, Hội đồng xét xử không xem xét trong vụ án này. Anh, chị có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết bằng một vụ, việc khác theo quy định pháp luật. 4

[5]. Về án phí: Chị B, anh P là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại khu vực đặc biệt khó khăn nên được miễn án phí ly hôn sơ thấm.

[6]. Về quyền kháng cáo: Chị B, anh P có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.