Bản án 97/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế theo di chúc là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đối với thửa đất số 154 -1, tờ bản đồ 3, diện tích 203m' tại xã T, huyện P, thành phố Hà Nội ( Nay là xã H, thành phô Hà Nội).

Vì vậy, Hội đông xét xử xác định quan hệ pháp luật tranh châp trong vụ án là tranh chấp về thừa kế tài sản và thuộc thâm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 9 - Hà Nội theo quy định tại khoản 5 Điều 26; Điều 35; điêm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2]. Về nội dung: [2.1]. Về hàng thừa kế: Cụ Nguyễn Văn Đ (chết năm 2013) và cụ Đỗ Thị T3 (chết năm 2025) sinh được 6 người con gồm: Bà Nguyên Thị T1; ông Nguyên Văn T; bà Nguyên Thị H; bà Nguyên Thị X; bà Nguyên Thị T2 và bà Nguyên Thị M. Ngoài ra cụ Đ và cụ T3 không có con đẻ hay con nuôi nào khác. [2.2]. Về di sản thừa kế, nguồn gốc di sản thừa kế và thời điểm mở thừa kế: Thửa đất số 154 tờ bản đồ 03 diện tích 406 m2 tại thôn P, xã T, huyện P (nay là xã H, Hà Nội) có nguồn gốc là do tổ tiên để lại cho vợ chồng cụ Nguyễn Văn Đ và cụ Đỗ Thị T3 đã được UBND huyện P cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 17/01/2002. Ngày 20/02/2013 cụ Nguyễn Văn Đ chết không để lại di chúc. Năm 2020 cụ Đỗ Thị T3 yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật của cụ Đ để lại và đã được Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội giải quyết tại Bản án dân sự sơ thấm đã có hiệu lực pháp luật số 13/2020/ST - DS ngày 28/8/2020, cụ thể chia thửa đất số 154 tờ bản đồ 03 diện tích 406 m2 tại thôn P, xã T, huyện P theo đó cụ T3 được chia thửa 154 - 1 với diện tích 203 m?, còn thửa 154 - 2 được xác định là di sản của cụ Nguyễn Văn Đ và đã được Tòa án chia cho 7 người hàng thừa kế thứ nhất là vợ và các con của cụ Đ). Về thửa 154 - 1 diện tích 203 m' của cụ Đỗ Thị T3 được Tòa án nhân dân huyện Phúc Thọ chia đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành DC601461 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phô H câp ngày 20/4/2022, sau đó giây chứng nhận quyên sử dụng đât bị mất, ngày 01/12/2025 mới được câp lại theo thửa 170 tờ bản đồ 11 diện tích 203 m' đứng tên bà Đỗ Thị T3, trên đất có 01 ngôi nhà cấp 4 lợp tôn, tường bao, mái tôn..... Hội đồng xét xử xác định đây là di sản của cụ T3 đế lại. Cụ Đỗ Thị T3 chết ngày 13/5/2025 là thời điểm mở thừa kế.

Tuy nhiên, trước khi chết ngày 24/4/2025 cụ Đỗ Thị Thiết L di chúc (di chúc đánh máy, có hai người chứng kiên và có lập vi băng của văn phòng T6) với nội dung đê lại toàn bộ tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của thửa 154-1 diện tích 203 m' cho ông Nguyễn Văn T sử dụng. [2.3]. Xét Bản di chúc của cụ Đỗ Thị Thiết L ngày 24/4/2025. Về hình thức của di chúc: Bản di chúc được đánh máy cụ Đỗ Thị T3 điểm chỉ nhưng có hai người làm chứng và có lập vi bằng của văn phòng T6. Tuy bản di chúc không được công chứng, chứng thực nhưng bản di chúc đó là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển giao tài sản của mình cho người khác sau khi chết; người lập di chúc trong trường hợp minh mẫn tỉnh táo, không bị lừa dối, cưỡng ép và được toàn bộ các hàng thừa kế thứ nhất của cụ T3 đều thừa nhận đây là di chúc của cụ T3 để lại phù hợp với Điều 624, 625, khoản 2 Điều 628 Bộ luật dân sự năm 2015. Đây là di chúc bằng văn bản có người làm chứng quy định tại Điều 634 Bộ luật dân sự 2015 việc lập bản di chúc được lập bằng văn bản có người làm chứng được tuân thủ theo Điều 631 và Điều 632 Của Bộ luật dân sự năm 2015. Về nội dung di chúc do cụ Đỗ Thị Thiết L ngày 24/4/2025: Văn bản ghi rõ ngày tháng năm lập di chúc, họ tên của người lập di chúc, người được hưởng di sản; di sản để lại và nơi có di sản phù hợp với Điều 631 Bộ luật dân sự năm 2015. Di chúc có nội dung: " ...Trọng trạng thái thinh thần minh mẫn, sáng suốt, tôi lập di chúc này để định đoạt khối tài sản của tôi, thông tin tài sản cụ thể như sau: Thửa đất số 154 - 1; tờ bản độ số 03 diện tích 203m- mục đích đất ở nông thôn, địa chỉ xã I, huyện P, thành phố Hà Nội, thửa đất này tôi đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hiện tôi đang thực hiện thủ tục cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngay sau khi tôi qua đời, quyền thừa kế đối với tài sản nêu trên được phân chia như sau: Toàn bộ quyền sử dụng đối với diện tích đất và tài sản gắn liên với đất nêu trên sẽ thuộc quyền thừa kế của ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1962, căn cccd: 001062047848 do cục Q về trật tự xã hội cấp ngày 15/5/2021... Di chúc có điểm chỉ của cụ T3, có hai người làm chứng và được văn phòng thừa phát lại Miền B lập thành vi bằng, tại phiên hòa giải các đồng thừa kế đều công nhận đây là di chúc của cụ T3. Như vậy, về mặt nội dung và hình thức của bản di chúc không trái quy định của pháp luật, đạo đức xã hội, phù hợp với Điêu 630 và Điêu 634 Bộ luật dân sự 2015. Người để lại di sản thừa kế có quyền định đoạt tài sản của mình khi còn sống là quyền sử dụng đất và các tài sản trên đất tại thửa đất 154 - 1 với diện tich 203 m2 và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hàng thừa kế thứ nhất của cụ T3 đều thừa nhận bản di chúc của cụ T3 là đúng. Do đó có đủ cơ sở xác định di chúc của Đỗ Thị Thiết L ngày 24/4/2025 là hợp pháp và có giá trị nên toàn bộ di sản của cụ T3 để lại là quyên sử dụng đất và tài sản găn liên với đât tại thửa đất sô 154-1 tờ bản đô 3 (nay là thửa 170 tờ bản đô 11) diện tích 203 m' được chuyên giao cho ông Nguyễn Văn T toàn quyền sử dụng tài sản trên là ý chí của cụ T3 trước khi chết, phù hợp với nội dung bản di chúc cụ T lập ngày 24/4/2025 không trái với quy định của pháp luật, nên cần được chấp nhận.

[4]. Về hiệu lực của di chúc và xác định người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc: Di chúc của cụ T3 để lại có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế là ngày 13/5/2025 và không có người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc theo quy định tại Điều 644 Bộ luật dân sự.

[5]. Về án phí: Ông Nguyễn Văn T là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí, nên miễn án phí dân sự đối với giá trị kỷ phần tài sản thừa kế được hưởng.