Bản án 756/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của ông Phan Công D làm trong hạn luật định và hợp lệ được xem xét tại cấp phúc thẩm theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung: [2.1] Bản án sơ thẩm xác định về thời hiệu yêu cầu chia thừa kế đối với việc mở thừa kế trước năm 1990, đồng thời di sản thừa kế là nhà, đất và có người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia tố tụng; xác định hàng thừa kế và di sản thừa kế do cố Mỹ để lại để phân chia thừa kế là có căn cứ, đúng pháp luật. 7 [2.2] Nhà và đất tại 7 T, phường L, quận C, thành phố Cần Thơ là di sản của cố Phan Công M1 để lại chưa chia. Cố M1 chết không để lại di chúc, các con của cố M1 gồm: cụ Phan Công G, cụ Phan Thị Diệu H4 và cụ Phan Công T8 đều đã chết. Cụ G và cụ T8 chết không để lại di chúc nên Tòa án cấp sơ thẩm xác định: di sản được chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất và người quản lý di sản là ông D là có căn cứ, đúng pháp luật, các đương sự không kháng cáo về nội dung này. [2.3] Bị đơn Phan Công D kháng cáo cho rằng khi còn sống, cụ Phan Thị Diệu H4 đã có văn bản ủy quyền thể hiện ý chí đã giao cho ông D phần di sản cụ H4 được hưởng từ cố Mỹ để lại; ông D đã giám hộ, chăm sóc cụ H4 từ năm 1985 đến khi cụ H4 chết năm 2019, đồng thời lo mai táng, thờ cúng cho cụ H4 đến nay, do đó ông D yêu cầu được nhận phần di sản của cụ H4 theo Giấy ủy quyền ngày 25/7/2008, thấy rằng: Ông D cung cấp chứng cứ là “Giấy ủy quyền” ngày 25 tháng 7 năm 2008 của cụ Phan Thị Diệu H4 (có điểm chỉ lăn tay của cụ H4 và ông Phan Công D ký tên) với nội dung “Nay tôi làm Giấy ủy quyền này cho cháu ruột tôi tên là: Phan Công D…là người trực tiếp nuôi dưỡng tôi được quyền sở hữu một phần thừa kế của tôi trong căn nhà số: 7 đường T…”. Giấy ủy quyền này có xác nhận UBND phường L, quận C, thành phố Cần Thơ với nội dung: “Xác nhận Bà Phan Thị Diệu H4, thường trú tại phường L điểm chỉ trên trong giấy ủy quyền cho Phan Công D có đến trình tại địa phương”. Tuy nhiên về hình thức, tại thời điểm lập giấy ủy quyền trên cụ H4 là người không biết chữ, việc ủy quyền không có người làm chứng; xác nhận của UBND phường L không thể hiện việc cụ H4 lập giấy ủy quyền này tại UBND phường. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Phan Công D trình bày nhờ người khác đánh máy, cụ H4 lăn tay ông mới đem đến UBND phường ký xác nhận. Như vậy, việc xác nhận của UBND phường L “Giấy ủy quyền” trên là không có căn cứ, vi phạm Điều 11 và Điều 13 Nghị định 75/2000/NĐ-CP ngày 08/12/2000 của Chính phủ về công chứng, chứng thực. Về nội dung, cụ H4 ủy quyền cho ông D “được quyền sở hữu một phần thừa kế của tôi trong căn nhà…” trong khi ông D kháng cáo cho rằng phải giao toàn bộ cho ông phần di sản thừa kế của cụ H4. Như vậy, giấy ủy quyền này cả về mặt nội dung, hình thức không đủ điều kiện để được xem là di chúc có hiệu lực pháp luật theo quy định tại các Điều 646, 649, 650, 652 của Bộ luật Dân sự năm 2005 (có hiệu lực tại thời điểm cụ H4 làm giấy ủy quyền cho ông D). Cụ H4 chết không để lại di chúc, không có chồng, con. Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét ông D có công sức đóng góp vào việc quản lý, tôn tạo làm tăng giá trị tài sản nên ông D được phân chia thêm một suất thừa kế (tương đương với một kỷ phần) cũng 8 như phân chia kỷ phần của cụ H4 cho những người thừa kế theo pháp luật là có căn cứ, đúng pháp luật. [2.4] Hội đồng xét xử phúc thẩm thống nhất với quan điểm của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa, không chấp nhận kháng cáo của ông Phan Công D; giữ nguyên Bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ. [2.5] Theo Quyết định của Bản án sơ thẩm có tuyên: “Giao cho ông Phan Công D quản lý giá trị di sản của bà Võ Thị H3, ông Phan Công L1, bà Phan Nhã T10 là 129.625.000 đồng (Một trăm hai mươi chín triệu sáu trăm hai mươi lăm ngàn đồng).”. Hồ sơ vụ án thể hiện giấy khai sinh (BL 176) bà Phan Nhã Trúc L2 là con bà Võ Thị H3, ông Phan Công N (đã chết). Tòa án cấp sơ thẩm xác định họ tên là “Phan Nhã T10” là chưa chính xác nên cấp phúc thẩm cần điều chỉnh lại họ tên cho chính xác.

[3] Về án phí: Áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, do ông D là người cao tuổi nên được miễn nộp tiền án phí dân sự phúc thẩm.

[4] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên; Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự;