Bản án 78/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, căn cứ lời trình bày của đương sự đã được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: - Về quan hệ pháp luật: Nguyên đơn ông Trần Văn T và bà Nguyễn Thị A tự nguyện chung sống từ năm 1988 nhưng không đăng ký kết hôn. Quá trình chung sống vợ chồng đã phát sinh mâu thuẫn đến mức trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được nên ông T có yêu cầu ly hôn với bà A thì đây là loại tranh chấp về hôn nhân và gia đình.

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của ông T xác định vụ án có quan hệ pháp luật “Yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng” theo quy định tại Điều 28 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). - Về thẩm quyền thụ lý, giải quyết của Tòa án: Bà Nguyễn Thị A là bị đơn có nơi cư trú tại A, xã G, tỉnh V nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 – Vĩnh Long theo quy định tại khoản 2 Điều 1; khoản 1 Điều 28 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). - Về việc vắng mặt của đương sự tại phiên tòa: Nguyên đơn ông T, bị đơn bà A vắng mặt tại phiên tòa nhưng có đơn yêu cầu giải quyết, xét xử vắng mặt nên nên căn cứ khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt ông T, bà A.

[2] Về nội dung: [2.1] Về quan hệ hôn nhân: Ông T và bà A thống nhất ông bà chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1988 đến nay nhưng chưa làm thủ tục đăng ký kết hôn. Thời gian đầu, ông bà chung sống hạnh phúc nhưng sau đó phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân do bất đồng quan điểm, vợ chồng không có tiếng nói chung. Ông T nhận thấy cuộc sống vợ chồng không còn hạnh phúc, đời sống chung không thể kéo dài nên ông yêu cầu Tòa án không công nhận quan hệ vợ chồng giữa ông và bà A. Đối với yêu cầu khởi kiện của ông T thì bà A đồng ý vì bà cho rằng quá trình chung sống vợ chồng không còn yêu thương, ông bà không có khả năng hàn gắn. Theo biên bản xác minh ngày 04/6/2026, Ủy ban nhân dân xã G, tỉnh V cung cấp thông tin như sau: Qua tra sổ bộ và phần mềm hộ tịch tư pháp của Ủy ban nhân dân xã G, tỉnh V thể hiện ông Trần Văn T và bà Nguyễn Thị A không có đăng ký kết hôn. Qua đó có cơ sở xác định hôn nhân giữa ông T và bà A không được đăng ký theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật hôn nhân gia đình và cũng không thuộc trường hợp được công nhận hôn nhân thực tế theo quy định tại Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH-10 ngày 09/6/2000 của Quốc Hội. 3 Hội đồng xét xử xét thấy, quan hệ hôn nhân phải được xây dựng trên tình cảm tự nguyện, chung thủy từ hai phía và phải đăng ký kết hôn theo quy định mới được pháp luật công nhận là hôn nhân hợp pháp. Theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng...”. Như vậy, quan hệ hôn nhân giữa ông T và bà A không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa vợ, chồng nên không được pháp luật công nhận là vợ chồng. Mặt khác, tại khoản 4 Điều 3 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016 của Tòa án nhân dân tối cao – Viện Kiểm sát nhân dân tối cao - Bộ Tư pháp quy định: “Trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không có đăng ký kết hôn và có yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật hoặc yêu cầu ly hôn thì Tòa án áp dụng Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình tuyên bố không công nhận quan hệ hôn nhân giữa họ...”. Việc ông T yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng với bà A là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật hôn nhân gia đình nên có cơ sở được Hội đồng xét xử chấp nhận. [2.2] Về con chung: Ông T và bà A có 03 con chung tên Trần Thị Kim L, sinh ngày 05/5/1989, Trần Văn T, sinh ngày 15/10/1990, Trần Kim M, sinh ngày 27/01/1993, hiện đã thành niên, tự lao động sinh sống được nên Hội đồng xét xử không xem xét. [2.3] Về tài sản chung, nợ chung: Ông T và bà A khai không có nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[3] Đối với đề nghị của Kiểm sát viên về việc tuân theo pháp luật tố tụng của người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng và ý kiến đề nghị về việc giải quyết vụ án là phù hợp với quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về án phí: Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. - Ông T phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm. Ông T là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí.