Bản án 15/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật:

Căn cứ vào đơn khởi kiện và các tài liệu chứng cứ kèm theo của nguyên đơn chị Thào Thị T, Tòa án xác định đây là vụ án: Ly hôn, tranh chấp nuôi con.

[2] Về thẩm quyền giải quyết: Đây là vụ án ly hôn, tranh chấp nuôi con do nguyên đơn là chị T khởi kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa đổi, bổ sung năm 2025, do bị đơn anh Sùng A L có nơi cư trú tại bản C 3, xã N, tỉnh Điện Biên nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Điện Biên, tỉnh Điện Biên. 4

[3] Về tố tụng: Do anh Sùng A L đang chấp hành hình phạt tù tại Trại giam Nà Tấu, chị T có đơn đề nghị Tòa án không tiến hành hòa giải nên vụ án không hòa giải được theo khoản 2, khoản 4 Điều 207 của Bộ Luật tố tụng dân sự. Tòa án nhân dân khu vực 5 – Điện Biên đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho anh L gồm: Các thông báo, Quyết định đưa vụ án ra xét xử. Chị T và anh L đều có đơn xin xét xử vắng mặt theo khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự nên Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[4] Về quan hệ hôn nhân: Chị T và anh L tự nguyện đăng ký kết hôn ngày 08/8/2017 tại Ủy ban nhân dân xã Nh, huyện K, tỉnh Điện Biên (nay là xã N, tỉnh Điện Biên), quá trình kết hôn không vi phạm điều cấm của Luật Hôn nhân và gia đình nên hôn nhân của chị T và anh L là hợp pháp. Sau khi kết hôn anh, chị không có mâu thuẫn gì.

Tuy nhiên, đến ngày 16/10/2017 anh L bị bắt về hành vi mua bán trái phép chất ma túy, bị Tòa án nhân dân tỉnh Lai Châu xử phạt 20 năm tù, hiện đã chấp hành được gần 09 (chín) năm tù tại Trại giam Nà Tấu. Lời khai của chị T phù hợp với lời khai của anh L và phù hợp với Biên bản xác minh ngày 11/6/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Điện Biên tại Ủy ban nhân dân xã N về nguyên nhân mâu thuẫn gia đình. Anh L mặc dù không có ý kiến gì đối với yêu cầu ly hôn của chị T nhưng hiện anh L đang phải chấp hành hình phạt tù, không thể quan tâm, chăm sóc chị T và các con. Hội đồng xét xử nhận định chị T và anh L không còn tình nghĩa vợ chồng, không còn yêu thương, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau; đã vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng mâu thuẫn trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Do đó, để đảm bảo quyền lợi cho chị T, Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình, chấp nhận cho chị T được ly hôn với anh L.

[5] Về nuôi con chung: Chị T và anh L hiện có 03 con chung chưa thành niên là Sùng A G, sinh ngày 07/6/2011, Sùng A Đ, sinh ngày 12/11/2013 và Sùng Thị P, sinh ngày 24/5/2017. Kể từ khi anh L đi chấp hành hình phạt tù vào năm 2017 đến nay, chị T là người trực tiếp nuôi dưỡng các con chung. Chị T có nguyện vọng được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cả 03 con chung, các cháu Sùng A G, Sùng A Đ và Sùng Thị P đã trên 07 tuổi và đều có nguyện vọng được sống cùng mẹ. Theo biên bản xác minh ngày 11/6/2026 tại Ủy ban nhân dân xã N, tỉnh Điện Biên thì chị T có nghề nghiệp chính là làm nông nghiệp, ngoài ra chị còn đi làm thuê, có thu nhập đủ để đảm bảo nuôi dưỡng cả 03 con chung chưa thành niên. Hiện Liền đang phải chấp hành hình phạt tù nên không đủ điều kiện để nuôi 03 con chung. Đối với ý kiến của anh L là giao cả 03 con chung chưa thành niên cho bố mẹ anh L nuôi dưỡng là không phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân dân và gia đình nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.

Căn cứ vào khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình, Hội đồng xét xử quyết định giao 03 con chung chưa thành niên cho chị T trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi thành niên và có khả năng lao động là phù hợp với quyền lợi về mọi mặt của con. Về cấp dưỡng nuôi con chung, chị T và anh L không yêu cầu giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét. 5

[6] Về tài sản chung, nợ chung: Về tài sản chung, nợ chung nguyên đơn không yêu cầu giải quyết, bị đơn không có ý kiến nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[7] Đối với phát biểu của Kiểm sát viên và ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn là có căn cứ nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[8] Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn chị Thào Thị T có đơn xin miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm do là người dân tộc thiểu số (dân tộc Mông) sống tại xã có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn là xã N, tỉnh Điện Biên.

Căn cứ vào khoản 4 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, chị T được miễn án phí dân sự sơ thẩm.