Bản án 355/2026/DS-STTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T đối với anh Thới Thanh N1 về “Tranh chấp chia tài sản chung và tranh chấp về thừa kế tài sản”. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của anh Thới Anh D, anh Thới A H đối với anh Thới Thanh N1 về “Tranh chấp về thừa kế tài sản”. 1.1. Chia hiện vật quyền sử dụng đất: - Chia cho bà Nguyễn Thị T được toàn quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất số 13, tờ…
Nhận định của Tòa án
:
[1] Về tố tụng: Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết:
Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của các đương sự và nội dung giải quyết vụ án xác định quan hệ pháp luật trong vụ án là “Tranh chấp chia tài sản chung và tranh chấp về thừa kế tài sản” theo quy định tại khoản 2, 5 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng dân sự và Toà án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh có thẩm quyền giải quyết theo quy định tại khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Về việc vắng mặt của các đương sự: Tại phiên toà, các đương sự trong vụ án đều vắng mặt, có đơn xin giải quyết vắng mặt.
Căn cứ vào Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định.
[2] Về nội dung: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T yêu cầu chia tài sản chung và chia di sản thừa kế theo pháp luật của ông Thới Văn P đối với quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất 13, tờ bản đồ 71 tại khu phố A, phường A, thành phố T, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố B, phường T, tỉnh Tây Ninh) theo Sơ đồ hiện trạng sử dụng đất số 258/SĐ-ĐC của Công ty TNHH Đ1 được duyệt ngày 24/3/2026. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Thới Anh H, anh Thới Anh D có yêu cầu độc lập chia di sản thừa kế theo pháp luật của ông Thới Anh P1 để lại. Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Về thời điểm mở thừa kế và thời hiệu khởi kiện: Ông Thới Văn P chết vào ngày 27/8/2025 dương lịch nên thời điểm mở thừa kế của ông P là ngày 27/8/2025 dương lịch. Ngày 14/11/2025, bà Nguyễn Thị T nộp đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án đến ngày 25/12/2025 anh Thới Anh D, Thới A H nộp đơn khởi kiện độc lập yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật của ông P là còn trong thời hiệu khởi kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 623 của Bộ luật Dân sự năm 2015. [2.2] Xác định hàng thừa kế theo pháp luật của ông Thới Văn P (đã chết):
Căn cứ vào giấy khai sinh, giấy xác nhận quan hệ nhân thân, trích lục khai tử lời khai của các đương sự thể hiện cha mẹ của ông P là cụ Thới Văn Đ, chết năm 1989 và cụ Lê Thị B, chết năm 1968; ông P không có cha mẹ nuôi, con nuôi nên có cơ sở xác định hàng thừa kế pháp luật hiện nay của ông Thới Văn P gồm: vợ là bà Nguyễn Thị T và các con ruột là anh Thới Anh H, anh Thới A 5 D, anh Thới Anh N2 theo quy định pháp luật tại Điều 651 của Bộ luật Dân sự năm 2015. [2.3] Tài sản tranh chấp trong vụ án: Tài sản tranh chấp trong vụ án là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất số 13, tờ bản đồ số 71 toạ lạc tại khu phố A, phường A, thành phố T (nay là khu phố B, phường T), tỉnh Tây Ninh theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN: H05278/P1 ngày 09/12/2009 do Ủy ban nhân dân thị xã T, tỉnh Tây Ninh cấp cho ông Thới Văn P (đã chết) và bà Nguyễn Thị T đứng tên chủ sử dụng đất. Theo Sơ đồ hiện trạng sử dụng đất số 258/SĐ-ĐC của Công ty TNHH Đ1 được duyệt ngày 24/3/2026 thửa đất 13 nêu trên có diện tích thực tế 353,1m2 gồm đất ở 200m2 và đất trồng cây lâu năm 153,1m2 (trong đó diện tích quy hoạch lộ giới 17,5m2, diện tích còn lại 335,6m2). Trên đất có 01 (một) căn nhà ở cấp 4 diện tích sàn xây dựng 112,48m2, 01 (một) nhà tạm phía trước diện tích sàn xây dựng 32,92m2 và 01 (một) mái che bên hông nhà có diện tích sàn xây dựng 143,90m2. Theo kết quả Chứng thư thẩm định giá tài sản số 269/2026/888-2025 của Công ty cổ phần T1 giá trị quyền sử dụng đất là 4.784.551.500 đồng; giá trị công trình xây dựng trên đất là 268.034.995 đồng, tổng giá trị tài sản được làm tròn là 5.052.586 đồng (Năm tỷ, không trăm năm mươi hai triệu năm trăm tám mươi sáu nghìn) đồng. [2.4] Chia tài sản riêng của bà Nguyễn Thị T trong khối tài sản chung của bà T và ông P (đã chết): Bà T chung sống với ông P từ năm 1984, không có đăng ký kết hôn.
Căn cứ vào điểm a khoản 3 Nghị quyết số 35/2000/NQ-QH ngày 09/6/2000 của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam xác định ông P, bà T là vợ chồng hợp pháp kể từ thời điểm chung sống, hôn nhân được xác lập trước ngày 03/01/1987 nên được pháp luật thừa nhận và bảo vệ. Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN: H05278/P1 ngày 09/12/2009 do Ủy ban nhân dân thị xã T, tỉnh Tây Ninh cấp cho ông Thới Văn P (đã chết) và bà Nguyễn Thị T được đứng tên chủ sử dụng thửa đất số 13, tờ bản đồ số 71 toạ lạc tại khu phố A, phường A, thành phố T, tỉnh Tây Ninh. Do vậy xác định quyền sử dụng thửa đất 13 và tài sản gắn liền trên đất là tài sản chung của ông P và bà T. Anh Thới Thanh N1 cho rằng tài sản nêu trên là tài sản riêng của ông P để lại là không có căn cứ pháp luật. Như vậy xác định tài sản riêng của bà T trong khối tài sản chung vợ chồng với ông P là ½ giá trị quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất 13 nêu trên. Chia cho bà T được quyền sử dụng, sở hữu đối với ½ tài sản này bằng hiện vật. [2.5] Phân chia di sản của ông Thới Văn P (đã chết) để lại: 6
Từ những phân tích tại mục [2.4] xác định di sản của ông P để lại là ½ giá trị quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất 13, tờ bản đồ số 71 toạ lạc tại khu phố A, phường A, thành phố T, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố B, phường T, tỉnh Tây Ninh). Tính đến thời điểm hiện nay các đồng thừa kế khai nhận ông P chết không để lại di chúc, di sản nêu trên chưa được thoả thuận phân chia trong gia đình và ông P không phải thực hiện nghĩa vụ cho cá nhân, tổ chức khác nên di sản thừa kế của ông P sẽ được phân chia theo quy định pháp luật. Tại mục [2.2] xác định hàng thừa kế theo pháp luật của ông P gồm: bà T, anh H, anh D, anh N1. Trong đó bà T, anh H, anh D thống nhất chia di sản thừa kế thành 04 suất thừa kế bằng nhau cho mỗi người. Anh N1 có ý kiến chia thừa kế của ông P theo quy định pháp luật. Vì vậy mỗi người được hưởng di sản ông P để lại được tính giá trị bằng tiền là: (½ x 5.052.586.000 đồng): 4 = 631.573.250 đồng, làm tròn số thành 631.573.000 đồng. - Bà T có nguyện vọng nhận bằng hiện vật quyền sử dụng đất, nhà ở còn anh H, anh D, anh N1 có nguyện vọng hưởng giá trị phần thừa kế bằng tiền. Do vậy cần giao ½ quyền sử dụng thửa đất 13 và tài sản gắn liền trên đất còn lại là di sản thừa kế của ông P cho bà T. Bà T có nghĩa vụ thanh toán giá trị kỷ phần thừa kế được hưởng cho anh H, anh D, anh N1, mỗi người với số tiền 631.573.000 đồng. Ngoài ra các đồng thừa kế của ông P cũng không yêu cầu chia thêm suất thừa kế thờ cúng nên được Hội đồng xét xử ghi nhận. [2.6] Phân chia bằng hiện vật quyền sử dụng đất và thanh toán giá trị chênh lệch như sau: - Phân chia hiện vật quyền sử dụng đất: Bà T được hưởng tài sản riêng là ½ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất 13 trong khối tài sản chung của ông P và bà T bằng hiện vật. Đồng thời bà được giao ½ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất 13 là di sản của ông P để lại. Như vậy, bà T được giao toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất 13, tờ bản đồ số 71 tại khu phố A, phường A, thành phố T, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố B, phường T, tỉnh Tây Ninh) theo Sơ đồ hiện trạng sử dụng đất số 258/SĐ-ĐC của Công ty TNHH Đ1 được phê duyệt ngày 24/3/2026. Tổng giá trị tài sản được giao là: 5.052.586.000 đồng. Bà T có trách nhiệm liên hệ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để đăng ký biến động, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật về đất đai. - Thanh toán giá trị chênh lệch được hưởng: Bà Nguyễn Thị T có nghĩa vụ thanh toán giá trị phần thừa kế được hưởng cho anh N1, anh D, anh H mỗi người với số tiền 631.573.000 đồng. [2.7]
Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T về tranh chấp chia tài sản chung và tranh chấp về thừa kế tài sản. Đồng thời có căn cứ chấp nhận yêu cầu độc lập 7 của anh Thới Anh H, Thới Anh D về tranh chấp thừa kế tài sản đối với di sản ông Thới Văn P để lại.
[3] Về chi phí tố tụng: Bà Nguyễn Thị T tự nguyện chịu toàn bộ chi phí đo đạc, định giá, xem xét thẩm định tại chỗ trong vụ án với tổng số tiền là 24.986.000 đồng, ghi nhận bà T đã nộp xong.
[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Các đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng đối với giá trị phần tài sản mỗi người được hưởng, cụ thể: - Anh Thới Thanh N1, anh Thới Anh H, anh Thới Anh D, mỗi người phải chịu án phí của giá trị thừa kế được hưởng với số tiền 631.573.000 đồng là: 20.000.000 đồng + 4% x (631.573.000 đồng – 400.000.000 đồng) = 29.262.920 đồng, làm tròn số thành 29.263.000 đồng. Số tiền án phí anh H, anh D phải chịu được khấu trừ vào tiền tạm ứng án phí khởi kiện đã nộp tại Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh. - Bà Nguyễn Thị T là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên bà được miễn án phí theo điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
[5] Xét ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh tại phiên tòa là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ các Điều 147, 157, 165, 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 609, 611, 612, 614, 623, 649, 650, 651, 660 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 26, 145 Luật Đất đai sửa đổi bổ sung năm 2024; Điều 33 của Luật Hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T đối với anh Thới Thanh N1 về “Tranh chấp chia tài sản chung và tranh chấp về thừa kế tài sản”. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của anh Thới Anh D, anh Thới A H đối với anh Thới Thanh N1 về “Tranh chấp về thừa kế tài sản”. 1.1. Chia hiện vật quyền sử dụng đất: - Chia cho bà Nguyễn Thị T được toàn quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên thửa đất số 13, tờ bản đồ số 71 tại khu phố A, phường A, thành phố T, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố B, phường T, tỉnh Tây Ninh) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN: H05278/P1 ngày 09/12/2009 do Ủy ban nhân dân thị xã T, tỉnh Tây Ninh cấp cho ông Thới Văn P (đã chết) và bà Nguyễn Thị T đứng tên chủ sử dụng đất. 8 Phần đất có diện tích đo đạc hiện trạng thực tế là 353,1m2, trong đó diện tích quy hoạch lộ giới 17,5m2 và diện tích còn lại không quy hoạch là 335,6m2. Mục đích sử dụng diện tích đất ở là 200m2 và diện tích đất trồng cây lâu năm 153,1m2; Trên đất có 01 (một) căn nhà ở cấp 4 diện tích sàn xây dựng 112,48m2, 01 (một) nhà tạm phía trước diện tích sàn xây dựng 32,92m2 và 01 (một) mái che bên hông nhà có diện tích sàn xây dựng 143,90m2 theo Sơ đồ hiện trạng sử dụng đất số 258/SĐ-ĐC của Công ty TNHH Đ1 được duyệt ngày 24/3/2026. Tổng giá trị tài sản là 5.052.586.000 đồng (Năm tỷ, không trăm năm mươi hai triệu năm trăm tám mươi sáu nghìn) đồng. Bà T có quyền sử dụng thửa đất số 13 nêu trên, có tứ cận như sau: + Đông giáp thửa 61 dài 12,31m; + Tây giáp đường T dài 11,31m; + Nam giáp thửa 18 dài 31,10m; + Bắc giáp thửa 61 dài 29,00m. (Kèm theo Sơ đồ hiện trạng sử dụng đất số 258/SĐ-ĐC của Công ty TNHH Đ1 được duyệt ngày 24/3/2026). - Bà Nguyễn Thị T có trách nhiệm liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp biến động, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai cho phù hợp với quyết định này của bản án. 1.2. Thanh toán giá trị chênh lệch: - Bà Nguyễn Thị T có nghĩa vụ thanh toán cho anh Thới A H số tiền 631.573.000 đồng (Sáu trăm ba mươi mốt triệu, năm trăm bảy mươi ba nghìn) đồng giá trị kỷ phần thừa kế anh H được hưởng. - Bà Nguyễn Thị T có nghĩa vụ thanh toán cho anh Thới Anh D số tiền 631.573.000 đồng (Sáu trăm ba mươi mốt triệu, năm trăm bảy mươi ba nghìn) đồng giá trị kỷ phần thừa kế anh D được hưởng. - Bà Nguyễn Thị T có nghĩa vụ thanh toán cho anh Thới Thanh N1 số tiền 631.573.000 đồng (Sáu trăm ba mươi mốt triệu, năm trăm bảy mươi ba nghìn) đồng giá trị kỷ phần thừa kế anh N1 được hưởng. Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án cò