Bản án 90/2026/HNGĐ-STVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
5 Căn cứ khoản 7 và khoản 8 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147, Điều 227, Điều 228, Điều 238, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025; Căn cứ Điều 9, Điều 14, Điều 53, Điều 81, Điều 82 và Điều 83 của Luật Hôn nhân và Gia đình; Căn cứ điểm a khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết 326/2016/ UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào ý kiến của các đương sự, kết quả xác minh, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết vụ án: Vụ án có yêu cầu giải quyết về việc không công nhận quan hệ vợ chồng, tranh chấp về nuôi con. Bị đơn là anh Phạm Văn T có nơi cư trú tại Tổ dân phố Q (nay là tổ dân phố T), phường N, thành phố Hải Phòng. Theo quy định tại khoản 7 và khoản 8 Điều 28, Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Hải Phòng.
[2] Về sự vắng mặt của đương sự: Nguyên đơn là chị Hoàng Thị L vắng mặt tại phiên tòa nhưng có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt. Bị đơn là anh Phạm Văn T đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt tại phiên tòa không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
Căn cứ vào khoản 2 Điều 227, khoản 1, khoản 3 Điều 228 và Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt các đương sự.
[3] Về hôn nhân: Chị L và anh T đều trình bày việc tự nguyện chung sống với nhau như vợ chồng từ đầu năm 2012 nhưng không làm thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Chính quyền địa phương xác nhận từ năm 2012 đến nay, chị L và anh T không làm thủ tục đăng ký kết hôn tại chính quyền địa phương theo quy định pháp luật. Việc chị L và anh T chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn đã vi phạm Điều 11 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, theo quy định của pháp luật, 4 chị L và anh T có thời gian chung sông với nhau như vợ chông nhưng không đăng ký kêt hôn nên không được pháp luật thừa nhận. Do mâu thuân nen tư nam 2020 đến nay, chị L và anh T đã không còn chung sống với nhau. Yêu cầu của chị L về việc không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị L và anh T là có căn cứ chấp nhận theo quy định tại khoản 4 Điều 3 Thông tư liên tịch số 01/2016/TTLT- TANDTC-VKSNDTC-BTP ngày 06/01/2016 giữa Toà án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.
[4] Về con chung: Chị L và anh T có 02 con chung là Phạm Thị Quỳnh V, sinh ngày 10/9/2012 và Phạm Huy K, sinh ngày 19/10/2015. Tài liệu, chứng cứ xác minh tại gia đình và chính quyền địa phương thể hiện, từ khi chị L và anh T sống ly thân, cháu V và K ở cùng anh T và gia đình anh T.
Tuy nhiên, chi phí ăn, học và sinh hoạt của các cháu chủ yếu do chị L đóng góp. Hiện nay, chị L và anh T đều có chỗ ở, công việc và thu nhập ổn định, đủ điều kiện để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con. Quá trình giải quyết vụ án, chị L có nguyện vọng được trực tiếp nuôi cả hai con; trường hợp anh T cũng có nguyện vọng nuôi con thì chị L đề nghị được trực tiếp nuôi cháu V và giao anh T trực tiếp nuôi cháu K. Anh T2 cũng có nguyện vọng được trực tiếp nuôi cả cháu V và cháu K.
Xét thấy, cả hai cháu đều có nguyện vọng được ở với cả chị L và anh T2; các bên đều có đủ điều kiện đề trực tiếp nuôi con.
Vì vậy, để phù hợp với điều kiện thực tế và đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con, đồng thời tạo điều kiện cho cả cha và mẹ đều trực tiếp thực hiện quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con nên cần áp dụng các điều 81, 82, 83 Luật Hôn nhân và Gia đình, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu của chị L về việc nuôi con chung, không chấp nhận yêu cầu của anh T2 về việc trực tiếp nuôi dưỡng cả hai con chung, giao cháu V cho chị L trực tiếp nuôi dưỡng, giao cháu K cho anh T2 trực tiếp nuôi dưỡng cho đến khi các cháu đủ 18 tuổi hoặc có sự thay đổi khác theo quy định của pháp luật. Về nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con chung, chị L và anh T2 đều không yêu cầu Tòa án giải quyết nên Hội đồng xét xử không xem xét.
[5] Về tài sản chung: Chị L và anh T2 không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.
[6] Về án phí: Chị L là nguyên đơn nên phải chịu án phí dân sự sơ thâm theo quy định tại khoản 4 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025, điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.
[7] Về quyên kháng cáo: Các đương sự có quyên kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.
Quyết định
5 Căn cứ khoản 7 và khoản 8 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 4 Điều 147, Điều 227, Điều 228, Điều 238, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025; Căn cứ Điều 9, Điều 14, Điều 53, Điều 81, Điều 82 và Điều 83 của Luật Hôn nhân và Gia đình; Căn cứ điểm a khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết 326/2016/ UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Tuyên xử:
1. Về hôn nhân: Không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Hoàng Thị L và anh Phạm Văn T.
2. Về con chung: Chị Hoàng Thị L và anh Phạm Văn T có 02 con chung là Phạm Thị Quỳnh V, sinh ngày 10 tháng 9 năm 2012 và Phạm Huy K, sinh ngày 19 tháng 10 năm 2015. Giao con chung Phạm Thị Quỳnh V cho chị L trực tiếp nuôi dưỡng; giao con chung Phạm Huy K cho anh T trực tiếp nuôi dưỡng cho đến khi các con đủ 18 (mười tám) tuổi. Chị L và anh T không yêu cầu Tòa án giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con chung nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết. Hoặc cho đến khi chị L và anh T có sự thay đổi khác về người trực tiếp nuôi con, về cấp dưỡng nuôi con theo quy định của pháp luật. Chị Hoàng Thị L và anh Phạm Văn T có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.
3. Về tài sản chung: Chị Hoàng Thị L và anh Phạm Văn T không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết.
4. Về án phí: Chị Hoàng Thị L phải chịu án phí dân sự sơ thấm là 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thấm chị L đã nộp 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng, theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số 0002902 ngày 17 tháng 3 năm 2026 của Thi hành án dân sự thành phố H, chị L đã nộp đủ tiền án phí dân sự sơ thẩm.
5. Về quyền kháng cáo: Chị Hoàng Thị L và anh Phạm Văn T có quyên kháng cáo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.
6. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, Ta và 9 của Luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự. 6 THÀNH VIÊN