Bản án 644/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của Ngân hàng TMCP Q (MB) làm trong hạn luật định và đúng trình tự thủ tục mà Bộ luật tố tụng dân sự quy định nên Hội đồng xét xử chấp nhận giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Về tố tụng:

[2] Quá trình thụ lý Đơn khởi kiện của ông Hồ Kim H1 và giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án sơ thẩm xác định ông H1 là nguyên đơn cùng với Ngân Hàng M4. Ngày 02/12/2025, ông H1 có đơn rút đơn khởi kiện ngày 18/3/2025 và rút đơn khởi kiện bổ sung ngày 06/11/2025 (BL556). Ngày 03/12/2025, ông H1 có đơn yêu cầu độc lập yêu cầu vô hiệu một phần Hợp đồng thế chấp số 133131.21.860.8322127.BĐ ngày 14/7/2021 giữa ông C và Ngân hàng M4 đối với thửa đất số 624, tờ bản đồ số 13, diện tích 207,4m², phường D, thành phố V ( nay là phường P, tỉnh Vĩnh Long). Ngày 03/12/2015, Tòa án nhân dân khu vực 1- Vĩnh Long ra Thông báo số 367A/TB-TLVA Thông báo thụ lý yêu cầu độc lập, theo đó xác định ông Hồ Kim H1 là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là đúng quy định (BL574).

Tuy nhiên, tại Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 14 ngày 13/01/2026, Biên bản phiên tòa sơ thẩm ngày 09,10/02/2026, Tòa án sơ thẩm xác định ông H1 là nguyên đơn. Còn tại biên bản nghị án ngày 10/02/2026 xác định ông H1 là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, bản án gốc và bản án phát hành số 56/2026/DS-ST ngày 09,10/02/2026 thì Tòa án sơ thẩm xác định ông H1 vừa là nguyên đơn vừa là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

Xét thấy, việc Tòa án sơ thẩm xác định tư cách tố tụng của ông H1 vừa là nguyên đơn, vừa là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là không đúng quy định, nhưng không vi phạm nghiêm trọng tố tụng nên cấp phúc thẩm điều chỉnh lại cho phù hợp như đề nghị của kiểm sát viên. Xác định tư cách tố tụng của ông Hồ Kim H1 là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Về nội dung:

[3] Xét kháng cáo của nguyên đơn yêu cầu Toà án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm cụ thể: tuyên Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 133131.21.860.8322127.BĐ ngày 14/7/2021 được ký kết giữa Ngân hàng M4 và ông Nguyễn Minh C, bà Đỗ Thị Huyền T2 có hiệu lực. Ngân hàng M4 được quyền phát mãi toàn bộ diện tích thửa 624 để thu hồi nợ trong trường hợp ông C, bà T2 không thực hiện/thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng M4, xét thấy: Căn cứ theo Hợp đồng cho vay số 41484.22.8608322127.TD ngày 05/10/2022 và các Văn bản nhận nợ có cơ sở xác định ông Nguyễn Minh C và bà Đỗ Thị Huyền T2 có vay của Ngân hàng M4 tổng số tiền là 7 tỷ 500 triệu đồng. Do ông C, bà T2 vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên Ngân hàng khởi kiện yêu trả tiền gốc còn nợ là 4.119.729.131 đồng, lãi trong hạn là 534.602.638 13 đồng, nợ lãi quá hạn là 1.822.186.279 đồng, lãi chậm trả của lãi trong hạn là 137.572.010 đồng và phải chịu lãi quá hạn trên số nợ gốc tính từ ngày 10/02/2026 (ngày xét xử sơ thẩm) đến khi thanh toán xong, nguyên đơn Ngân hàng M4 cung cấp chứng cứ là Hợp đồng tín dụng, các văn bản nhận nợ và bảng chi tiết nợ. Quá trình giải quyết, Tòa án nhân dân khu vực 1- Vĩnh Long đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng theo quy định, nhưng ông C, bà T2 không tham gia các giai đoạn tố tụng cũng như vắng mặt tại phiên tòa sơ thẩm để đưa ra ý kiến phản bác, bảo vệ quyền lợi cho mình. Sau khi xét xử sơ thẩm Tòa án cũng đã tống đạt bản án cho ông C, bà T2 nhưng cũng không có đơn kháng cáo. Do đó bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Ngân hàng M4, buộc ông C, bà T2 có nghĩa vụ trả Ngân hàng M4 tổng số tiền vốn, lãi là 6.694.090.103 đồng (Trong đó, tiền gốc là 4.194.729.131đồng, lãi trong hạn là 534.602.683đồng, lãi quá hạn 1.822.186.279 đồng, lãi chậm trả 137.572.010 đồng) là có căn cứ.

[4] Xét Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất: Để đảm bảo cho khoản vay theo Hợp đồng tín dụng nêu trên, ông C, Bà T2 thế chấp quyền sử dụng đất số 45934.21.860.8322127.BĐ ngày 17/3/2021 đối với thửa đất số 484, tờ bản đồ số 13, diện tích 602,3m² tọa lạc tại: Phường C, thành phố V (nay là phường P, tỉnh Vĩnh Long), Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CU 921532, số vào số CS 20473 do Sở T9 cấp ngày 18/3/2020 cho ông Nguyễn Minh C. Quá trình giải quyết vụ án, Ngân hàng đã rút yêu cầu đối với ông C, bà T2 về việc thanh toán nợ gốc là 3.251.188.207 đồng, nợ thẻ tín dụng là 48.884.121 đồng và rút yêu cầu xử lý tài sản thế chấp theo hợp đồng thế chấp số 45934.21.860.8322127 BĐ ngày 17/3/2021 đối với thửa 484, tờ bản đồ số 13, diện tích 602,3m2, tại phường C, thành phố V, tỉnh Vĩnh Long Sở tài Nguyên và Môi trường tỉnh T9 cấp cho ông Nguyễn Minh C, bà Đỗ Thị Huyền T2 ngày 18/3/2020 để thu hồi nợ, bản án sơ thẩm tuyên đình chỉ yêu cầu này là phù hợp. Đối với Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 133131.21.860.8322127 BĐ ngày 14/7/2021 ký kết giữa Ngân hàng và ông C, bà T2. Tài sản thế chấp là thửa số 624, tờ bản đồ số 13, diện tích 207,4m², loại đất trồng cây lâu năm, tọa lạc tại: Phường D, thành phố V: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CU 877040, số vào số CS 14599 do Sở T9 cấp ngày 27/5/2020, cập nhật chuyển nhượng ngày 07/07/2021. Xét thấy: Thửa đất 624 được ông Nguyễn Minh C nhận chuyển nhượng từ vợ chồng bà Nguyễn Thị Mỹ L1, ông Lê Văn M1 vào năm 2021.Căn cứ theo các tài liệu chứng cứ trong hồ sơ và lời trình bày của các chủ sử dụng đất qua các thời kỳ thì một phần thửa 624 có diện tích là 32m2 là của bà Trần Ngọc M chuyển nhượng cho ông Hồ Kim H1 32m2 vào năm 2017, đến năm 2018 bà M tiếp tục chuyển nhượng cho ông Trần Anh T3 trọn thửa 624, nhưng ba bên có biết và thỏa thuận trừ diện tích 32m2mà ông H1 đã nhận chuyển nhượng của bà M, quá trình sử dụng ông H1 chưa tách diện tích 32m2 trên ra khỏi giấy CNQSD đất của ông T3 và trên đất ông H1 đã xây nhà ở kiên cố (Biên bản lấy lời khai ông T3 ngày 28/5/2024-BL252,543). Sau đó, ông T3 chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Mỹ H, ông Nguyễn Văn T4 cũng trừ 32m2 đất trên. Khi nhận đất thì trên đất ông H1 14 đã xây dựng nhà (trình bày của bà H tại biên bản hòa giải ngày 16/4/2025- BL49), vợ chồng bà H tiếp tục chuyển nhượng cho vợ chồng bà L1, ông M1. Bà L1 được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T9 cấp giấy CNQSD đất vào ngày 25/7/2020, sau khi chuyển nhượng cho ông C, Chi nhánh Văn phòng Đ (Chi nhánh VP.ĐKĐĐ) thành phố V đã chỉnh lý tại trang 3 cho ông C đứng tên vào ngày 07/7/2021. Quá trình ký kết hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất nêu trên, Ngân hàng M4 có lập Báo cáo thẩm định vào ngày 12/7/2021, thể hiện hiện trạng sử dụng đất là đất trống (BL684).

Tuy nhiên, theo kết quả thẩm định tại chỗ của Tòa án vào ngày 10/9/2024 thì trên thửa đất 624 có 01 căn nhà tiền chế, tường tửng, mái tole, nền lót gạch men, có trần, nhà vệ sinh, nhà bếp và 01 phòng ngủ khung bê tông cốt thép, mái tole, không trần, vách tường độc lập, nền gạch men gắn liền nhà chính của ông H1, một phần nhà tiếp giáp rạch công cộng do ông H1 xây dựng và quản lý sử dụng từ năm 2018. Như vậy, khi ông C nhận chuyển nhượng thửa 624 từ bà L1 và thế chấp cho Ngân hàng M4 thì có một phần diện tích 32m2 và tài sản trên đất của ông H1. Việc ngân hàng lập báo cáo thẩm định tài sản, nhưng không khảo sát thực địa từ đó xác lập Hợp đồng thế chấp QSD đất thửa 624 có một phần đất và tài sản của ông H1 là không đảm bảo quy định pháp luật.

Do đó, ông H1 yêu cầu vô hiệu một phần hợp đồng thế chấp số 133131.21.860.8322127 BĐ ngày 14/7/2021, đối với 01 phần thửa 624, tờ bản đồ số 13, diện tích 207,4m²tại phường D, thành phố V ( nay là phường P, tỉnh Vĩnh Long) là có cơ sở.

Tuy nhiên, ngày lập hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 133131.21.860.8322127. BĐ là ngày 14/7/2021, không phải ngày 05/10/2022 như bản án sơ thẩm đã tuyên. Do đó cần phải sửa lại ngày ký kết hợp đồng thế chấp để đảm bảo thi hành án.

[5]

Từ những phân tích trên, xét thấy bản án sơ thẩm có thiết sót trong việc xác định không thống nhất tư cách tố tụng của ông Hồ Kim H1 ở giai đoạn xét xử và số tuyên Vô hiệu một phần Hợp đồng 133131.21.860.8322127.BĐ ngày 05/10/2022 giữa anh C và Ngân hàng M4 đối với thửa đất số 624, tờ bản đồ số 13, diện tích 207,4m² phường D, thành phố V (nay là phường P, tỉnh Vĩnh Long) là không chính xác nên cần sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng: xác định lại tư cách tố tụng của ông Hồ Kim H1 là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan; chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Hồ Kim H1,vô hiệu một phần Hợp đồng thế chấp số 133131.21.860.8322127.BĐ ngày 14/7/2021 đối với thửa đất số 624, tờ bản đồ số 13, diện tích 207,4m² phường D, thành phố V (nay là phường P, tỉnh Vĩnh Long); thế chấp Ngân hàng M4 kháng cáo, nhưng không cung cấp được chứng cứ nào mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo là có cơ sở nên không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Ngân hàng M4. Sửa một phần bản án sơ thẩm như đã phân tích trên và như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

[6] Về án phí dân sự phúc thẩm: Căn cứ khoản 1 Điều 148 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Q2. Buộc Ngân hàng phải chịu 300.000đ tiền án phí dân sự phúc thẩm. 15

[7] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.