Bản án 774/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị L, bà Trần Hồng N, ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V.
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau: Trong quá trình giải quyết tranh chấp theo yêu cầu của nguyên đơn, Tòa án cấp sơ thẩm đã có nhiều sai sót, cụ thể như sau:
[1] Về xác định quan hệ tranh chấp: 8 Bà Trần Thị Ngọc Ủ yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H.00906mA thuộc tờ bản đồ số 23, thửa đất số 24, cấp ngày 20/11/2007 do Ủy ban nhân dân thành phố L cấp cho ông Võ Thái T và bà Nguyễn Thị V và được nhận ½ giá trị tài sản nhà và đất diện tích 69,6m2. Bà Trần Thị Ngọc A có đơn yêu cầu ông Trần Công Á và bà Nguyễn Thị L trả số tiền 5.000 USD. Hiện nay bà A, bà Ủ đều định cư ở Hoa kỳ nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang theo quy định tại khoản 4 Điều 34, khoản 3 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự. Ngày 11/12/2024 và tại phiên tòa bà Trần Thị Ngọc A rút lại yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu ông Á, bà L trả số tiền 5.000 USD. Căn cứ Điều 244 Bộ Luật dân sự Tòa án đình chỉ yêu cầu khởi kiện này của bà Trần Thị Ngọc A.
Tuy nhiên, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ “Tranh chấp đòi tài sản là vàng, nhà đất ....” là không đúng với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
[2] Phần quyết định của bản án tuyên có nhiều mâu thuẫn và khó thi hành án sau này, cụ thể: Chứng cứ tại hồ sơ thể hiện: Tài sản tranh chấp trong vụ án này là căn nhà gắn liền với đất có diện tích là 69,60 m2 tại số A đường T, khóm Đ, phường Đ, thành phố L. Căn nhà này đã được cấp giấy chứng nhận đứng tên ông Trần Công Á và bà Nguyễn Thị L. Căn cứ mà phía nguyên đơn tranh chấp và khởi kiện là Thỏa thuận vào ngày 02/10/1997 giữa ông Á, bà Ủ. Theo đó các bên thỏa thuận mỗi bên được quyền sử dụng ½ căn nhà. Việc ông Á tự mình chuyển nhượng toàn bộ nhà, đất trên cho ông T, bà V là không hợp pháp. Từ đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, nhưng phần quyết định có mâu thuẫn như sau: “Xác định ½ căn nhà và ½ QSDĐ diện tích 69,60m2 tọa lạc số A, đường T, phường Đ, thành phố L là của bà Trần Thị Ngọc Ủ; ½ căn nhà và ½ QSDĐ diện tích 69,60m2 tọa lạc số A, đường T, phường Đ, thành phố L là của ông Trần Công Á, bà Nguyễn Thị L.
4. Chấp nhận một phần yêu cầu của ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V về yêu cầu ông Trần Công Á, bà Nguyễn Thị L phải có nghĩa vụ giao căn nhà và diện tích đất 69,60m2 theo Giấy chứng nhận số H.00906mA thuộc tờ bản đồ số 23, thửa đất số 24, do UBND thành phố L cấp cho ông T, bà V ngày 20/11/2007.
5. Không chấp nhận yêu cầu của ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V về yêu cầu những người đang ở trong nhà số A, đường T, khóm Đ, phường Đ, thành phố L ra khỏi nhà để giao nhà, đất cho ông, bà.
6. Tuyên bố vô hiệu 01 phần hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 29/10/2007 giữa ông Trần Công Á, bà Nguyễn Thị L với ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V. Ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V được sở hữu ½ căn nhà và ½ QSDĐ diện tích 69,60m2 tọa lạc số A, đường T, phường Đ, thành phố L (được chuyển giao sở hữu từ ông Á, bà L). 9
7. Bà Trần Thị Ngọc Ủ được sở hữu căn nhà và diện tích 69,60m2 số A, đường T, phường Đ, thành phố L, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 10/9/2018 của Văn phòng Đ2 Chi nhánh L2.” Cách tuyên như trên có nghĩa rằng, phía ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V (ở mục 6) được quyền sở hữu ½ căn nhà và ½ diện tích đất, nhưng ở mục
[7] lại hoàn toàn ngược lại. Bên cạnh đó, nếu như tuyên như nội dung tại mục
[4] thì một phần hợp đồng chuyển nhượng là có hiệu lực. Điều này sẽ dẫn tới việc một phần Hợp đồng thế chấp tài sản giữa ông T, bà V có hiệu lực một phần.
[3] Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Nguyễn Thị L là bị đơn (và là người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Á) trình bày: Đối với căn nhà tranh chấp, khi mua thì bản thân bà cũng đã góp một phần tiền để mua căn nhà này, nhưng cấp sơ thẩm không xem xét. Đây là vấn đề cần phải thu thập, làm rõ. Bên cạnh đó, mặc dù thỏa thuận là mua chung giữa bà Ủ và bị đơn, tuy nhiên, phía bị đơn là người đứng tên, trực tiếp quản lý, sử dụng trong một thời gian dài. Vì lẽ đó, khi giải quyết cần xem xét công sức gìn giữ làm tăng giá trị tài sản tranh chấp đối với bị đơn. Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét nội dung này là chưa phù hợp và ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của đương sự.
[4] Tóm lại: Những thiếu sót vừa nêu của Tòa án cấp sơ thẩm là không thể khắc phục được, vì vậy cần hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo đúng quy định của pháp luật.
[5] Quan điểm của đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử là không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.
[6] Do hủy án sơ thẩm, vì vậy đương sự có kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm.
Quyết định
Căn cứ khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị L, bà Trần Hồng N, ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V.
2. Hủy toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm số 08/2025/DS-ST ngày 23 tháng 01 năm 2025 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang. Chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án cho tòa án cấp sơ thẩm để giải quyết lại theo đúng quy định của pháp luật.
3. Về án phí phúc thẩm: bà Nguyễn Thị L, bà Trần Hồng N, ông Võ Thái T, bà Nguyễn Thị V không phải chịu, hoàn lại cho bà Nguyễn Thị L, bà Trần Hồng N mỗi người 300.000 (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí đã nộp (do bà L 10 Hoàng Kim N1 nộp thay) theo Biên lai số 0000602, 0000603 ngày 06/3/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh An Giang. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.