Bản án 401/2026/DS-PTTranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục kháng cáo: Đơn kháng cáo của bị đơn bà T, ông H1 làm trong thời hạn luật định và đóng tạm ứng án phí đầy đủ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về thẩm quyền giải quyết, quan hệ pháp luật, người tham gia tố tụng; người tham gia phiên tòa phúc thẩm: Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý vụ án và giải quyết đúng thẩm quyền, đầy đủ người tham gia tố tụng; quan hệ pháp luật trong vụ án được xác định là “Kiện đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất”. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án gồm ông M2, chị H4, chị H5, anh H6, bà P, chị N, bà L, ông P1, chị N1, anh Q đã có văn bản đề nghị vắng mặt; ông Đặng Văn H3 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vắng mặt nên căn cứ quy định tại Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt những đương sự nêu trên.

[3] Về yêu cầu khởi kiện: [3.1] Nguyên đơn bà V yêu cầu bị đơn bà T, ông H1 trả lại quyền sử dụng diện tích đất 265,3m2 thuộc thửa 95, tờ bản đồ số 27, tọa lạc tại phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai. [3.2] Về nguồn gốc, việc đăng ký cấp giấy CNQSD đất, quá trình sử dụng đất: [3.2.1] Nguyên đơn bà V trình bày nguồn gốc quyền sử dụng đất thửa 95 nói trên do bà nhận chuyển nhượng của bà Đỗ Thị D1 vào năm 1989. Bà V xây nhà và sinh sống tại diện tích đất này. Năm 1992 cha mẹ chồng là ông Đặng Văn T1 và bà Văn Thị C cùng các em chồng là ông H1, bà T từ miền B vào cùng sinh sống. Đến năm 1993 bà V và ông H3 chuyển đến địa chỉ số C tổ H, khu phố C, phường T, thành phố B. Bà V xác định chỉ cho gia đình ông H1 và gia đình bà 7 T ở nhờ trên đất. Năm 1999 bà V làm thủ tục cấp giấy CNQSD đất và đã được UBND thành phố B cấp giấy CNQSD đất số AB 963187 ngày 13/9/2006 (cho ông Đặng Văn H3 và bà Vũ Thị V đối với thửa 95 tờ bản đồ số 27 phường T, diện tích 265,3m2). [3.2.2] Ông H1 và bà T thống nhất trình bày vào khoảng năm 1990 cha mẹ ông bà (ông T1 và bà C) đã bán tài sản ở miền B để vào sinh sống cùng ông H3, bà V, cha mẹ ông bà đã đưa tiền cho ông H3 để mua đất. Tất cả gia đình cùng sinh sống tại thửa đất số 95, đến năm 1992 thì ông H3 và bà V chuyển đến căn nhà số C khu phố C phường T, gia đình ông H1 và gia đình bà T đã quản lý sử dụng đất liên tục từ năm 1990 đến nay. Năm 1992 bà T và ông H3, bà V có viết giấy sang nhượng đất đối với diện tích đất tranh chấp. Năm 2000 họp gia đình, ông H3 và bà V viết “Giấy ủy quyền đất” cho bà T, và lập các biên bản họp gia đình thỏa thuận việc nuôi dưỡng cha mẹ và phân chia đất. Ngày 07/01/2002 ông H3 và bà V lập các giấy ủy quyền với nội dung giao cho bà T, ông H1 sử dụng đất, chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với diện tích đất và không còn tranh chấp. [3.2.3] Bà V và ông H3 đăng ký kết hôn năm 1992, tuy nhiên các đương sự đều thừa nhận ông bà đã sống chung từ năm 1989 - 1990. Năm 1990 cha mẹ ông H3 cùng ông H1, bà T chuyển đến sinh sống tại diện tích tranh chấp, năm 1992 ông H3 và bà V tách ra ở riêng. Theo biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 12/11/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Biên Hòa và Chứng thư thẩm định giá số 487/CT-ĐNI ngày 02/3/2022 của Công ty CP T2, hiện trên thửa 95 gồm công trình nhà ở của gia đình bà T, nhà ở của gia đình ông H1 và dãy nhà trọ (03 phòng). Qua xem xét các tài liệu liên quan đến việc nộp thuế, lời khai của các đương sự, lời khai người làm chứng bà Đặng Thị N3, ông Văn Hữu C1, hợp đồng mua bán điện năng có đủ căn cứ để xác định gia đình ông H1, bà T trực tiếp quản lý sử dụng đất và xây dựng công trình từ thời điểm năm 1990 đến nay. [3.3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: [3.3.1] Nguyên đơn bà V trình bày nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hiện tranh chấp của bà Đỗ Thị D1 vào tháng 11/1989, nguyên đơn cung cấp “Bản tường trình nguồn gốc đất” đề ngày 22/12/1989 của bà Đỗ Thị D1 có nội dung thể hiện bà D1 nhượng lại diện tích 150m2 cho bà V để xây dựng nhà ở. Bên cạnh đó, nguyên đơn còn cung cấp “Đơn xin cho đất cất nhà” đề ngày 13/11/1989 của bà Đỗ Thị D1 với nội dung cho bà Vũ Thị V diện tích 150m2 để cất nhà ở. Các tài liệu nói trên có phần xác nhận và con dấu của UBND phường T, tuy nhiên là bản sao không có chứng thực (bản photocopy), nguyên đơn khai hiện không còn giữ bản chính của các tài liệu này. 8 Qua xem xét tài liệu đăng ký, giấy CNQSD đất đối với thửa 95 do Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Đ- Chi nhánh B1 cung cấp thì không có “Bản tường trình nguồn gốc đất” đề ngày 22/12/1989 và “Đơn xin cho đất cất nhà” đề ngày 13/11/1989 nêu trên. Tại Tờ trình nguồn gốc đất ngày 19/4/1999 của bà Vũ Thị V thể hiện nội dung diện tích 265,3m2 có nguồn gốc năm 1989 bà Đỗ Thị D1 sang nhượng năm 1995 xây dựng nhà ở đến nay. Tại Biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất ngày 07/8/1998 thể hiện thửa 95 có tứ cận: Phía Bắc một phần giáp đất của bà Đỗ Thị D1 và giáp đường đi, phía Tây một phần giáp đất của bà Đỗ Thị D1 và một phần giáp đất của ông Huỳnh Văn H10, phía Nam một phần giáp đất của ông H10 và một phần giáp đường đi, phía Đông giáp đường đi. Tại “Đơn xin cho đất cất nhà” đề ngày 13/11/1989 (do nguyên đơn cung cấp) thể hiện diện tích 150m2 bà D1 nhượng lại có bà V có tứ cận: Phía Bắc giáp đất của bà D1, phía Tây giáp đất ông Châu Văn H11, phía Nam giáp ruộng, phía Đông giáp đường. Như vậy về mô tả vị trí, tứ cận của diện tích bà V nhận sang nhượng của bà D1 và thửa 95 là có sự khác nhau. Mặt khác, bà V sinh năm 1974, thời điểm nhận chuyển nhượng đất năm 1989 bà V chỉ 15 tuổi, chưa thành niên, không phù hợp với quy định tại Điều 3 Pháp lệnh về hợp đồng dân sự năm 1991, Điều 24 Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986. [3.3.2] Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã nhiều lần gửi văn bản tố tụng, triệu tập ông H3 nhưng ông H3 không có mặt làm việc, không cung cấp lời khai. Tại biên bản hòa giải ngày 06/10/2017 của UBND phường T, ông H3 trình bày đất do bà V mua năm 1989, cha mẹ ông có bán nhà đất ngoài miền B nhưng không đưa tiền cho ông mua đất, chỉ đưa tiền tàu xe, còn lại dựng nhà và mở tạp hóa. Bị đơn trình bày cha mẹ ông bà bán đất ở miền B và đưa tiền cho ông H3, bà V để mua đất gồm căn nhà số C (hiện ông H3, bà V đang quản lý sử dụng) và diện tích đất hiện đang tranh chấp. Bà T trình bày ngày 05/02/1992 bà và vợ chồng ông H3 ký kết “Giấy sang nhượng đất”. Theo kết luận giám định số 6529/KL-KTHS ngày 04/12/2023 của Phân viện Khoa học hình sự tại Tp . thì chữ ký đứng tên Phạm Văn H12 tại “Giấy sang nhượng đất” này với các mẫu so sánh không phải do cùng một người ký ra. Tại cấp phúc thẩm, bị đơn cung cấp “Giấy ủy quyền đất” ngày 03/01/2000 (kí hiệu A) với nội dung bà Vũ Thị V ủy quyền cho bà Đặng Thị T một phần diện tích đất trong số 265,3m2 tại tổ E khu phố D phường T; “Giấy ủy quyền” ngày 07/01/2002 (kí hiệu M3) của bà V, ông H12 với nội dung nguồn gốc diện tích đất 265,3m2 mua lại của bà D1 năm 1989 đồng ý để bà V đứng tên, giao toàn quyền cho ông H1 một phần 109,57m2; “Giấy ủy quyền” ngày 07/01/2002 (kí hiệu M4) 9 của bà V, ông H12 với nội dung nguồn gốc diện tích đất 265,3m2 mua lại của bà D1 năm 1989 đồng ý để bà V đứng tên, giao toàn quyền cho bà T một phần 82,65m2. Bị đơn có yêu cầu giám định đối với chữ ký, chữ viết mang tên “Vũ Thị V” và “Đặng Văn H3” tại “Giấy ủy quyền đất” ngày 03/01/2000, Tòa án đã trưng cầu Phòng K- Công an tỉnh Đ thực hiện giám định. Tại Kết luận giám định số 1038/KL-KTHS ngày 13/4/2026 của Phòng K thể hiện chữ ký mang tên “Vũ Thị V” và “Đặng Văn H3” tại “Giấy ủy quyền đất” ngày 03/01/2000 (A) với các mẫu so sánh, trong đó có “Giấy ủy quyền” ngày 07/01/2002 (kí hiệu M3) và “Giấy ủy quyền” ngày 07/01/2002 (kí hiệu M4) là cùng một người kí ra; chữ viết mang tên “Vũ Thị V” và “Đặng Văn H3” tại “Giấy ủy quyền đất” ngày 03/01/2000 (A) với các mẫu so sánh là của cùng một người viết ra. Như vậy có thể xác định ông H3, bà V đã ký và viết “Đặng Văn H3”, “Vũ Thị V” tại “Giấy ủy quyền đất” ngày 03/01/2000.

Từ những phân tích trên và nội dung của “Giấy ủy quyền” ngày 07/01/2002 (kí hiệu M3) và “Giấy ủy quyền” ngày 07/01/2002 (kí hiệu M4), “Giấy ủy quyền đất” ngày 03/01/2000 (A) đã thể hiện nguồn gốc diện tích thửa 95, tờ bản đồ số 27 phường T do cha mẹ của ông H3, ông H1, bà T đưa tiền để nhận chuyển nhượng. Tại bản cam kết ghi ngày 06/5/2019 của người làm chứng bà Tấn Thị H8 (con gái ông Tấn Văn X) là người bán căn nhà tại số C, khu phố C phường T cho vợ chồng bà V, ông H3 thể hiện: Tại thời điểm bán căn nhà trên với giá 10 chỉ vàng cho ông H3 bà V không trả đủ tiền, sau đó khoảng 01 tháng các anh em ông H3, ông H1, bà T có đến trả hết số tiền còn lại do bà là người trực tiếp nhận tiền. Từ những căn cứ nêu trên có thể xác định lời khai của bị đơn về việc ông H3, bà T được chia để sử dụng căn nhà tại số C, khu phố C phường T và ông H1, bà T được chia để sử dụng thửa thửa 95, tờ bản đồ số 27 phường T có căn cứ để chấp nhận.

Do đó, bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà V. Đối với yêu cầu công nhận phần đất tranh chấp có diện tích 265,3m² thuộc thửa số 95, tờ bản đồ địa chính số B, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai thuộc quyền sử dụng của bà Vũ Thị V: Tại phiên tòa sơ thẩm, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn xác nhận tự nguyện rút phần yêu cầu này nên Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ xét xử là có căn cứ.

[4] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn: Như đã phân tích ở trên, kháng cáo của ông Đăng Văn H13 và bà Đặng Thị T là có cơ sở để chấp nhận. 10

[6] Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn đã tạm ứng chi phí tố tụng và không yêu cầu bị đơn hoàn trả. Đồng thời yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu toàn bộ chi phí nêu trên là phù hợp.

[7] Về án phí: [7.1] Án phí sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Vũ Thị V và ông Đặng Văn H3 không được chấp nhận nên ông bà phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng). [7.2] Án phí phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên ông Đặng Văn H1 và bà Đặng Thị T không phải chịu án phí phúc thẩm. Bà Vũ Thị V và ông Đặng Văn H3 phải chịu án phí dân sự phúc thẩm là 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng).

[8] Đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa phúc thẩm phù hợp với tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án và nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận. Vì những lẽ trên,