Bản án 130/2026/HNGĐVụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận quan hệ giữa chị Vừ Thị D và anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) là vợ chồng.
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn chị Vừ Thị D đề nghị Tòa án giải quyết không công nhận quan hệ vợ chồng với bị đơn anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) nên xác định quan hệ pháp luật là vụ án tranh chấp về hôn nhân và gia đình theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) có nơi trú tại Bản T, xã C, tỉnh Sơn La, do vậy đây là vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Sơn La, theo quy định tại Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. 3
[2] Về sự vắng mặt của người tham gia tố tụng: Nguyên đơn chị Vừ Thị D, bị đơn anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) vắng mặt tại phiên tòa có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vụ án vắng mặt nguyên đơn, bị đơn.
[3] Về thủ tục hòa giải: Nguyên đơn có đơn đề nghị không hòa giải, do vậy vụ án thuộc trường hợp không tiến hành hòa giải được theo quy định tại khoản 4 Điều 207 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[4] Về quan hệ hôn nhân: Chị Vừ Thị D và anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1996 và không đăng ký kết hôn. Chị D yêu cầu giải quyết không công nhận quan hệ vợ chồng với anh Và A D1. Anh Và A D1 không nhất trí. Xét thấy: Chị Vừ Thị D và anh Và A D1 chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1996, có tổ chức cưới hỏi theo phong tục địa phương đến nay vẫn không đăng ký kết hôn. Việc kết hôn không đăng ký tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, do đó không có giá trị pháp lý, không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng theo quy định. Quá trình chung sống chị D và anh D1 phát sinh nhiều mâu thuẫn, bất đồng quan điểm sống, thường xuyên xảy ra cãi vã, mâu thuẫn kéo dài. Từ năm 2021 chị D và anh D1 không còn chung sống với nhau nữa. Căn cứ khoản 1 Điều 9, Điều 14 và khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình. Không công nhận quan hệ giữa chị Vừ Thị D và anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) là vợ chồng.
[5] Về con chung: Chị Vừ Thị D và anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) có 02 con chung là cháu Và Thị M, sinh năm 2000 và cháu Và A X, sinh năm 2003 (các cháu đã trưởng thành và có khả năng lao động), không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Do đó, Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.
[6] Về tài sản chung, nợ chung: Chị Vừ Thị D và anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) xác định không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết.
[7] Về án phí: Nguyên đơn chị Vừ Thị D là người dân tộc thiểu số cư trú ở xã có điều kiện – kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn yêu cầu được miễn án phí. Do đó căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 6 Điều 15 Nghị Quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016. Miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch cho chị Vừ Thị D.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 9, Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình; khoản 1 Điều 28, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 228, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 6 Điều 15 Nghị Quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016. Tuyên xử: Chấp 4 nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện về việc không công nhận quan hệ vợ chồng của chị Vừ Thị D đối với anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1).
1. Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận quan hệ giữa chị Vừ Thị D và anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) là vợ chồng.
2. Về con chung: Cháu Và Thị M, sinh năm 2000 và cháu Và A X, sinh năm 2003 (các cháu đã trưởng thành và có khả năng lao động). Không yêu cầu Tòa án giải quyết.
3. Về tài sản chung, nợ chung: Chị Vừ Thị D và anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) xác định không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết.
4. Về án phí: Miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch cho chị Vừ Thị D.
5. Về quyền kháng cáo: Chị Vừ Thị D, anh Và A D1 (tên gọi khác Và Vả D1) được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật./.