Bản án 633/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; lời trình bày của các đương sự, nghe quan điểm của kiểm sát viên và những quy định pháp luật. Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị T1 và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan JUAN S (Nguyễn Thị T3) đúng quy định tại Điều 272, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết.

[2] Các nguyên đơn ông Nguyễn Quang H, ông Nguyễn Hồng T, bà Nguyễn Thị Thanh L và bà Nguyễn Thị Thanh N và bị đơn bà Nguyễn Thị M có đơn xin xét xử vắng mặt.

Vì vậy, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định vào Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Xét yêu cầu kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan JUAN S(Nguyễn Thị T3) xin nhận thừa kế là quyền sử dụng đất gắn liền 02 ngôi mộ diện tích 36,9m2 thuộc một phần thửa 126, trong trường hợp không đủ điều kiện tách thửa theo quy định thì xin xem xét cho bà T3 và bà T1 cùng quyền sử dụng thửa 126 để thuận tiện việc chăm sóc phần mộ của người thân, Hội đồng xét xử nhận thấy: [3.1] Về người thừa kế: Tại phiên tòa phúc thẩm, các đương sự thống nhất cụ Nguyễn Văn B1 (sinh năm 1921 - mất năm 2002); Vợ là cụ Nguyễn Thị B2 (sinh năm 1923 - mất năm 1997). Cụ B1 và cụ B2 có 04 người con gồm: ông Nguyễn Văn L1 (chết năm 1963– không có vợ con); Bà Nguyễn Thị M; Bà Nguyễn Thị T1; Ông Nguyễn Văn X (sinh năm 1944 - mất năm 1995), có vợ bà Nguyễn Thị H1 (sinh năm 1945 - mất năm 2014) có 07 người con gồm: ông Nguyễn Văn H2, mất năm 1992 (không vợ con); ông Nguyễn Quang H, ông Nguyễn Thanh B, ông Nguyễn Hồng T, bà Nguyễn Thị Thanh L, bà Nguyễn Thị T3 và bà Nguyễn Thị Thanh N. Tại cấp sơ thẩm các đương sự không 7 cung cấp thông tin của ông Nguyễn Văn L1 nên cấp sơ thẩm xác định hàng thừa kế của cụ B1 và cụ B2 có 03 người.

Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm các đương sự có mặt đều thống nhất ông Nguyễn Văn L1 đã chết năm 1963 và không có vợ con, cho nên việc không đưa ông Lê V tham gia tố tụng trong vụ án này tuy là thiếu sót của cấp sơ thẩm nhưng không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự trong vụ án và không làm thay đổi nội dung vụ án, cấp phúc thẩm xác định lại hàng thừa kế của cụ B1 và cụ B2 đúng quy định tại Điều 651, 652 Bộ luật Dân sự. [3.2] Tài sản tranh chấp: Các đương sự tranh chấp di sản còn lại của cụ B1 và cụ B2 là thửa đất 126, diện tích 76,8m², mục đích sử dụng: đất nghĩa địa; Địa chỉ thửa đất khu phố H, phường L, tỉnh Đồng Tháp. Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCNQSDĐ H04068V-P.3 do Ủy ban nhân dân thị xã G cấp ngày 31/8/2007 cho bà Nguyễn Thị T1 trên cơ sở bà Nguyễn Thị T1 và bà Nguyễn Thị M phân chia di sản của cụ B1 và cụ B2 chết để lại, không bao gồm phần đất đã chuyển nhượng cho người khác theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số: 97/2006/QĐST-DS ngày 27/12/2006 của Tòa án nhân dân thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang, có nội dung: “Bà T1 được quyền sở hữu ngôi nhà số F T, khu phố C, phường C, thị xã G và được quyền sử dụng phần diện tích thừa kế còn lại của Nguyễn Văn B1” (Bút lục 175). [3.3] Cấp sơ thẩm nhận định không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn, chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của bà T3 vì các căn cứ: Theo trích lục hồ sơ giải quyết theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự số 97/2006/QĐDST-DS ngày 27/12/2006 của Tòa án nhân dân thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang giữa bà Nguyễn Thị T1 và bà Nguyễn Thị M phân chia di sản của cụ B1 và cụ B2 chết để lại và không có di chúc, thể hiện ông Nguyễn Quang H, ông Nguyễn Thanh B, ông Nguyễn Hồng T, bà Nguyễn Thị Thanh L, bà Nguyễn Thị Thanh N đều có lời khai từ chối không nhận di sản thừa kế của ông Nguyễn Văn B1 và có đơn xin không tranh chấp di sản thừa kế của ông Nguyễn Văn B1 theo Điều 620 Bộ luật Dân sự nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn là có căn cứ. Các đương sự đều thừa nhận tại thời điểm giải quyết tranh chấp chia di sản thừa kế giữa bà T1 và bà M thì bà Nguyễn Thị T3 (người thừa kế thế vị của ông Nguyễn Văn X) đang sinh sống tại Đài Loan, bà T3 không được đưa vào tham gia tố tụng và không được thông báo các văn bản tố tụng của Tòa án, làm ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp của bà T3. Nay bà T3 yêu cầu được nhận phần đất có hai ngôi mộ diện tích 36,9m2 thuộc thửa đất 126; Trong trường hợp không đủ điều kiện tách thửa theo quy định thì xin xem xét cho bà T3 và bà T1 cùng quyền sử dụng thửa 126 để thuận tiện việc chăm sóc phần mộ của người thân. Theo sơ đồ đo đạc phần đất tranh chấp ngày 17/6/2025 (Bút lục 188), phần đất có hai ngôi mộ diện tích 36,9m2, phần đất bà T1 cất nhà ở diện tích 39,9m2. Theo quy định tại Quyết định số 40/2024/QĐ-UBND ngày 07/10/2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh T (nay là Ủy ban nhân dân tỉnh Đ) không đủ điều kiện tách thửa và bà T1 cũng không đồng ý cùng đứng tên quyền sử 8 dụng đất chung với bà T3; Và theo Điều 652, Khoản 1 Điều 662 Bộ luật Dân sự “Trường hợp đã phân chia di sản mà xuất hiện người thừa kế mới thì không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật, nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mới một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Nên cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của bà T3, chia cho bà T3 một kỷ phần thừa kế của ông Nguyễn Văn X bằng giá trị: Giá trị quyền sử dụng đất thửa 126, diện tích 76,8m2 x 1.200.000 đồng/m2 = 92.160.000 đồng; Bà T1 được chia phần nhà và đất thuộc thửa 126 nên có nghĩa vụ chia lại bà T3 ½ giá trị đất là 46.080.000 đồng là có căn cứ.

[4] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị T1: Theo Biên bản về việc xem xét thẩm định tại chỗ ngày 22/5/2025 của TAND thành phố Gò Công (Bút lục 184) thể hiện trên thửa đất 126, diện tích 76,8m2, mục đích sử dụng là đất nghĩa địa, có 02 ngôi mộ: 01 ngôi mộ của ông Nguyễn Văn X, chôn cất năm 1995, 01 ngôi mộ của ông Nguyễn Văn H2 (con ông X), chôn cất năm 1992. Cấp sơ thẩm nhận định theo phong tục tập quán của người Việt Nam mồ mã là bất khả xâm phạm, việc xâm phạm mồ mã của người khác còn vi phạm pháp luật hình sự và hơn nữa hai ngôi mộ này đã tồn tại trước khi bà T1 được chia thừa kế thửa đất 126, khi bà T1 được chia thừa kế bà cũng biết trên thửa đất của bà có hai ngôi mộ bà không ý kiến gì nay yêu cầu di dời là không có căn cứ nên cần giữ lại hai ngôi mộ là phù hợp và có căn cứ.

[5]

Từ những phân tích trên, cấp sơ thẩm đã xét xử phù hợp theo quy định của pháp luật và tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan kháng cáo nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu kháng cáo của các đương sự, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[6] Xét ý kiến của Kiểm sát viên phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[7] Về án phí: Do yêu cầu kháng cáo của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan không được chấp nhận nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định Khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về việc quy định mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý, sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuy nhiên, bà T1 là người cao tuổi nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm theo quy định.