Bản án 226/2026/DS-PTTranh chấp về thừa kế tài sản
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 41/2025/DS-ST ngày 17/12/2025 và Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án sơ thẩm số 6920/2015/QĐ-SCBSBA ngày 30/12/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Huế. Về án phí dân sự phúc thẩm: ông Phan Văn H được miễn. 15 Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nhận định của Tòa án
Xét kháng cáo của nguyên đơn ông Phan Văn H đề nghị cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chia cho ông H một kỷ phần thừa kế ông H được hưởng từ cha là cụ Phan Văn D tại thửa đất số 161, tờ bản đồ 52, diện tích 101m2, địa chỉ số D đường N, phường K, thành phố H, đồng thời giao toàn bộ thửa đất cho ông H sử dụng, ông H sẽ thanh toán kỷ phần bằng tiền cho các đồng thừa kế, thấy:
[1] Các đương sự trong vụ án đều thừa nhận vợ chồng cụ Phan Văn D, cụ Nguyễn Thị Trương K2 nuôi con nuôi, không ai có con riêng mà có 07 con chung gồm ông Phan Văn H, bà Phan Thị C (chết năm 2022), ông Phan Văn B, ông Phan Văn V, bàc Phan Thị Cưng E, ông Phan Văn C2 và bà Phan Thị M (chết năm 2010). Khi còn sống cụ Phan Văn D và cụ Nguyễn Thị T tạo L6 được nhà đất tại địa chỉ A K, thành phố H. Năm 1993 cụ Phan Văn D chết không để lại di chúc, nhà đất do cụ T4 và các con quản lý, sử dụng. Năm 1997 cụ Nguyễn Thị Trương L6 hồ sơ kê khai đăng ký xin cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với thửa đất số T778 (trích ra), tờ bản đồ số 02, tại A K, phường K, thành phố H nên ngày 01/7/1997, UBND tỉnh T cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho ông Phan D (đã chết) và Nguyễn Thị T4 đối với thửa đất số 42, 13 tờ bản đồ số 51 diện tích đất 1.514m2, diện tích xây dựng nhà 258m2 tại A đường K, thành phố H (nay là số D đường N, phường K, thành phố H).
[2] Năm 2001, cụ Nguyễn Thị Trương L6 hồ sơ khai nhận thừa kế đối với thửa đất số 42, tờ bản đồ số 51 diện tích đất 1.514m2 nêu trên gồm: - Tờ khai những người thừa kế theo pháp luật của cụ Phan D gồm cha mẹ ruột của cụ D (đã chết), cụ Nguyễn Thị T4 và 07 người con, được UBND phường K chứng thực ngày 04/01/2001; - 07 Giấy nhường quyền hưởng di sản của các ông, bà Phan Thị M, Phan Thị C1 Chị, Phan Văn H, Phan Văn B, Phan Văn V, Phan Thị Cưng E, Phan Văn C2, nội dung từ chối nhận phần di sản (nhà và đất) được thừa kế của cụ D cho cụ T4, được UBND phường K chứng thực ngày 21/3/2001. Ngày 11/4/2001, cụ Nguyễn Thị T4 được Sở Địa chính (nay là Sở T) tỉnh Thừa Thiên Huế chỉnh lý biến động đứng tên nhà đất taij thửa đất số 42, tờ bản đồ số 51 diện tích đất 1.514m2, diện tích xây dựng nhà 258m2 tại A đường K, thành phố H (nay là số D đường N, phường K, thành phố H).
Tuy nhiên, sau đó ông Phan Văn H cho rằng ông H không ký vào Giấy nhường quyền hưởng di sản thừa kế, có chứng thực của Ủy ban nhân dân phường K, thành phố H ngày 21/3/2001 nên khởi kiện yêu cầu vụ án hành chính yêu cầu hủy chứng thực này và tại Bản án hành chính sơ thẩm số 01/20218/HC-ST ngày 30/8/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Huế (cũ, bản án có hiệu lực pháp luật) căn cứ Kết luận giám định kết luận không phải chữ ký của ông H nên hủy chứng thực này.
[3] Xét, Bản án hành chính sơ thẩm số 01/20218/HC-ST ngày 30/8/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Huế (cũ, bản án có hiệu lực pháp luật) hủy chứng thực ngày 21/3/2001 của Ủy ban nhân dân phường K, thành phố H trên Giấy nhường quyền hưởng di sản thừa kế đối với phần nhường quyền của ông Phan Văn H cho cụ Nguyễn Thị Trương V2 không phải chữ ký của ông Phan Văn H trên Giấy nhường quyền nên Tòa án cấp sơ thẩm tuyên bố Giấy nhường quyền hưởng di sản thừa kế được Ủy ban nhân dân phường K, thành phố H chứng thực ngày 21/3/2001 (nội dung các con cụ D, cụ T nhường quyền hưởng thừa kế di sản của cụ D cho cụ T4) vô hiệu là có căn cứ, đúng pháp luật.
[4] Xét, diện tích 1.514m2 đất, diện tích xây dựng nhà 258m2 tại thửa đất số 42, tờ bản đồ số 51, địa chỉ 126 đường K, thành phố H là tài sản chung của vợ chồng cụ D và cụ T4 nên cụ D có quyền sử dụng ½ là 757m2 đất, do đó nếu chia thừa kế di sản của cụ D cho 8 đồng thừa kế gồm cụ T4 và 7 người con thì mỗi kỷ phần thừa kế được hưởng 94,625m2 (757m2 : 8). Trừ kỷ phần của ông Phan Văn H không nhường kỷ phần ông H được hưởng của cụ D cho cụ T4 thì cụ T4 có quyền sử dụng 1.419m2 đất gồm 757m2 đất là tài sản của cụ T4 và nhận 07 kỷ phần thừa kế từ di sản của cụ D.
[5] Xét, thực tế, khi còn sống cụ T4 đã phân chia đất cho các con như sau: - Lập hợp đồng tặng cho ông Phan Văn H thửa đất số 158, diện tích 220m2, ông H đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng sau đó ông H chuyển nhượng thửa đất lại cho ông Phan Văn V; - Lập hợp đồng tặng cho ông Phan Văn B thửa đất số 159, diện tích 75m2, ông B đã được cấp Giấy chứng 14 nhận quyền sử dụng đất; - Thửa đất số 160, diện tích 352m2 cụ T lập di chúc ngày 18/7/2013 để lại làm nhà thờ; - Thửa đất số 161 diện tích 101m2 cụ T lập hợp đồng tặng cho ông Phan Văn V, hiện nay ông V chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì ông H tranh chấp; - Thửa đất số 162 diện tích 54m2 dành làm lối đi chun; - Thửa đất số 163, diện tích 281m2 cụ T4 đã chuyển nhượng cho vợ chồng ông Trương Công T2, bà Hoàng Thị K và vợ chồng ông T2, bà K đã chuyển nhượng lại cho ông H4; - Thửa đất số 164, diện tích 150m2 cụ T tặng cho ông Phan Văn C2, ông C2 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; - Thửa đất số 192 diện tích 308m2 cụ T tặng cho vợ chồng ông Phan Văn V và vợ chồng ông V đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xét, kỷ phần thừa kế ông Phan Văn H được nhận từ di sản của cụ Phan Văn D là 94,625m2, nhưng ông H đã được cụ T chia thửa đất số 158, diện tích 220m2 (tại phiên tòa sơ thẩm, ông H thừa nhận điều này) là vượt kỷ phần thừa kế ông H được hưởng, ông H đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhưng sau đó ông H chuyển nhượng cho ông Phan Văn V.
[6] Xét, ông Phan Văn H đã được cụ Nguyễn Thị Trương C3 cho diện tích đất vượt nhiều lần kỷ phần thừa kế ông H được hưởng từ di sản của cụ Phan Văn D nên Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 923467 do Ủy ban nhân dân thành phố H cấp cho bà Nguyễn Thị T4 ngày 29/9/2006 đối với thửa đất số 161, tờ bản đồ số 52, diện tích 101,0m² và yêu cầu chia thừa kế phần di sản của cụ Phan Văn D tại thửa đất số 161 này là có căn cứ, đúng pháp luật.
Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm cũng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện còn lại của ông Phan Văn H yêu cầu tuyên vô hiệu một phần Di chúc cụ Nguyễn Thị Trương L6 ngày 18/7/2013 tại Văn phòng C4, tỉnh Thừa Thiên Huế về việc để lại nhà đất tại thửa đất số 160, tờ bản đồ số 52, diện tích 325m2 cho ông Phan Văn B là có căn cứ, đúng pháp luật.
[7] Từ các tài liệu, chứng cứ trích dẫn, phân tích tại các mục trên, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông Phan Văn H, giữ nguyên bản án sơ thẩm, ông H kháng cáo không được chấp nhận, nhưng là người cao tuổi, đã có đơn xin miễn án phí phúc thẩm nên được miễn án phí dân sự phúc thẩm.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 41/2025/DS-ST ngày 17/12/2025 và Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án sơ thẩm số 6920/2015/QĐ-SCBSBA ngày 30/12/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Huế. Về án phí dân sự phúc thẩm: ông Phan Văn H được miễn. 15 Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.